Sahih al-Bukhari, 4549. hadis
Abdullah ibn Masud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Hajjaj ibn Minhalal‑Bukhari'e aktardıحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ
- 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
- 4Abu Wailأَبِي وَائِلٍ
- 5Abdullah ibn Mas'udعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ يَمِينَ صَبْرٍ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ". فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً أُولَئِكَ لاَ خَلاَقَ لَهُمْ فِي الآخِرَةِ} إِلَى آخِرِ الآيَةِ. قَالَ فَدَخَلَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ وَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قُلْنَا كَذَا وَكَذَا. قَالَ فِيَّ أُنْزِلَتْ كَانَتْ لِي بِئْرٌ فِي أَرْضِ ابْنِ عَمٍّ لِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بَيِّنَتُكَ أَوْ يَمِينُهُ " فَقُلْتُ إِذًا يَحْلِفَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانٌ ".
Haccâc b. Minhâl bize rivayet etti, Ebû Avâne bize rivayet etti, el-A‘meş’ten, Ebû Vâil’den, Abdullah b. Mes‘ûd’dan – Allah ondan razı olsun – şöyle dedi: Resûlullah ﷺ buyurdu ki:
"Bir Müslümanın malını haksız yere ele geçirmek için yalan yere yemin eden kimse, Allah’a O kendisine gazaplı olduğu hâlde kavuşacaktır." Bunun üzerine Allah bu sözü tasdik ederek şu ayeti indirdi: {Şüphesiz Allah’ın ahdi ve yeminlerini az bir karşılığa satanların ahirette hiçbir payları yoktur} ayetin sonuna kadar. Sonra Eş‘as b. Kays içeri girdi ve: "Ebû Abdurrahman size ne anlatıyor?" diye sordu. Biz de: "Şunu şunu" dedik. O da: "Bu ayet benim hakkımda nazil oldu. Amcamın oğlunun arazisinde benim bir kuyum vardı" dedi. Nebî ﷺ bana: "Ya delilin ya da onun yemini" buyurmuştu. Ben de: "O halde yemin eder ey Allah’ın Resûlü!" dedim. Bunun üzerine Nebî ﷺ: "Bir Müslümanın malını haksız yere almak için yalan yere yemin eden ve bu konuda günaha giren kimse, Allah’a O kendisine gazaplı olduğu hâlde kavuşacaktır" buyurdu.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Başkalarının malını gasbetmek için yalan yere yemin etmek Allah’ın gazabına yol açar.
Al-Ash‘ath ibn Qays, kuzeninin arazisindeki bir kuyu hakkında aralarında anlaşmazlık çıktığını anlattı. Peygamber ﷺ delil kuralını bildirdi: Davacı delil sunmalı, aksi hâlde davalı yemin etmelidir. Al-Ash‘ath kuzeninin yalan yere yemin etmesinden korktu; bunun üzerine ağır uyarı dile getirildi. Rivayet bu olayı Kur’an’ın 3:77. ayetiyle ilişkilendirir.
Hâkimin davalıdan yemin etmesini istediği bir anlaşmazlıkta edilen yemin.
İslam kurallarına göre hak sahibi olmadan bir başkasının malını almak.
Allah ile yapılan ahdi dünyevi kazanç karşılığında değiştirmenin ilahi mükâfatı kaybettireceğine dair ağır bir uyarı.
Klasik âlimler buradan, mal elde etmek amacıyla bilerek yalan yere yemin etmenin büyük bir günah olduğu ve o mal üzerinde hak doğurmadığı sonucunu çıkarırlar. Delil ve yeminle ilgili hüküm, anlaşmazlıklardaki usulü açıklar: Davacı delil sunmalıdır; delil yoksa davalıdan yemin etmesi istenebilir. Bu usul yalanı helal kılmaz; yalan yere yemin eden kişi Allah’a karşı sorumlu olmaya devam eder ve haksızlığı gidermelidir. Fakihler bu kuralları İslam yargılama hukuku çerçevesinde ele alır ve hakların hileyle ortadan kalkmadığını vurgular.
- Maddi bir anlaşmazlığı kendi lehine sonuçlandırmak için asla yalan yere yemin etme; haksız yere aldığın malı geri ver.
- Para, mülkiyet veya borçlarla ilgili anlaşmalarda açık belgeler ve tanıklar bulundur.
- Bir anlaşmazlık yaşarsan delillere ve yetkin bir arabulucuya ya da hâkime başvurarak adil bir çözüm ara.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.