Giriş · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6073. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَوْفُ بْنُ مَالِكِ بْنِ الطُّفَيْلِ ـ هُوَ ابْنُ الْحَارِثِ وَهْوَ ابْنُ أَخِي عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لأُمِّهَا ـ أَنَّ عَائِشَةَ حُدِّثَتْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ فِي بَيْعٍ أَوْ عَطَاءٍ أَعْطَتْهُ عَائِشَةُ وَاللَّهِ لَتَنْتَهِيَنَّ عَائِشَةُ، أَوْ لأَحْجُرَنَّ عَلَيْهَا‏.‏ فَقَالَتْ أَهُوَ قَالَ هَذَا قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ هُوَ لِلَّهِ عَلَىَّ نَذْرٌ، أَنْ لاَ أُكَلِّمَ ابْنَ الزُّبَيْرِ أَبَدًا‏.‏ فَاسْتَشْفَعَ ابْنُ الزُّبَيْرِ إِلَيْهَا، حِينَ طَالَتِ الْهِجْرَةُ فَقَالَتْ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُشَفِّعُ فِيهِ أَبَدًا، وَلاَ أَتَحَنَّثُ إِلَى نَذْرِي‏.‏ فَلَمَّا طَالَ ذَلِكَ عَلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ كَلَّمَ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ، وَهُمَا مِنْ بَنِي زُهْرَةَ، وَقَالَ لَهُمَا أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ لَمَّا أَدْخَلْتُمَانِي عَلَى عَائِشَةَ، فَإِنَّهَا لاَ يَحِلُّ لَهَا أَنْ تَنْذُرَ قَطِيعَتِي‏.‏ فَأَقْبَلَ بِهِ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ مُشْتَمِلَيْنِ بِأَرْدِيَتِهِمَا حَتَّى اسْتَأْذَنَا عَلَى عَائِشَةَ فَقَالاَ السَّلاَمُ عَلَيْكِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، أَنَدْخُلُ قَالَتْ عَائِشَةُ ادْخُلُوا‏.‏ قَالُوا كُلُّنَا قَالَتْ نَعَمِ ادْخُلُوا كُلُّكُمْ‏.‏ وَلاَ تَعْلَمُ أَنَّ مَعَهُمَا ابْنَ الزُّبَيْرِ، فَلَمَّا دَخَلُوا دَخَلَ ابْنُ الزُّبَيْرِ الْحِجَابَ، فَاعْتَنَقَ عَائِشَةَ وَطَفِقَ يُنَاشِدُهَا وَيَبْكِي، وَطَفِقَ الْمِسْوَرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ يُنَاشِدَانِهَا إِلاَّ مَا كَلَّمَتْهُ وَقَبِلَتْ مِنْهُ، وَيَقُولاَنِ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَمَّا قَدْ عَلِمْتِ مِنَ الْهِجْرَةِ، فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثِ لَيَالٍ‏.‏ فَلَمَّا أَكْثَرُوا عَلَى عَائِشَةَ مِنَ التَّذْكِرَةِ وَالتَّحْرِيجِ طَفِقَتْ تُذَكِّرُهُمَا نَذْرَهَا وَتَبْكِي وَتَقُولُ إِنِّي نَذَرْتُ، وَالنَّذْرُ شَدِيدٌ‏.‏ فَلَمْ يَزَالاَ بِهَا حَتَّى كَلَّمَتِ ابْنَ الزُّبَيْرِ، وَأَعْتَقَتْ فِي نَذْرِهَا ذَلِكَ أَرْبَعِينَ رَقَبَةً‏.‏ وَكَانَتْ تَذْكُرُ نَذْرَهَا بَعْدَ ذَلِكَ فَتَبْكِي، حَتَّى تَبُلَّ دُمُوعُهَا خِمَارَهَا‏.‏

Çeviri

Ebû'l-Yemân bize rivayet etti, Şuayb bize haber verdi, ez-Zührî'den nakletti; o şöyle dedi: Avf b. Mâlik b. et-Tufeyl —ki o, Hâris'in oğludur, Hâris de Peygamber ﷺ'in hanımı Âişe'nin anne tarafından kardeşinin oğludur— bana şunu anlattı: Âişe'ye ulaştığına göre, Abdullah b. ez-Zübeyr, Âişe'nin yaptığı bir satış veya bağışlama hakkında demişti ki:

"Vallahi ya Âişe bundan vazgeçer ya da ben onu hacir altına alırım (malını tasarruftan men ederim)." Âişe sordu: "Bunu gerçekten söyledi mi?" Dediler ki: "Evet." Bunun üzerine Âişe: "Allah'a yemin olsun ki İbn ez-Zübeyr ile asla konuşmayacağım" diye adadı. Bu terk hali uzayınca İbn ez-Zübeyr onun nezdinde şefaatçi aradı, fakat Âişe: "Hayır, vallahi onun hakkında asla şefaati kabul etmem ve yeminimi bozmam" dedi. Bu durum İbn ez-Zübeyr'e ağır gelince, Benî Zühre'den olan Misver b. Mahreme ve Abdurrahman b. Esved b. Abdiyeğûs ile konuştu ve onlara: "Sizi Allah'a and veriririm ki beni Âişe'nin yanına sokun; çünkü onun benimle bağlarını kesmeye dair adakta bulunması helal değildir" dedi. Bunun üzerine Misver ve Abdurrahman, ridalarına bürünerek geldiler ve Âişe'den izin isteyip: "Selam, Allah'ın rahmeti ve bereketi üzerinize olsun. Girebilir miyiz?" dediler. Âişe: "Girin" dedi. Onlar: "Hepimiz mi?" diye sordular. O da: "Evet, hepiniz girin" dedi; ancak İbn ez-Zübeyr'in de onlarla birlikte olduğunu bilmiyordu. İçeri girdiklerinde İbn ez-Zübeyr perde arkasına geçti, Âişe'ye sarıldı, ağlayarak ona yalvarmaya başladı. Misver ve Abdurrahman da onunla konuşmasını ve özrünü kabul etmesini rica ederek Âişe'ye yalvardılar ve dediler ki: "Peygamber ﷺ, bildiğin üzere terk etmeyi yasaklamıştır; hiçbir Müslümana kardeşini üç geceden fazla terk etmesi helal değildir." Âişe'ye hatırlatma ve sorumluluk yükleme konusunda ısrar edince, Âişe de onlara adağını hatırlatıp ağlayarak: "Ben adakta bulundum, adak ise ağırdır" demeye başladı. Fakat onlar, Âişe İbn ez-Zübeyr ile konuşuncaya kadar peşini bırakmadılar; Âişe de bu adağının kefareti olarak kırk köleyi azat etti. Bundan sonra her ne zaman adağını hatırlasa, gözyaşları başörtüsünü ıslatacak kadar ağlardı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Âişe, akrabalık bağlarını yeniden kurdu ve köleleri azat ederek adağının kefaretini ödedi.

Arka plan ve bağlam

Abdullah ibn ez-Zübeyr, Âişe’nin yaptığı bir satışa veya bağışa itiraz etti ve onun tasarruf yetkisinin kısıtlanmasını sağlayacağı tehdidinde bulundu. Bunun üzerine Âişe onunla akrabalık bağını keseceğine yemin etti. Araya girenlerin uzlaştırmasının ardından onunla yeniden konuştu ve kırk köleyi azat ederek adağının kefaretini ödedi.

Kavramlar ve açıklamalar
Adak (nezr)

Allah’a bir şeyi yapmak ya da yapmamak üzere verilen söz.

Akrabalık bağını kesmek

Bir akrabayla iletişimi kesmek ve akrabalık hukukunu ihmal etmek.

Azat etmek

Köleleştirilmiş bir kişiyi özgürlüğüne kavuşturmak; Âişe bunu adağının kefareti olarak yaptı.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler buradan, haram bir eylemi yapmaya dair adağın yerine getirilmemesi gerektiği ve geçerli bir adağı bozan kişinin belirlenmiş kefareti vermesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Öfkeyle akrabalık bağı uzun süre kesilmemelidir. Dört Sünni mezhep, ilgili naslara dayanarak adak ve kefaretlerin ayrıntılı hükümlerini ele alır; bu rivayet tek başına bütün ayrıntıları kapsamlı biçimde açıklamaz. Âişe’nin kırk kişiyi azat etmesi, adağını telafi etme konusundaki ciddi hassasiyetini gösterir.

Günümüz için dersler
  1. Aileyle yaşanan bir anlaşmazlığın sürüp gitmesine izin vermeyin; zamanında samimi bir arabulucu bulun ve iletişimi yeniden kurun.
  2. Öfkeyle yemin etmeyin; bir adak günaha yol açacaksa doğru kefaret konusunda ehil bir uzmana danışın.
  3. İncinen kişi, üzüntüsünü yok saymadan barışmaya katkı sağlayabilir; özür dileyin ve birbirinizi dinleyin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.