Peygamber'in Gazveleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4040. hadis

Al-Bara ibn Azib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Gazveleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Al-Bara ibn Azib tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا شُرَيْحٌ ـ هُوَ ابْنُ مَسْلَمَةَ ـ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَبِي رَافِعٍ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَتِيكٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُتْبَةَ فِي نَاسٍ مَعَهُمْ، فَانْطَلَقُوا حَتَّى دَنَوْا مِنَ الْحِصْنِ، فَقَالَ لَهُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَتِيكٍ امْكُثُوا أَنْتُمْ حَتَّى أَنْطَلِقَ أَنَا فَأَنْظُرَ‏.‏ قَالَ فَتَلَطَّفْتُ أَنْ أَدْخُلَ الْحِصْنَ، فَفَقَدُوا حِمَارًا لَهُمْ ـ قَالَ ـ فَخَرَجُوا بِقَبَسٍ يَطْلُبُونَهُ ـ قَالَ ـ فَخَشِيتُ أَنْ أُعْرَفَ ـ قَالَ ـ فَغَطَّيْتُ رَأْسِي كَأَنِّي أَقْضِي حَاجَةً، ثُمَّ نَادَى صَاحِبُ الْبَابِ مَنْ أَرَادَ أَنْ يَدْخُلَ فَلْيَدْخُلْ قَبْلَ أَنْ أُغْلِقَهُ‏.‏ فَدَخَلْتُ ثُمَّ اخْتَبَأْتُ فِي مَرْبِطِ حِمَارٍ عِنْدَ باب الْحِصْنِ، فَتَعَشَّوْا عِنْدَ أَبِي رَافِعٍ وَتَحَدَّثُوا حَتَّى ذَهَبَتْ سَاعَةٌ مِنَ اللَّيْلِ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى بُيُوتِهِمْ، فَلَمَّا هَدَأَتِ الأَصْوَاتُ وَلاَ أَسْمَعُ حَرَكَةً خَرَجْتُ ـ قَالَ ـ وَرَأَيْتُ صَاحِبَ الْبَابِ حَيْثُ وَضَعَ مِفْتَاحَ الْحِصْنِ، فِي كَوَّةٍ فَأَخَذْتُهُ فَفَتَحْتُ بِهِ باب الْحِصْنِ‏.‏ قَالَ قُلْتُ إِنْ نَذِرَ بِي الْقَوْمُ انْطَلَقْتُ عَلَى مَهَلٍ، ثُمَّ عَمَدْتُ إِلَى أَبْوَابِ بُيُوتِهِمْ، فَغَلَّقْتُهَا عَلَيْهِمْ مِنْ ظَاهِرٍ، ثُمَّ صَعِدْتُ إِلَى أَبِي رَافِعٍ فِي سُلَّمٍ، فَإِذَا الْبَيْتُ مُظْلِمٌ قَدْ طَفِئَ سِرَاجُهُ، فَلَمْ أَدْرِ أَيْنَ الرَّجُلُ، فَقُلْتُ يَا أَبَا رَافِعٍ‏.‏ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ فَعَمَدْتُ نَحْوَ الصَّوْتِ فَأَضْرِبُهُ، وَصَاحَ فَلَمْ تُغْنِ شَيْئًا ـ قَالَ ـ ثُمَّ جِئْتُ كَأَنِّي أُغِيثُهُ فَقُلْتُ مَا لَكَ يَا أَبَا رَافِعٍ وَغَيَّرْتُ صَوْتِي‏.‏ فَقَالَ أَلاَ أُعْجِبُكَ لأُمِّكَ الْوَيْلُ، دَخَلَ عَلَىَّ رَجُلٌ فَضَرَبَنِي بِالسَّيْفِ‏.‏ قَالَ فَعَمَدْتُ لَهُ أَيْضًا فَأَضْرِبُهُ أُخْرَى فَلَمْ تُغْنِ شَيْئًا، فَصَاحَ وَقَامَ أَهْلُهُ، قَالَ ثُمَّ جِئْتُ وَغَيَّرْتُ صَوْتِي كَهَيْئَةِ الْمُغِيثِ، فَإِذَا هُوَ مُسْتَلْقٍ عَلَى ظَهْرِهِ، فَأَضَعُ السَّيْفَ فِي بَطْنِهِ ثُمَّ أَنْكَفِئُ عَلَيْهِ حَتَّى سَمِعْتُ صَوْتَ الْعَظْمِ، ثُمَّ خَرَجْتُ دَهِشًا حَتَّى أَتَيْتُ السُّلَّمَ أُرِيدُ أَنْ أَنْزِلَ، فَأَسْقُطُ مِنْهُ فَانْخَلَعَتْ رِجْلِي فَعَصَبْتُهَا، ثُمَّ أَتَيْتُ أَصْحَابِي أَحْجُلُ فَقُلْتُ انْطَلِقُوا فَبَشِّرُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنِّي لاَ أَبْرَحُ حَتَّى أَسْمَعَ النَّاعِيَةَ، فَلَمَّا كَانَ فِي وَجْهِ الصُّبْحِ صَعِدَ النَّاعِيَةُ فَقَالَ أَنْعَى أَبَا رَافِعٍ‏.‏ قَالَ فَقُمْتُ أَمْشِي مَا بِي قَلَبَةٌ، فَأَدْرَكْتُ أَصْحَابِي قَبْلَ أَنْ يَأْتُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَبَشَّرْتُهُ‏.‏

Çeviri

Berâ (Allah ondan razı olsun) şöyle anlattı: Resûlullah ﷺ, Ebû Râfi‘’e karşı Abdullah b. Atîk ve Abdullah b. Utbe’yi yanlarında bir grup adamla birlikte görevlendirdi. Yola çıktılar ve kaleye yaklaştıklarında Abdullah b. Atîk onlara:

"Siz burada bekleyin, ben gidip bir bakayım" dedi. Sonra şöyle devam etti: "Kaleye girmek için bir plan yaptım. Tesadüfen eşeklerinden birini kaybetmişlerdi ve onu aramak için ellerinde ateşle dışarı çıktılar. Tanınmaktan korktuğum için başımı örttüm ve tuvalete gidiyormuş gibi yaptım. Kapıcı seslendi: 'İçeri girmek isteyen, kapıyı kapatmadan önce girsin!' Ben de içeri girip kalenin kapısındaki bir eşek ahırına saklandım. Ebû Râfi‘’in yanında akşam yemeği yediler ve gecenin bir kısmına kadar sohbet ettiler, sonra evlerine döndüler. Sesler kesilip hiçbir hareket duymayınca dışarı çıktım. Kapıcının kalenin anahtarını duvardaki bir oyukta bıraktığını görmüştüm; anahtarı alıp kalenin kapısını açtım. Kendi kendime: 'Eğer bu insanlar beni fark ederse kolayca kaçabilirim' dedim. Sonra evlerinin kapılarına gidip onları dışarıdan kilitledim ve bir merdivenle Ebû Râfi‘’in yanına çıktım. Ev karanlıktı, lambası sönmüştü ve adamın nerede olduğunu bilemedim. 'Ey Ebû Râfi‘!' diye seslendim. 'Kim o?' dedi. Sese doğru yönelip ona vurdum; bağırdı ama darbe işe yaramadı. Sonra sanki ona yardım etmeye geliyormuşum gibi sesimi değiştirerek tekrar yanına gittim ve: 'Ne oldu ey Ebû Râfi‘?' diye sordum. Dedi ki: 'Şaşılacak şey değil mi? Anana yazık olsun! Biri yanıma geldi ve beni kılıçla vurdu!' Tekrar ona yöneldim ve bir daha vurdum, ancak bu da fayda etmedi. Bağırdı ve ailesi kalktı. Ben yine sesimi değiştirip bir kurtarıcı edasıyla yanına geldim; sırtüstü yatıyordu. Kılıcı karnına sapladım ve kemik sesi duyuncaya kadar üzerine abanıp bastırdım. Sonra şaşkın bir halde dışarı çıktım, merdivene gelip inmeye çalışırken düşüp bacağını çıkardım. Bacağımı sardım ve topallayarak arkadaşlarımın yanına geldim. Onlara: 'Gidin ve Resûlullah ﷺ’ı müjdeleyin, ben ölüm haberini duyuncaya kadar buradan ayrılmayacağım' dedim. Sabaha doğru ölüm habercisi sura çıkıp: 'Ebû Râfi‘’in ölümünü ilan ediyorum!' dedi. Bunun üzerine hiçbir ağrı hissetmeden kalkıp yürüdüm, arkadaşlarıma Peygamber ﷺ’e varmadan yetiştim ve onu müjdeledim.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Abdullah ibn Atik tehlikeli görevini cesaret ve kararlılıkla yerine getirdi.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ, Abdullah ibn Atik'i ve arkadaşlarını Abu Rafi'ye gönderdi. Rivayet, görevlerini ve onun kalesinde yaşanan olayları anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
kale

Saldırılara karşı koruma sağlayan tahkim edilmiş yer.

niş

Duvardaki küçük girinti; anahtar buraya konmuştu.

tellal

Haberleri insanlara yüksek sesle duyuran kişi.

Âlimlerin çıkarımları

İbn Hacer'in de aralarında bulunduğu klasik şârihler bu anlatıda Abdullah ibn Atik'in cesaretini, dikkatini ve kararlı davranışını ele alır. Rivayet belirli bir askerî seferi anlatır; bireylere şiddet kullanmaları için genel bir izin değildir. Savaş eylemleri yetki ve kurallara tabidir; bu olay tek başına insanlara saldırmak için bir ruhsat oluşturmaz.

Günümüz için dersler
  1. Zor görevler için dikkatle hazırlık yap ve koşullar değiştiğinde sakin kal.
  2. Ekip olarak çalış; buna bağlı sorumluluk ve anlaşmalara bağlı kal.
  3. Savaşla ilgili tarihî anlatıları bağlamı içinde oku; bunları kişisel şiddeti haklı çıkarmak için kullanma.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.