Sahih al-Bukhari, 4160. hadis
Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى السُّوقِ، فَلَحِقَتْ عُمَرَ امْرَأَةٌ شَابَّةٌ فَقَالَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلَكَ زَوْجِي وَتَرَكَ صِبْيَةً صِغَارًا، وَاللَّهِ مَا يُنْضِجُونَ كُرَاعًا، وَلاَ لَهُمْ زَرْعٌ وَلاَ ضَرْعٌ، وَخَشِيتُ أَنْ تَأْكُلَهُمُ الضَّبُعُ، وَأَنَا بِنْتُ خُفَافِ بْنِ إِيمَاءَ الْغِفَارِيِّ، وَقَدْ شَهِدَ أَبِي الْحُدَيْبِيَةَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَوَقَفَ مَعَهَا عُمَرُ، وَلَمْ يَمْضِ، ثُمَّ قَالَ مَرْحَبًا بِنَسَبٍ قَرِيبٍ. ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى بَعِيرٍ ظَهِيرٍ كَانَ مَرْبُوطًا فِي الدَّارِ، فَحَمَلَ عَلَيْهِ غِرَارَتَيْنِ مَلأَهُمَا طَعَامًا، وَحَمَلَ بَيْنَهُمَا نَفَقَةً وَثِيَابًا، ثُمَّ نَاوَلَهَا بِخِطَامِهِ ثُمَّ قَالَ اقْتَادِيهِ فَلَنْ يَفْنَى حَتَّى يَأْتِيَكُمُ اللَّهُ بِخَيْرٍ. فَقَالَ رَجُلٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَكْثَرْتَ لَهَا. قَالَ عُمَرُ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرَى أَبَا هَذِهِ وَأَخَاهَا قَدْ حَاصَرَا حِصْنًا زَمَانًا، فَافْتَتَحَاهُ، ثُمَّ أَصْبَحْنَا نَسْتَفِيءُ سُهْمَانَهُمَا فِيهِ.
İsmail b. Abdullah bize rivayet etti; dedi ki: Malik bana Zeyd b. Eslem'den, o da babasından rivayet etti. Babası şöyle dedi: Ömer b. el-Hattab –Allah ondan razı olsun– ile birlikte çarşıya çıktım. Genç bir kadın Ömer'e yetişti ve dedi ki:
"Ey Müminlerin Emiri! Kocam vefat etti ve geride küçük çocuklar bıraktı. Vallahi pişirecek bir paça bile bulamıyorlar; ne ekinleri ne de süt veren hayvanları var. Korkarım ki onları sırtlan kapar. Ben Huvâf b. Îmâ el-Gıfârî'nin kızıyım; babam Peygamber ﷺ ile birlikte Hudeybiye'de bulundu." Ömer onun yanında durdu, yoluna devam etmedi ve sonra: "Hoş geldin ey yakın akraba!" dedi. Sonra evde bağlı bulunan güçlü bir devenin yanına gitti, üzerine yiyecekle dolu iki çuval yükledi, aralarına para ve elbise koydu, ardından yularını kadına uzatarak dedi ki: "Bunu alıp götür; Allah size hayır ihsan edinceye kadar bu bitmez." Bir adam: "Ey Müminlerin Emiri, ona çok verdiniz!" deyince, Ömer: "Annen seni kaybetsin! Vallahi ben, bunun babasını ve kardeşini uzun süre bir kaleyi kuşatıp fethederken gördüm; sonra biz onların hisselerini taksim ettik," buyurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ömer, ihtiyaç sahibi bir dul kadına cömertçe yardım etti ve aile bağlarına değer verdi.
Müminlerin lideri anlamına gelen unvan.
Peygamber ﷺ ve ashabının meşhur bir antlaşma yaptığı yer.
Bir çatışmadan sonra geçerli kurallara göre paylaştırılan mallar.
Âlimler bu anlatımdan, yöneticinin ihtiyaç sahiplerinden sorumlu olduğu ve onlara yardım etmeyi gereksiz yere geciktirmemesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Ömer yalnızca yiyecek değil, para ve giysi de verdi; değerlendirmesinde kadının aile bağlarını, babası ve kardeşinin katkılarını da dikkate aldı. Anlatım, kişinin tasarrufundaki imkânlarla cömert olmayı ve başkalarının katkılarını takdir etmeyi destekler; ancak yardım için genel ve sabit bir miktar belirlemez.
- Bir aile yiyecekten veya diğer temel ihtiyaçlardan yoksunsa hızlıca karşılık verin.
- Yiyecek, giysi ve maddi destek gibi ihtiyaca uygun yardım sağlayın.
- Yöneticiyseniz insanların durumunu dinlemeye zaman ayırın ve onlara saygıyla davranın.
Bu rivayet, râviyi ve Ömer ile ihtiyaç sahibi kadın hakkındaki olayı paylaşır; onun davranışına ilişkin ek bağlam sunar.
40 Hadith van an-Nawawi · #17 (Sahih)İhsan hakkındaki hadis, iyi ve özenli davranmayı vurgular; bu, Ömer’in dul kadın ve çocuklarına somut biçimde sahip çıkmasıyla örtüşür.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.