Peygamber'in Gazveleri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4409. hadis

Sa'd ibn Abi Waqqas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Peygamber'in Gazveleri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Sa'd ibn Abi Waqqas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ ـ هُوَ ابْنُ سَعْدٍ ـ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَادَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ، أَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ مَا تَرَى، وَأَنَا ذُو مَالٍ وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ لِي وَاحِدَةٌ أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ أَفَأَتَصَدَّقُ بِشَطْرِهِ قَالَ ‏"‏ لاَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ فَالثُّلُثِ قَالَ ‏"‏ وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ، إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَلَسْتَ تُنْفِقُ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَجْعَلُهَا فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ آأُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏"‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً تَبْتَغِي بِهِ وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، وَلَعَلَّكَ تُخَلَّفُ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ‏.‏ لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ رَثَى لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُوُفِّيَ بِمَكَّةَ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ahmed b. Yûnus bize rivayet etti, İbrâhim —ki o İbn Sa‘d’dır— bize rivayet etti, İbn Şihâb bize rivayet etti, Âmir b. Sa‘d’dan, o da babasından nakletti; babası şöyle dedi: Veda Haccı sırasında hastalandığımda ve ölüme yaklaştığımda Peygamber ﷺ beni ziyaret etti. Dedim ki: ‘Ey Allah’ın Resûlü! Gördüğünüz üzere hastalığım çok ağırlaştı, malım mülküm var fakat benden miras alacak tek bir kızım dışında kimsem yok. Malımın üçte ikisini sadaka olarak vereyim mi?’ Buyurdu ki: ‘Hayır.’ Dedim ki: ‘Yarısını vereyim mi?’ Buyurdu ki: ‘Hayır.’ Dedim ki: ‘Üçte birini?’ Buyurdu ki: ‘Üçte biri bile çoktur. Mirasçılarını zengin bırakman, onları insanlara el açacak kadar fakir bırakmandan daha hayırlıdır. Allah’ın rızasını gözeterek yaptığın her harcama için mutlaka ecir alırsın; eşinin ağzına koyduğun bir lokma ekmek için bile.’ Dedim ki: ‘Ey Allah’ın Resûlü! Ashabınızdan sonra Mekke’de mi kalacağım?’ Buyurdu ki: ‘Geride kalıp da Allah’ın rızasını gözeterek işleyeceğin her amel, senin dereceni ve makamını yükseltecektir. Belki de geride kalırsın ki bazı kavimler senden faydalansın, başkaları ise zarar görsün. Allah’ım! Ashabımın hicretini tamamla ve onları topukları üzerinde geri döndürme. Fakat zavallı Sa‘d b. Havle...’ Allah’ın Resûlü ﷺ, onun Mekke’de vefat etmesine üzüldü.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Cömertçe bağışta bulun, ancak mirasçılarının iyiliğini de gözet.

Arka plan ve bağlam

Sa‘d ibn Abi Waqqas, Veda Haccı sırasında ağır hastaydı. Tek kızı mirasçısı olduğu için malının ne kadarını sadaka olarak verebileceğini Peygamber’e ﷺ sordu.

Kavramlar ve açıklamalar
Üçte bir

Bu rivayete göre kişinin vasiyet olarak ayırabileceği malvarlığının en yüksek oranıdır; mirasçıların belirlenmiş payları korunmalıdır.

Allah’ın rızasını gözetmek

Allah’ın hoşnutluğunu kazanma konusunda samimi bir niyetle hareket etmek.

Hicret

Müslümanların inançları uğruna Mekke’den Medine’ye göç etmesi.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, hayır amaçlı vasiyetin malvarlığının üçte birini aşmaması gerektiği ve özellikle mirasçılar aksi hâlde yoksul kalacaksa daha azının bazen daha iyi olabileceği sonucunu çıkarırlar. Dört Sünni fıkıh mezhebi, ölümden sonra yürürlüğe giren vasiyet için üçte bir sınırını kabul eder; daha fazlası için tereke intikal ettikten sonra mirasçıların onayı gerekir. Aile için yapılan günlük harcamalar da Allah’ın rızası gözetilerek samimiyetle yapıldığında sevap kazandırabilir.

Günümüz için dersler
  1. Hayır amaçlı bir vasiyet planlarken mirasçılarının haklarını ve mali güvencesini gözet.
  2. Samimi bir niyetle yaptığında ailene bakmayı da bir ibadet olarak gör.
  3. Hastalık veya önemli mali kararlar söz konusu olduğunda vasiyet ve mirasla ilgili İslami hükümler için uzman görüşü al.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.