Sahih al-Bukhari, 3978. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Ubayd ibn Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıعُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Abu Usamaأَبُو أُسَامَةَ
- 3Hishamهِشَامٍ
- 4Babasıأَبِيهِ
- 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَفَعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ ". فَقَالَتْ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ وَذَنْبِهِ، وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الآنَ ". قَالَتْ وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ وَفِيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ. إِنَّمَا قَالَ " إِنَّهُمُ الآنَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌّ ". ثُمَّ قَرَأَتْ {إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى} {وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ} تَقُولُ حِينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ.
Hişam'ın babasından rivayet edildiğine göre: Aişe -Allah ondan razı olsun-'a İbn Ömer'in Peygamber ﷺ'e şu sözü nispet ettiği bildirildi:
"Ölü, ailesinin ağlaması sebebiyle kabrinde azap görür." Bunun üzerine Aişe şöyle dedi: "Fakat Allah'ın Resûlü ﷺ şöyle buyurmuştur: 'O, kendi hataları ve günahları sebebiyle azap görmektedir; ailesi ise şu an onun için ağlamaktadır.'" Sonra ekledi: "Bu durum, Allah'ın Resûlü'nün ﷺ Bedir'de öldürülen müşriklerin cesetlerinin bulunduğu kuyunun başında durup onlara hitap etmesine benzer. O zaman, 'Onlar söylediklerimi işitiyorlar' buyurmuştu. Ancak asıl kastettiği şuydu: 'Onlar şimdi, kendilerine söyleyip durduğum şeylerin hak olduğunu çok iyi biliyorlar.' Ardından şu ayetleri okudu: {Şüphesiz sen ölülere duyuramazsın} ve {Sen kabirlerde olanlara da duyuracak değilsin}; yani onlar cehennemdeki yerlerini aldıkları sırada.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Âişe, vefat eden kişinin kendi günahları sebebiyle cezalandırıldığını açıklar.
Vefat eden biri için yüksek sesle ve belirgin biçimde feryat ederek ağlamak.
Müslümanlarla Mekke’deki karşıtlarının savaştığı meşhur savaşın yapıldığı yer.
Savaştan sonra öldürülen karşı taraf mensuplarının bırakıldığı kuyu.
Klasik âlimler, vefat eden biri için ağlamaya dair rivayetleri Âişe’nin açıklamasıyla birlikte ele alır: Doğal gözyaşı ve üzüntü, yüksek sesle ağıt yakmakla aynı şey değildir. Burada sözü edilen ceza kişinin kendi günahlarıyla ilgilidir; bir başkası, geçerli bir dayanak olmaksızın onun yaptıklarının sorumluluğunu taşımaz. Bedir’le ilgili bölüm, Peygamber ﷺ’in o sırada ölülerin ne bildiğinden söz ettiğini gösterir; onların her zaman yaşayanlarla aynı şekilde işittiklerini ileri sürmez.
- Bir sözü aktarmadan önce nasıl rivayet edildiğini kontrol edin ve güvenilir âlimlerin açıklamalarına başvurun.
- Yas tutanlara şefkatle destek olun; doğal üzüntü ile yüksek sesle ağıt yakmayı birbirinden ayırın.
- Kendi davranışlarınızın sorumluluğunu üstlenin ve kanıt olmadan başkalarını suçlamayın.
Bu ilgili rivayet, yakınların duyduğu üzüntü ve kişinin kendi günahları sebebiyle cezalandırılması hakkındaki aynı açıklamayı ele alır.
Sahih al-Bukhari · #3980 (Sahih)Bu rivayet, Peygamber ﷺ’in kuyu başındaki sözlerini ve ölülerin işitmesini daha ayrıntılı biçimde ele alır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.