Sahih al-Bukhari, 4574. hadis
Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Urwa ibn az‑Zubayr'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abd al‑Aziz ibn Abdullahal‑Bukhari'e aktardıعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Ibrahim ibn Sa'dإِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3Salih ibn Kaysanصَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ، تَعَالَى {وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لاَ تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى}. فَقَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي، هَذِهِ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا، تَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ وَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا، فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا، بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا، فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ، فَنُهُوا عَنْ أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ، إِلاَّ أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ، وَيَبْلُغُوا لَهُنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ فِي الصَّدَاقِ، فَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنَ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ. قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ وَإِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ هَذِهِ الآيَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ {وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ} قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى فِي آيَةٍ أُخْرَى {وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ} رَغْبَةُ أَحَدِكُمْ عَنْ يَتِيمَتِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ قَالَتْ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا عَنْ مَنْ رَغِبُوا فِي مَالِهِ وَجَمَالِهِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ، إِلاَّ بِالْقِسْطِ، مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلاَتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ.
Bize Abdülaziz b. Abdullah anlattı, bize İbrahim b. Sa'd anlattı, Salih b. Keysan'dan, o da İbn Şihab'dan nakletti; İbn Şihab şöyle dedi: Bana Urve b. Zübeyr haber verdi ki, o Aişe'ye Yüce Allah'ın şu sözünü sormuştu: {Eğer yetim kızlara adaletli davranamayacağınızdan korkarsanız}. Bunun üzerine Aişe şöyle dedi:
"Ey kardeşimin oğlu! Yetim bir kız, velisinin himayesinde bulunur ve malına ortaktır. Velisi, kızın malından ve güzelliğinden etkilenerek ona hakkını vermeden, yani başkasının vereceği mehir kadar bile vermeden onunla evlenmek isterdi. İşte bu yüzden, onlara karşı adaletli olmadıkça ve emsallerinin alabileceği en yüksek mehri kendilerine vermedikçe bu kızlarla evlenmeleri yasaklandı. Sonra da bu yetim kızlar dışındaki kadınlardan hoşlandıklarıyla evlenmeleri emredildi." Urve dedi ki: Aişe şöyle devam etti: "İnsanlar bu ayetten sonra Resûlullah ﷺ'e fetva sordular, bunun üzerine Allah şu ayeti indirdi: {Senden kadınlar hakkında fetva istiyorlar}." Aişe ayrıca şunu söyledi: "Yüce Allah'ın başka bir ayetteki {Onlarla evlenmeye can atarken} sözü, kişinin himayesindeki yetim kızın malı ve güzelliği az olduğunda ondan uzak durma isteğini ifade eder." Dedi ki: "Böylece, mal ve güzellik açısından yetersiz olduklarında onlardan uzak durma eğiliminde olmaları sebebiyle, ancak adalet şartıyla, mal ve güzellikleri için arzu ettikleri yetim kızlarla evlenmeleri yasaklanmıştır."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir vasi, yetim bir kızla ancak tam bir adaletle evlenebilir.
Bir yetimin bakımından ve çıkarlarından sorumlu kişi.
Damadın geline vermekle yükümlü olduğu evlilik hediyesi.
Yetim kıza dürüst davranmak ve ona benzer durumdaki kadınlara verilen miktara uygun bir mehir vermek.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik şârihler, Âişe’nin açıklamasını Kur’an’ın 4:3 ve 4:127. ayetleriyle ilişkilendirir. Bir vasi, yetim kıza uygun olandan daha düşük bir mehir vermek için konumunu kullanmamalıdır. Bu hüküm onun malını ve evlilik haklarını korur; vasi adil davranamayacaksa onunla evlenmemelidir. Fıkıh mezhepleri de mehrin kadının hakkı olduğunu ve vasinin kendi çıkarı uğruna onun menfaatlerine zarar veremeyeceğini vurgular.
- Vasi, evlilikte yetim kızın çıkarlarını ve rızasını özenle korumalıdır.
- Adil bir mehir verin ve onun haklarını kısıtlamak için yetki konumunuzu kullanmayın.
- Bakım sorumluluğu üstlenen kişi, çıkar çatışmasından kaçınmalı ve adil görüş almalıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.