Sahih al-Bukhari, 4276. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Mahmudal‑Bukhari'e aktardıمَحْمُودٌ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيُّ
- 5Ubaydullah ibn Abdullahعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 7Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنِي مَعْمَرٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ فِي رَمَضَانَ مِنَ الْمَدِينَةِ، وَمَعَهُ عَشَرَةُ آلاَفٍ، وَذَلِكَ عَلَى رَأْسِ ثَمَانِ سِنِينَ وَنِصْفٍ مِنْ مَقْدَمِهِ الْمَدِينَةَ، فَسَارَ هُوَ وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلَى مَكَّةَ، يَصُومُ وَيَصُومُونَ حَتَّى بَلَغَ الْكَدِيدَ ـ وَهْوَ مَاءٌ بَيْنَ عُسْفَانَ وَقُدَيْدٍ ـ أَفْطَرَ وَأَفْطَرُوا. قَالَ الزُّهْرِيُّ وَإِنَّمَا يُؤْخَذُ مِنْ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الآخِرُ فَالآخِرُ.
Bana Mahmûd anlattı, dedi ki: Bize Abdürrezzâk haber verdi, dedi ki: Bana Ma'mer haber verdi, dedi ki: Bana Zührî haber verdi; Ubeydullah b. Abdullah'tan, o da İbn Abbâs -Allah her ikisinden de razı olsun-'tan rivayet ettiğine göre: Peygamber ﷺ, Medine'ye gelişinden sekiz buçuk yıl sonra, Ramazan ayında on bin kişiyle birlikte Mekke'ye doğru yola çıktı. Kendisi ve yanındaki Müslümanlar oruç tutarak yol aldılar. Nihayet Usfân ile Kudeyd arasındaki bir su kaynağı olan Kedîd'e vardıklarında, Peygamber ﷺ orucunu bozdu, onlar da bozdular. Zührî şöyle demiştir:
"Resûlullah ﷺ'ın emrinden (uygulamasından) daima sonuncusu esas alınır."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, Mekke yolculuğu sırasında Ramazan ayında orucunu bozdu.
Usfan ile Kudaid arasında, güzergâh üzerindeki bir su kaynağı.
Peygamber ﷺ’in seferleri ve askerî harekâtları.
Âlimler bu rivayetten, Ramazan ayında yolculuk yapan kişinin orucunu bozabileceği ve bu günü daha sonra kaza edebileceği sonucunu çıkarır. Yolculukta oruç tutmak da caizdir; yolculuğun başlangıcı bunu gösterir. ez-Zührî’nin sözü, Peygamber ﷺ’in farklı zamanlardaki uygulamaları birbirinden farklı olduğunda, önceki uygulamanın yerini alan sonraki uygulamanın esas alınabileceğine işaret eder. Fıkıh mezhepleri yolculuk ruhsatını kabul eder; yolcunun koşullarına ve karşılaştığı zorluğa göre oruç tutmanın mı yoksa tutmamanın mı daha faziletli olduğu konusunda âlimler farklı görüşlere sahiptir.
- Yolculukta oruç tutmak zorlaştığında Allah’ın tanıdığı ruhsattan yararlan ve kaçırdığın günü daha sonra kaza et.
- Gücünü göz önünde bulundur: Peygamber ﷺ yolculuğun başında oruç tutmuş, ardından orucunu bozmuştur.
- Yolculukta oruç hükümleri konusunda tereddüdün varsa durumunu yetkin bir imamla görüş.
İbn Abbas’tan nakledilen bu rivayet de Peygamber ﷺ’in Ramazan’da Mekke yolculuğuna çıkışını ele alır ve yolculuk ruhsatının bağlamını aydınlatmaya yardımcı olur.
Sahih al-Bukhari · #4278 (Sahih)Bu rivayet de Ramazan ayında Mekke’ye yapılan yolculuğu anlatır ve bu yolculuk sırasında oruç konusundaki uygulamaya ışık tutar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.