Sahih al-Bukhari, 4318. hadis
Al-Miswar ibn Makhrama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Al-Miswar ibn Makhrama tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي لَيْثٌ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ،. وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ،، قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ شِهَابٍ وَزَعَمَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ، فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ، وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِكُمْ ". وَكَانَ أَنْظَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ، حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا، فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا. هَذَا الَّذِي بَلَغَنِي عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ.
Saîd b. Ufeyr bize rivayet etti; dedi ki: Leys bana rivayet etti, Ukayl bana rivayet etti, İbn Şihâb'tan. Ve İshak bana rivayet etti, Yakub b. İbrâhim bize rivayet etti, İbn Şihâb'ın kardeşinin oğlu bize rivayet etti. Muhammed b. Şihâb dedi ki: Urve b. Zübeyr, Mervân ve Misver b. Mahreme'nin kendisine haber verdiğini iddia etti: Havazin heyeti Müslüman olarak Resûlullah ﷺ'a geldiklerinde O ayağa kalktı. Onlar, mallarını ve esirlerini kendilerine iade etmesini istediler. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ onlara şöyle buyurdu:
"Benimle birlikte gördüğünüz kimseler de bu işe ortaktır. Bana en sevimli gelen söz ise en doğru olanıdır. Şu iki gruptan birini seçin: Ya esirleri ya da malları. Ben sizin için beklemiştim." Resûlullah ﷺ Tâif'ten döndüğünde ganimetin dağıtımını on küsur gece ertelemişti. Resûlullah ﷺ'ın kendilerine ancak iki gruptan birini iade edeceğini anlayınca, "Biz esirlerimizi seçiyoruz" dediler. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ Müslümanların arasında ayağa kalktı, Allah'a layık olduğu şekilde hamd ettikten sonra şöyle buyurdu: "Emmâ ba'd! Kardeşleriniz tevbe ederek yanımıza geldiler. Ben de onların esirlerini kendilerine iade etmenin uygun olacağını düşündüm. Sizden kim bunu gönül hoşluğuyla yapmak isterse yapsın. Kim de hissesinde kalmayı tercih ederse, biz ona Allah'ın bize vereceği ilk ganimetten payını verinceye kadar öyle kalsın." İnsanlar, "Ey Allah'ın Resûlü ﷺ, biz bunu gönül hoşluğuyla kabul ettik" dediler. Resûlullah ﷺ buyurdu ki: "Sizden kimin buna izin verip kimin vermediğini bilemiyoruz. Öyleyse dönün ta ki ileri gelenleriniz durumunuzu bize bildirsin." İnsanlar geri döndüler, ileri gelenleri onlarla konuştu. Sonra Resûlullah ﷺ'a dönerek hepsinin gönül hoşluğuyla razı olduklarını ve izin verdiklerini haber verdiler. Havazin esirleri hakkında bana ulaşan bilgi budur.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ, Hevâzinlilerin esirlerin iadesine gönüllü olarak razı olmalarına imkân verdi.
Tâif'ten dönüşün ardından Hevâzin'den bir Müslüman heyeti Peygamber ﷺ'e gelerek mallarının ve esirlerinin iadesini istedi. Peygamber ﷺ onlara ikisi arasında seçim hakkı verdi ve Müslümanlardan esirlerin iadesi için ayrıca, gönüllü olarak izin vermelerini istedi.
Huneyn Savaşı'ndan sonra Peygamber ﷺ'e bir heyet gönderen Arap kabilesi.
Çatışma sırasında esir alınan Hevâzinliler.
Herhangi bir zorlama olmadan, kişinin kendi isteğiyle izin vermesi.
Âlimler buradan, bir yöneticinin insanların hak ve menfaatlerini dikkatle gözetmesi ve bir karar onların mallarını etkilediğinde onlara danışması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ bir seçim sundu, iadenin gönüllü olduğunu açıkça belirtti ve rızayı temsilciler aracılığıyla teyit ettirdi. Rivayet, rızanın varsayılmaması ve anlaşmaların açık olması gerektiğini vurgular. Fakihler ayrıca bu rivayetten hareketle savaş ganimetlerinin paylaşılmasını ve başkalarına verilmiş hakların iadesindeki sınırları ele alırlar.
- Başkalarının haklarından veya mallarından feragat etmeden önce açıkça izin isteyin.
- Herkes neye razı olduğunu bilsin diye seçenekleri ve anlaşmaları açıkça anlatın.
- Bir topluluğun rızasını dikkatle belirlemek için istişareden ve güvenilir temsilcilerden yararlanın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.