Sahih al-Bukhari, 3581. hadis
Abdur-Rahman ibn Abi Bakr rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Abu Uthman'e uzanan rivayet zinciri
- 1Musa ibn Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Mu'tamirمُعْتَمِرٌ
- 3Babasıأَبِيهِ
- 4Abu Uthmanأَبُو عُثْمَانَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ أَبِيهِ، حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أَصْحَابَ، الصُّفَّةِ كَانُوا أُنَاسًا فُقَرَاءَ، وَأَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَرَّةً " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ اثْنَيْنِ فَلْيَذْهَبْ بِثَالِثٍ، وَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ أَرْبَعَةٍ فَلْيَذْهَبْ بِخَامِسٍ أَوْ سَادِسٍ ". أَوْ كَمَا قَالَ، وَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ جَاءَ بِثَلاَثَةٍ وَانْطَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَشَرَةٍ، وَأَبُو بَكْرٍ وَثَلاَثَةً، قَالَ فَهْوَ أَنَا وَأَبِي وَأُمِّي ـ وَلاَ أَدْرِي هَلْ قَالَ امْرَأَتِي وَخَادِمِي ـ بَيْنَ بَيْتِنَا وَبَيْنَ بَيْتِ أَبِي بَكْرٍ، وَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ تَعَشَّى عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ لَبِثَ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ، ثُمَّ رَجَعَ فَلَبِثَ حَتَّى تَعَشَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ بَعْدَ مَا مَضَى مِنَ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ، قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ مَا حَبَسَكَ عَنْ أَضْيَافِكَ أَوْ ضَيْفِكَ. قَالَ أَوَ عَشَّيْتِهِمْ قَالَتْ أَبَوْا حَتَّى تَجِيءَ، قَدْ عَرَضُوا عَلَيْهِمْ فَغَلَبُوهُمْ، فَذَهَبْتُ فَاخْتَبَأْتُ، فَقَالَ يَا غُنْثَرُ. فَجَدَّعَ وَسَبَّ وَقَالَ كُلُوا وَقَالَ لاَ أَطْعَمُهُ أَبَدًا. قَالَ وَايْمُ اللَّهِ مَا كُنَّا نَأْخُذُ مِنَ اللُّقْمَةِ إِلاَّ رَبَا مِنْ أَسْفَلِهَا أَكْثَرُ مِنْهَا حَتَّى شَبِعُوا، وَصَارَتْ أَكْثَرَ مِمَّا كَانَتْ قَبْلُ، فَنَظَرَ أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا شَىْءٌ أَوْ أَكْثَرُ قَالَ لاِمْرَأَتِهِ يَا أُخْتَ بَنِي فِرَاسٍ. قَالَتْ لاَ وَقُرَّةِ عَيْنِي لَهْىَ الآنَ أَكْثَرُ مِمَّا قَبْلُ بِثَلاَثِ مَرَّاتٍ. فَأَكَلَ مِنْهَا أَبُو بَكْرٍ، وَقَالَ إِنَّمَا كَانَ الشَّيْطَانُ ـ يَعْنِي يَمِينَهُ ـ ثُمَّ أَكَلَ مِنْهَا لُقْمَةً، ثُمَّ حَمَلَهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَصْبَحَتْ عِنْدَهُ. وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمٍ عَهْدٌ، فَمَضَى الأَجَلُ، فَتَفَرَّقْنَا اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً مَعَ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ أُنَاسٌ. اللَّهُ أَعْلَمُ كَمْ مَعَ كُلِّ رَجُلٍ، غَيْرَ أَنَّهُ بَعَثَ مَعَهُمْ، قَالَ أَكَلُوا مِنْهَا أَجْمَعُونَ. أَوْ كَمَا قَالَ. وَغَيْرُهُ يَقُولُ فَعَرَفْنَا مِنْ الْعِرَافَةِ
Musa b. İsmail bize anlattı, Mu'temir bize babasından nakletti, Ebu Osman bize Abdurrahman b. Ebi Bekr'in – Allah her ikisinden de razı olsun – kendisine şunu anlattığını rivayet etti: Ashab-ı Suffa fakir kimselerdi. Nebi ﷺ bir keresinde şöyle buyurdu:
"Kimin yanında iki kişilik yemek varsa üçüncü birini de yanına alsın; kimin yanında dört kişilik yemek varsa beşinci veya altıncı birini de yanına alsın" ya da buna benzer bir söz söyledi. Ebu Bekr üç kişi getirdi, Nebi ﷺ ise on kişi götürdü. Ebu Bekr'in yanında üç kişi vardı; bunlar ben, babam ve annemdi – ravi, "karım ve hizmetçim" deyip demediğinde şüpheye düştü – evimiz ile Ebu Bekr'in evi arasındaydı. Ebu Bekr, Nebi ﷺ'ın yanında akşam yemeğini yedi ve orada yatsı namazını kılıncaya kadar kaldı. Sonra döndü ve Allah'ın Resulü ﷺ akşam yemeğini yiyinceye kadar bekledi. Gecenin bir kısmı geçtikten sonra eve geldi. Karısı ona: "Misafirlerinden seni alıkoyan ne oldu?" dedi. O: "Onlara akşam yemeği verdin mi?" diye sordu. Karısı: "Sen gelinceye kadar yemekten kaçındılar. Onlara yemek sunuldu ama kabul etmediler" dedi. Ben gidip saklandım, o ise: "Ey Gunser!" diye seslendi. Bana beddua etti, sövdü ve onlara: "Yiyin!" dedi, ardından da: "Ben bu yemeği asla yemeyeceğim" diye ekledi. Vallahi biz yemekten bir lokma aldıkça, altından ondan daha fazlası fışkırıyordu; nihayet herkes doydu ve geriye kalan yemek, başlangıçtakinden daha fazla oldu. Ebu Bekr yemeğe baktı ve gördü ki miktar aynı ya da daha fazlaydı. Karısına: "Ey Beni Firas'ın kız kardeşi!" dedi. Karısı: "Hayır, gözümün nuru! Şu anki miktar öncekinin üç katıdır" diye cevap verdi. Bunun üzerine Ebu Bekr yemeden yedi ve: "Bu sadece şeytandı" diyerek yeminini kastetti. Sonra ondan bir lokma aldı, geri kalanını Nebi ﷺ'ya götürdü ve sabah olduğunda yemek hala onun yanındaydı. Bizimle bir kavim arasında bir anlaşma vardı; süre dolunca on iki gruba ayrıldık, her grubun başında bir adam vardı ve her birinin yanında insanlar bulunuyordu. Her liderin emrinde kaç kişi olduğunu Allah en iyi bilendir. Ancak Nebi ﷺ onları yemekle gönderdi ve hepsi o yemekten yedi ya da buna benzer bir ifade kullandı. Başka bir ravi ise: "Bunu kehanet yoluyla bildik" der.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ebu Bekir’in yemeği Allah’ın bereketiyle çoğaldı ve birçok kişiyi doyurdu.
Mescid-i Nebevî ﷺ yakınında, ihtiyaç sahibi sahabilerin kaldığı yer.
Allah’tan gelen, iyiliği ve faydayı artıran lütuf.
Müslümanların güneş battıktan sonra kıldığı gece namazı.
Âlimler bu rivayetten, ihtiyaç sahipleri ve misafirlerle yemeği paylaşmanın ve başkalarını imkânları ölçüsünde cömertliğe teşvik etmenin müstehap olduğu sonucunu çıkarırlar. Yemeğin olağanüstü biçimde çoğalması Allah’ın bereketinin bir işaretidir. Ebu Bekir’in yemini ve sonradan yemek sunması, öfkeyle söylenen bir sözün inatçılığa dönüşmek zorunda olmadığını da gösterir: Sonunda yemeği yemiş ve yemininde şeytanın etkisini fark etmiştir.
- Yemeğin basit olsa bile ihtiyaç sahibi birini yemeğe davet et.
- İmkânların ölçüsünde paylaş ve cömertliğin Allah katında değerli olduğuna güven.
- Öfkeyle yemin edersen sorumlu bir çıkış yolu ara ve gururunun seni yönlendirmesine izin verme.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.