Kur'an Tefsiri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4550. hadis

Abdullah ibn Masud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an Tefsiri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Hajjaj ibn Minhalal‑Bukhari'e aktardıحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ
  2. 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
  3. 3Al‑A'mashالأَعْمَشِ
  4. 4Abu Wailأَبِي وَائِلٍ
  5. 5Abdullah ibn Mas'udعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ
  6. 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ يَمِينَ صَبْرٍ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ ‏"‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقَ ذَلِكَ ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً أُولَئِكَ لاَ خَلاَقَ لَهُمْ فِي الآخِرَةِ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ‏.‏ قَالَ فَدَخَلَ الأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ وَقَالَ مَا يُحَدِّثُكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ قُلْنَا كَذَا وَكَذَا‏.‏ قَالَ فِيَّ أُنْزِلَتْ كَانَتْ لِي بِئْرٌ فِي أَرْضِ ابْنِ عَمٍّ لِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بَيِّنَتُكَ أَوْ يَمِينُهُ ‏"‏ فَقُلْتُ إِذًا يَحْلِفَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ وَهْوَ فِيهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانٌ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Haccâc b. Minhâl bize rivayet etti, Ebû Avâne bize rivayet etti; A‘meş’ten, Ebû Vâil’den, Abdullah b. Mes‘ûd’dan – Allah ondan razı olsun – şöyle dedi: Resûlullah ﷺ buyurdu ki:

“Bir Müslümanın malını haksız yere elinden almak için yalan yere yemin eden kimse, kıyamet günü Allah’a O kendisine gazap etmiş halde kavuşur.” Bunun üzerine Allah bu sözü tasdik ederek şu ayeti indirdi: {Şüphesiz Allah’ın ahdi ve yeminlerini az bir bedele satanların ahirette hiçbir payları yoktur} ayetin sonuna kadar. Sonra Eş‘as b. Kays içeri girdi ve “Ebû Abdurrahman size ne anlatıyor?” diye sordu. Biz de “Şöyle şöyle” dedik. O da “Bu ayet benim hakkımda nazil oldu. Amcamın oğlunun arazisinde benim bir kuyum vardı (ancak o benim hakkımı inkâr etti). Bunun üzerine Nebî ﷺ bana: ‘Ya delilin ya da onun yemini’ buyurdu. Ben de: ‘Ey Allah’ın Resûlü, o halde mutlaka yemin eder’ dedim. Bunun üzerine Nebî ﷺ şöyle buyurdu: ‘Bir Müslümanın malını haksız yere almak için yalan yere yemin eden ve bu hususta günaha giren kimse, kıyamet günü Allah’a O kendisine gazap etmiş halde kavuşur.’”

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Başkasının malını almak için yalan yere yemin etmek Allah’ın gazabına yol açar.

Arka plan ve bağlam

Al-Ash‘ath ibn Qays, kuzeninin arazisindeki bir su kuyusu hakkında çıkan anlaşmazlığı anlattı. Peygamber ﷺ delil kuralını bildirdi: Davacı delil getirir; aksi hâlde diğer taraf yemin eder. Al-Ash‘ath, kuzeninin yalan yere yemin etmesinden endişe etti; bunun üzerine Peygamber ﷺ böyle bir yeminin ağır sonuçları konusunda uyardı. Al-Ash‘ath, bu konuyla ilgili ayetlerin kendisi hakkında indirildiğini söyledi.

Kavramlar ve açıklamalar
Yemin-i sabr (yamīn ṣabr)

Bir anlaşmazlıkta hâkim veya başka bir yetkili makam istediğinde edilen resmî yemin.

Ahirette nasibi yoktur

Kişinin bu günah nedeniyle ahiret sevabından ve hayrından pay kaybedeceğine dair ağır bir uyarı.

Delil veya yemin

Davacı iddiasını delille kanıtlamalıdır; bunu yapamazsa diğer taraftan yemin etmesi istenebilir.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, başkalarının mal ve haklarının dokunulmaz olduğunu ve başkasının malını elde etmek amacıyla bilerek yalan yere yemin etmenin büyük günah olduğunu çıkarırlar. Rivayet, delilin davacıya ait olduğu ve inkâr eden taraftan yemin istenebileceği şeklindeki hukuk kuralını doğrular. Dört Sünni mezhep, ayrıntılı hukuki şartlar ve istisnalar saklı kalmak üzere, bu delil kuralını genel olarak kabul eder. İhlal edilen hakkın telafisi için yalnızca tövbe etmek yetmez: Mal iade edilmeli veya hak sahibi tazmin edilmelidir.

Günümüz için dersler
  1. Bir anlaşmazlıkta iddianı dürüstçe delille destekle; hak kazanmak için olay uydurma.
  2. Yalan yemin veya hileyle elde ettiğin malı iade et ve hak sahibinin uğradığı zararı karşıla.
  3. Yargı sürecinde edilen yemini ciddiye al: Yemin, haksız bir iddiayı güçlendirme aracı değildir.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.