Sahih al-Bukhari, 4383. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، سَمِعَ ابْنُ الْمُنْكَدِرِ، جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ قَدْ جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ لَقَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا ثَلاَثًا ". فَلَمْ يَقْدَمْ مَالُ الْبَحْرَيْنِ حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا قَدِمَ عَلَى أَبِي بَكْرٍ أَمَرَ مُنَادِيًا فَنَادَى مَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم دَيْنٌ أَوْ عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي. قَالَ جَابِرٌ فَجِئْتُ أَبَا بَكْرٍ، فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَوْ جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا ثَلاَثًا ". قَالَ فَأَعْطَانِي. قَالَ جَابِرٌ فَلَقِيتُ أَبَا بَكْرٍ بَعْدَ ذَلِكَ فَسَأَلْتُهُ، فَلَمْ يُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَلَمْ يُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُهُ الثَّالِثَةَ فَلَمْ يُعْطِنِي، فَقُلْتُ لَهُ قَدْ أَتَيْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، ثُمَّ أَتَيْتُكَ فَلَمْ تُعْطِنِي، فَإِمَّا أَنْ تُعْطِيَنِي، وَإِمَّا أَنْ تَبْخَلَ عَنِّي. فَقَالَ أَقُلْتَ تَبْخَلُ عَنِّي وَأَىُّ دَاءٍ أَدْوَأُ مِنَ الْبُخْلِ ـ قَالَهَا ثَلاَثًا ـ مَا مَنَعْتُكَ مِنْ مَرَّةٍ إِلاَّ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أُعْطِيَكَ. وَعَنْ عَمْرٍو عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ جِئْتُهُ، فَقَالَ لِي أَبُو بَكْرٍ عُدَّهَا. فَعَدَدْتُهَا فَوَجَدْتُهَا خَمْسَمِائَةٍ، فَقَالَ خُذْ مِثْلَهَا مَرَّتَيْنِ.
Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Süfyân bize rivayet etti; İbnü’l-Münkedir, Câbir b. Abdullah’tan –Allah her ikisinden de razı olsun– işittiğini söyleyerek şöyle dedi: Resûlullah ﷺ bana hitaben,
“Bahreyn malı gelseydi sana şu kadar ve şu kadar verirdim,” buyurdu ve bunu üç kez tekrarladı. Ancak Bahreyn malı, Resûlullah ﷺ vefat edinceye kadar gelmedi. Mal, Ebû Bekir’in hilafeti döneminde geldiğinde, Ebû Bekir bir münadiye emrederek şöyle ilan ettirdi: “Kimin Peygamber ﷺ nezdinde bir alacağı veya yerine getirilmesi gereken bir vaadi varsa bana gelsin.” Câbir dedi ki: “Ebû Bekir’e gidip Peygamber ﷺ’in bana, ‘Bahreyn malı gelseydi sana şu kadar ve şu kadar verirdim,’ buyurup bunu üç kez tekrarladığını haber verdim.” Bunun üzerine Ebû Bekir bana verdi. Câbir devamla şunu anlattı: “Bundan sonra Ebû Bekir ile karşılaştım ve ondan istedim, fakat bana vermedi. Tekrar yanına gittim, yine vermedi. Üçüncü kez gittiğimde de vermeyince ona dedim ki: ‘Sana geldim vermedin, tekrar geldim vermedin, üçüncü kez geldim yine vermedin; ya bana verirsin ya da bana karşı cimrilik etmiş olursun.’ O da, ‘Bana cimri mi diyorsun? Cimrilikten daha kötü bir hastalık var mıdır?’ buyurdu. Bunu üç kez söyledi ve ekledi: ‘Sana her vermeyişimde aslında niyetim sana vermekti.’ Amr’dan, Muhammed b. Ali kanalıyla Câbir b. Abdullah’ın şöyle dediğini işittim: “Ona gittim, Ebû Bekir bana, ‘Say bakalım,’ dedi. Saydığımda beş yüz olduğunu gördüm. Bunun üzerine, ‘İki katını daha al,’ buyurdu.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ebû Bekir, Peygamber ﷺ’in Câbir’e verdiği mali sözü yerine getirdi.
Bahreyn’den gelen ve topluluk arasında dağıtılan gelirler.
Peygamber ﷺ’in henüz yerine getirilmemiş mali yükümlülüğü ya da verdiği söz.
Bir kişinin açgözlülük nedeniyle para veya mal vermeyi reddettiği yönündeki suçlama.
Âlimler bu rivayetten, meşru bir sözün yerine getirilmesi gerektiği ve bir yöneticinin önceki yöneticisinin yükümlülüklerini özenle yerine getirmesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Ebû Bekir, insanların ödenmemiş borçlarını veya yerine getirilmemiş sözlerini bildirebileceklerini duyurdu ve sonunda Câbir’e kendisine vaat edileni cömertçe verdi. Rivayet cömertliği över ve cimriliğe karşı uyarır; ancak gecikmenin tek başına bir kişinin cimri olduğunu kanıtlamadığını da gösterir: Ebû Bekir, Câbir’e daha fazlasını vermeyi her defasında düşündüğünü açıkladı.
- Mali vaatleri açıkça kaydedin ve imkânlar oluşur oluşmaz yerine getirin.
- Önceki bir yöneticinin yükümlülüklerini devralırsanız, bekleyen hakları araştırın ve insanlara adil davranın.
- Hakkınız olanı açıkça isteyin; ancak kanıt olmadan gecikmeyi cimriliğe bağlamayın.
Bu sahih rivayet, her topluluğun güvenilir kişisinden söz eder ve yükümlülükleri özenle yerine getirme konusuyla ilişkilidir.
Sahih al-Bukhari · #4384 (Sahih)Rivayet, Peygamber ﷺ’in Yemen’den gelen ziyaretçileri misafirperverlikle karşılayıp onlara cömertçe davrandığını anlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.