Kur'an Tefsiri · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 4672. hadis

Abdullah ibn Umar rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an Tefsiri
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Umar tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ جَاءَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَاهُ قَمِيصَهُ وَأَمَرَهُ أَنْ يُكَفِّنَهُ فِيهِ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي عَلَيْهِ، فَأَخَذَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ بِثَوْبِهِ فَقَالَ تُصَلِّي عَلَيْهِ وَهْوَ مُنَافِقٌ وَقَدْ نَهَاكَ اللَّهُ أَنْ تَسْتَغْفِرَ لَهُمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا خَيَّرَنِي اللَّهُ أَوْ أَخْبَرَنِي فَقَالَ ‏{‏اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لاَ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ‏}‏ فَقَالَ سَأَزِيدُهُ عَلَى سَبْعِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَلَّيْنَا مَعَهُ ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْهِ ‏{‏وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلاَ تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ‏}‏

Çeviri

İbrahim b. el-Münzir bana anlattı, Enes b. İyâd bize anlattı, Ubeydullah'tan, Nâfi'den, İbn Ömer'den -Allah her ikisinden de razı olsun- rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Abdullah b. Ubeyy vefat edince, oğlu Abdullah b. Abdullah Resûlullah ﷺ'a geldi. Resûlullah ﷺ ona gömleğini verdi ve babasını onunla kefenlemesini emretti. Sonra cenaze namazını kılmak üzere ayağa kalktı, ancak Ömer b. el-Hattab onun elbisesinden tuttu ve dedi ki:

"O bir münafık olduğu halde ve Allah seni onlar için bağışlanma dilemekten men etmişken ona namaz mı kılıyorsun?" Resûlullah ﷺ buyurdu ki: "Allah beni sadece muhayyer bıraktı (veya bana haber verdi) ve şöyle buyurdu: {Onlar için ister bağışlanma dile, ister dileme; onlar için yetmiş kez bağışlanma dilesen bile Allah onları asla bağışlamayacaktır.} Ben de 'Yetmişten fazla istiğfar edeceğim' dedim." Bunun üzerine Resûlullah ﷺ onun cenaze namazını kıldırdı ve biz de onunla birlikte namaz kıldık. Daha sonra Allah şu ayeti indirdi: {Onlardan ölen hiçbirine ebediyen namaz kılma ve kabrinin başında durma. Çünkü onlar Allah'ı ve Resûlü'nü inkâr ettiler ve fâsık olarak öldüler.}

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ başlangıçta İbn Übeyy için cenaze namazı kıldı; ardından inen vahiy bunu yasakladı.

Arka plan ve bağlam

Münafık olarak tanınan Abdullah ibn Übeyy öldüğünde oğlu, cenaze işleri için Peygamber ﷺ'den yardım istedi. Peygamber ﷺ ona gömleğini verdi ve cenaze namazını kılmak üzere ayağa kalktı. Ömer ibnü'l-Hattâb, Kur'an 9:80'deki uyarıya dikkat çekti. Ardından Kur'an 9:84 nazil oldu ve böyle kimseler için cenaze namazı kılmayı yasakladı.

Kavramlar ve açıklamalar
münafık

Dışarıdan iman etmiş görünen, fakat içten iman etmeyen kişi.

cenaze namazı

Müslümanların vefat etmiş bir Müslüman için kıldığı namaz.

gömlekle örtmek

Defin sürecinin bir parçası olarak bedeni bir giysiyle örtmek.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, Kur'an 9:80'in bağışlanma ihtimalini dışladığını ancak namazı açıkça yasaklamadığını, bu nedenle Peygamber ﷺ'in ayeti başlangıçta tercih hakkı tanıyan bir ifade olarak anladığını açıklar. Ömer uyarının anlamını doğru kavramıştı; daha sonra Kur'an 9:84 açıkça nazil olunca, kâfir olarak ölen kimseler için cenaze namazı kılma yasağı kesinleşti. Fıkıh mezhepleri buradan, öldüğünde küfrü sabit olan bir kişi için bağışlanma dileğinde bulunulmayacağı sonucunu çıkarır. Bu olay ayrıca belirli bir ölü hakkındaki hükmün kişisel düşmanlığa değil, vahye ve delile dayanması gerektiğini gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Merhameti ve yakınlarına saygıyı, açık ilahî hükümlere uymakla bağdaştırın.
  2. Vahiydeki uyarıları ciddiye alın; açık bir emir veya yasak belli olduğunda ona göre hareket edin.
  3. Bir kişinin iç dünyası hakkında kesin hükümler vermekten kaçının; dinî değerlendirmeleri güvenilir bilgiye dayandırın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.