Sahih al-Bukhari, 4970. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Ibn Abbas'e uzanan rivayet zinciri
- 1Musa ibn Isma'ilal‑Bukhari'e aktardıمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Abu Awanaأَبُو عَوَانَةَ
- 3Abu Bishrأَبِي بِشْرٍ
- 4Sa'id ibn Jubayrسَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ عُمَرُ يُدْخِلُنِي مَعَ أَشْيَاخِ بَدْرٍ، فَكَأَنَّ بَعْضَهُمْ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ لِمَ تُدْخِلُ هَذَا مَعَنَا وَلَنَا أَبْنَاءٌ مِثْلُهُ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ مِنْ حَيْثُ عَلِمْتُمْ. فَدَعَا ذَاتَ يَوْمٍ ـ فَأَدْخَلَهُ مَعَهُمْ ـ فَمَا رُئِيتُ أَنَّهُ دَعَانِي يَوْمَئِذٍ إِلاَّ لِيُرِيَهُمْ. قَالَ مَا تَقُولُونَ فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} فَقَالَ بَعْضُهُمْ أُمِرْنَا نَحْمَدُ اللَّهَ وَنَسْتَغْفِرُهُ، إِذَا نُصِرْنَا وَفُتِحَ عَلَيْنَا. وَسَكَتَ بَعْضُهُمْ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا فَقَالَ لِي أَكَذَاكَ تَقُولُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لاَ. قَالَ فَمَا تَقُولُ قُلْتُ هُوَ أَجَلُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْلَمَهُ لَهُ، قَالَ {إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ} وَذَلِكَ عَلاَمَةُ أَجَلِكَ {فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا}. فَقَالَ عُمَرُ مَا أَعْلَمُ مِنْهَا إِلاَّ مَا تَقُولُ.
Musa b. İsmail bize anlattı, Ebu Avane bize anlattı, Ebu Bişr'den, Said b. Cübeyr'den, İbn Abbas'tan rivayetle dedi ki:
"Ömer beni Bedir yaşlılarıyla birlikte meclisine alırdı. Sanki bazıları bunu içine sindirememiş gibi ona dediler ki: 'Bizim onun gibi oğullarımız varken bu genci neden aramıza alıyorsun?' Ömer cevap verdi: 'Onun ilimdeki yerini siz de biliyorsunuz.' Bir gün beni çağırdı ve onlarla birlikte oturttu; sanırım o gün beni sadece onlara göstermek için çağırmıştı. Sonra sordu: 'Allah Teala'nın şu sözü hakkında ne dersiniz: {Allah'ın yardımı ve fetih geldiğinde}? Bazıları dedi ki: 'Bize yardım edilip fetih nasip olduğunda Allah'a hamd etmemiz ve O'ndan mağfiret dilememiz emredilmiştir.' Bazıları ise sustu ve bir şey söylemedi. Bunun üzerine bana dönüp: 'Sen de böyle mi diyorsun ey İbn Abbas?' diye sordu. Ben: 'Hayır,' dedim. 'Peki ne diyorsun?' diye sorunca şöyle cevap verdim: 'Bu, Allah Resulü ﷺ'ün ecelinin yaklaştığının işaretidir; Allah bunu ona bildirmiştir. Buyurdu ki: {Allah'ın yardımı ve fetih geldiğinde} –ki bu senin ecelinin alametidir– {Rabbini hamd ile tesbih et ve O'ndan bağışlanma dile; şüphesiz O tevbeleri çok kabul edendir}." Bunun üzerine Ömer: "Ben bu sure hakkında senin söylediğinden başka bir şey bilmiyorum," dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Nasr Suresi, Peygamber ﷺ’in görevinin tamamlanmasının yaklaştığını haber verdi.
Bedir Savaşı’na katılmış sahabiler.
Peygamber ﷺ’in hayatının sona yaklaşmakta olduğuna dair bir işaret.
Allah’ın bir adı: kullarının samimi tövbelerini kabul eder.
İbn Hacer’in de aralarında bulunduğu klasik müfessirler, Ömer’in İbn Abbas’ın bilgisini fark ederek genç yaşına rağmen onu tecrübeli sahabilerin arasına kattığı sonucunu çıkarır. Sure yalnızca zaferi ve Allah’ı yüceltip O’ndan bağışlanma dilemeyi emretmekle kalmaz; İbn Abbas’a göre Peygamber ﷺ’in vefatının yaklaştığına da işaret eder. Rivayet ayrıca, bir kişinin katkısını değerlendirirken bilgi ve kavrayışın yaştan daha önemli olduğunu vurgular.
- Birine sorumluluk verirken veya bir tartışmada söz hakkı tanırken, genç olsa bile bilgi ve kavrayışını dikkate al.
- Başarıyı Allah’ı yüceltmek ve O’ndan bağışlanma dilemek için bir vesile kıl.
- Kur’an’ın farklı yorumlarını dikkatle dinle ve cevabını bilgiyle temellendir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.