Peygamber'in Gazveleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4319. hadis

Al-Miswar ibn Makhrama and Marwan ibn al-Hakam rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Gazveleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Al-Miswar ibn Makhrama and Marwan ibn al-Hakam tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي لَيْثٌ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ،، قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ شِهَابٍ وَزَعَمَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ، وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِكُمْ ‏"‏‏.‏ وَكَانَ أَنْظَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا‏.‏ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ، حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا، فَلْيَفْعَلْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا‏.‏ هَذَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ‏.‏

Çeviri

Saîd b. Ufeyr bize rivayet etti; dedi ki: Leys bana rivayet etti, Ukayl bana rivayet etti, İbn Şihâb'dan. İshak da bana rivayet etti, Yakub b. İbrahim bize rivayet etti, İbn Şihâb'ın kardeşinin oğlu bize rivayet etti. Muhammed b. Şihâb dedi ki: Urve b. Zübeyr, Mervân ve Misver b. Mahreme'nin kendisine haber verdiğini iddia etti: Havazin kabilesinden bir heyet Müslüman olarak Resûlullah ﷺ'a geldiğinde O ayağa kalktı. Heyet, mallarının ve esirlerinin kendilerine iade edilmesini istedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ onlara şöyle buyurdu:

"Benimle birlikte gördüğünüz kimseler de bu işe ortaktır. Sözlerin bana en sevimli olanı en doğru olanıdır. Şu iki gruptan birini seçin: Ya esirleri ya da malları. Ben sizin için beklemiştim." Resûlullah ﷺ, Tâif'ten döndükten sonra ganimetin dağıtımını on küsur gece ertelemişti. Resûlullah ﷺ'ın kendilerine ancak iki gruptan birini iade edeceğini anlayınca: "Biz esirlerimizi seçiyoruz" dediler. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ Müslümanların arasında ayağa kalktı, Allah'a layık olduğu şekilde hamd etti ve sonra şöyle buyurdu: "Şüphesiz kardeşleriniz tevbe ederek bize geldiler. Ben de onların esirlerini kendilerine iade etmeyi uygun gördüm. Sizden kim bunu gönül hoşluğuyla bağışlamak isterse yapsın. Kim de payında ısrar etmek isterse, Allah'ın bize vereceği ilk ganimetten ona karşılığını verinceye kadar öyle yapsın." İnsanlar: "Ey Allah'ın Resûlü, bunu gönül hoşluğuyla bağışladık" dediler. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: "Sizden kimin buna izin verip kimin vermediğini bilemiyoruz. Öyleyse dönün ta ki ileri gelenleriniz durumunuzu bize bildirsin." İnsanlar geri döndüler, ileri gelenleri onlarla konuştu, sonra Resûlullah ﷺ'a dönerek herkesin gönül hoşluğuyla bağışladığını ve izin verdiğini O'na haber verdiler. Havazin esirleri hakkında bana ulaşan bilgi budur.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ Hevâzin’e özgürce seçme imkânı tanıdı ve herkesin payını gözetti.

Arka plan ve bağlam

Taif’ten dönüşün ardından Hevâzin’den bir Müslüman heyet, mallarının ve esirlerinin geri verilmesini istedi. Peygamber ﷺ dağıtımı erteledi ve onlara iki mal grubundan birini seçme imkânı sundu. Esirleri seçtiler; Müslümanlar da onların geri verilmesine gönüllü olarak razı oldu.

Kavramlar ve açıklamalar
Hevâzin

Bu anlatıda heyeti Peygamber ﷺ’in yanına gelen bir Arap kabilesi.

Esirler

Çatışma sırasında esir alınan kişiler.

Önderler

Halklarının kararını öğrenip iletebilen temsilciler.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, bir yöneticinin ortak mülkiyeti dikkatle ele alması ve ilgililerin haklarını koruması gerektiği sonucunu çıkarır. Peygamber ﷺ genel bir rızanın bulunduğunu varsaymakla yetinmedi; temsilcilerden herkesin gönüllü olarak kabul edip etmediğini öğrenmelerini istedi. Geri verme, gönüllü bir bağış olarak teklif edildi; payını elinde tutmak isteyenler ise ileride elde edilecek ganimetlerden tazminat alma hakkına sahipti. Bu, zorlamaya başvurmadan istişareyi, adaleti ve uzlaşmayı vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Ortak bir karar alırken herkesin gerçekten gönüllü olarak kabul edip etmediğini ayrı ayrı doğrulayın.
  2. Bir paylaşımda seçenekleri ve her kişinin hakkının nasıl korunacağını açıkça belirtin.
  3. Bir çatışmada uzlaşmaya imkân tanıyan adil bir çözüm arayın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.