Sahih al-Bukhari, 3979. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ubayd ibn Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıعُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Abu Usamaأَبُو أُسَامَةَ
- 3Hishamهِشَامٍ
- 4Babasıأَبِيهِ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَفَعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ ". فَقَالَتْ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ وَذَنْبِهِ، وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الآنَ ". قَالَتْ وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ. إِنَّمَا قَالَ " إِنَّهُمُ الآنَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ ". ثُمَّ قَرَأَتْ {إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى} {وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ} تَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ.
Ubeyd b. İsmail bana rivayet etti, Ebu Usame bize Hişam'dan, o da babasından nakletti: Aişe'nin — Allah ondan razı olsun — yanında, İbn Ömer'in Peygamber ﷺ'e şu sözü nispet ettiği zikredildi:
"Ölü, ailesinin ağlaması sebebiyle kabrinde azap görür." Bunun üzerine Aişe şöyle dedi: "Allah'ın Resulü ﷺ ancak şunu buyurmuştur: 'O, kendi hataları ve günahları sebebiyle azap görmektedir, ailesi ise şu an onun için ağlamaktadır.'" Sonra ekledi: "Bu durum, Allah Resulü'nün ﷺ Bedir müşriklerinin cesetlerinin bulunduğu kuyu başında durup onlara hitap etmesine benzer; o zaman 'Onlar benim söylediklerimi işitiyorlar' buyurmuştu. Oysa asıl kastettiği şuydu: 'Şu an, kendilerine söyleyip durduğum şeylerin hak olduğunu kesinlikle biliyorlar.'" Ardından şu ayetleri okudu: {Şüphesiz sen ölülere duyuramazsın} ve {Sen kabirlerde olanlara da duyuracak değilsin}; yani onlar cehennemdeki yerlerini aldıkları sırada.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Âişe, vefat eden kişinin kendi günahları sebebiyle cezalandırıldığını açıklar.
Âişe, İbn Ömer'e atfedilen ve kişinin ailesinin ağlaması sebebiyle cezalandırılacağını bildiren bir söze karşılık verir. Bunu Bedir kuyusundaki ölülerle ilgili sözlerle karşılaştırır ve bu sözleri açıklar.
İslam inancına göre Kıyamet Günü'nden önce gerçekleşebilecek bir azap.
Vefat eden kişi için ağlayıp yüksek sesle feryat etmek; bu, yalnızca üzüntü göstermeyle aynı şey değildir.
Bedir Savaşı'ndan sonra öldürülen düşmanların konulduğu kuyu.
Klasik âlimler bu rivayeti, kişinin ailesinin ağıt yakması sebebiyle cezalandırılacağını bildiren rivayetlerle birlikte ele almıştır. Âişe'nin açıklaması, yakınların üzüntüsü ile yüksek sesli ağıt arasında ayrım yapar ve hiç kimsenin başkasının günahını yüklenmeyeceğini vurgular. Âlimler metinleri çeşitli şekillerde uzlaştırmıştır: Azabı, ağıt yakılmasını tavsiye eden veya bunu yasaklamayı ihmal eden kişiyle ilişkilendirmiş ya da bunu başkasının fiillerinden dolayı suçlanma değil, vefat eden kişinin ağıdı işitirken duyduğu sıkıntı olarak yorumlamışlardır. Fıkıh mezhepleri aşırı ağıt yakmayı yasaklar; ancak olağan şekilde ağlamaya ve üzülmeye izin verir.
- Vefat eden için üzüntünüzü gösterin, ancak aşırı ağıt yakmaktan kaçının.
- Başkalarının fiillerinden dolayı sorumluluk üstlenmeyin; herkes kendi yaptıklarına göre değerlendirilir.
- İlgili rivayetleri dikkatle karşılaştırın ve sözleri bağlamı içinde okuyun.
Bu rivayet de kişinin ailesinin ağlaması sebebiyle cezalandırılacağı iddiasına Âişe'nin getirdiği düzeltmeyi ele alır.
Sahih al-Bukhari · #3980 (Sahih)Bu rivayet, Âişe'nin açıklamasında andığı, Peygamber ﷺ'in Bedir kuyusunu ziyaret edişini anlatır.
Sahih al-Bukhari · #3981 (Sahih)Bu rivayet de Peygamber ﷺ'in Bedir kuyusundaki sözlerini konu alır ve Âişe'nin karşılaştırmasını tamamlar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.