Kur'an Tefsiri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4671. hadis

Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an Tefsiri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Umar ibn al-Khattab tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ،‏.‏ وَقَالَ غَيْرُهُ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا مَاتَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ دُعِيَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَبْتُ إِلَيْهِ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتُصَلِّي عَلَى ابْنِ أُبَىٍّ وَقَدْ قَالَ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا قَالَ أُعَدِّدُ عَلَيْهِ قَوْلَهُ، فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ ‏"‏ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ، لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ يُغْفَرْ لَهُ لَزِدْتُ عَلَيْهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْصَرَفَ فَلَمْ يَمْكُثْ إِلاَّ يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتِ الآيَتَانِ مِنْ بَرَاءَةَ ‏{‏وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏وَهُمْ فَاسِقُونَ‏}‏ قَالَ فَعَجِبْتُ بَعْدُ مِنْ جُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

Çeviri

Bize Yahya b. Bükeyr anlattı, bize Leys anlattı, Ukayl'dan. Başkası da şöyle dedi: Bana Leys anlattı, bana Ukayl anlattı, İbn Şihab'dan; o dedi ki: Bana Ubeydullah b. Abdullah haber verdi, İbn Abbas'tan, Ömer b. Hattab'tan -Allah ondan razı olsun-; o şöyle dedi: Abdullah b. Ubey b. Selûl öldüğünde, Resûlullah ﷺ cenaze namazını kıldırmak için çağrıldı. Resûlullah ﷺ namaz için ayağa kalktığında ben O'nun yanına atıldım ve dedim ki: 'Ey Allah'ın Resûlü! Falan gün şunu şunu söylemiş olan İbn Ubey'in cenaze namazını mı kılacaksın?' Onun sözlerini sayıp dökmeye devam ettim. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ tebessüm etti ve buyurdu ki: 'Çekil yanımdan ey Ömer!' Ben çok ısrar edince buyurdu ki: 'Ben muhayyer bırakıldım ve tercihimi yaptım. Eğer yetmiş defadan fazla istiğfar edersem onun bağışlanacağını bilseydim, elbette yetmişten fazlasını yapardım.' Sonra Resûlullah ﷺ onun cenaze namazını kıldırdı ve oradan ayrıldı. Aradan çok geçmeden Tevbe Suresi'nden şu iki ayet nazil oldu: {Onlardan ölen hiçbirine asla namaz kılma...} ta ki {...ve onlar fasıklardır} kavline kadar. Ömer dedi ki: Daha sonra Resûlullah ﷺ karşısındaki bu cüretkârlığıma hayret ettim; Allah ve Resûlü en iyi bilendir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, Allah açık bir hüküm indirinceye kadar İbn Übey için dua etti.

Arka plan ve bağlam

Abdullah ibn Übey ibn Selul vefat edince Peygamber ﷺ onun için bağışlanma diledi ve cenaze namazını kıldırdı. Ardından, vefat etmiş münafıklar için namaz kılmayı yasaklayan Tevbe suresinin ayetleri indirildi (9:84).

Kavramlar ve açıklamalar
cenaze namazı

Müslümanların vefat eden kişi için kıldığı namaz.

münafık

Dışarıdan iman etmiş görünen, ancak içten iman etmeyen kişi.

yetmişten fazla kez

Bu durumda tekrar tekrar bağışlanma dilemenin bile bir şeyi değiştirmeyeceğini ifade eden bir söz.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik müfessirler bu olayı Kur’an’ın 9:80 ve 9:84. ayetleriyle ilişkilendirir: Başlangıçta Peygamber ﷺ’e seçim hakkı tanınmış, ancak daha sonra inen vahiy, münafık olarak ölen kimseler için cenaze namazı kılmayı açıkça yasaklamıştır. Böylece sahabiler, Allah’ın vahyi bir hüküm koyduğunda kişisel değerlendirmenin buna tabi olması gerektiğini öğrenmiştir. Olay ayrıca merhametin, sonradan bildirilen ilahî bir sınırı aşmak için gerekçe olamayacağını vurgular.

Günümüz için dersler
  1. Hükmünü açık vahye göre değerlendir ve bir hüküm öğrenince davranışını ona göre düzenle.
  2. Samimi bir uyarıda bulunmak istediğinde bile yetki sahipleriyle saygılı konuş.
  3. Merhametin başkalarına iyi davranmana vesile olsun; ancak açık dinî sınırları aşma.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.