Ezan · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 610. hadis

Anas ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ezan
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Qutayba ibn Sa'idal‑Bukhari'e aktardıقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
  2. 2Isma'il ibn Ja'farإِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ
  3. 3Humaydحُمَيْدٍ
  4. 4Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
  5. 5Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا غَزَا بِنَا قَوْمًا لَمْ يَكُنْ يَغْزُو بِنَا حَتَّى يُصْبِحَ وَيَنْظُرَ، فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا كَفَّ عَنْهُمْ، وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا أَغَارَ عَلَيْهِمْ، قَالَ فَخَرَجْنَا إِلَى خَيْبَرَ فَانْتَهَيْنَا إِلَيْهِمْ لَيْلاً، فَلَمَّا أَصْبَحَ وَلَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا رَكِبَ وَرَكِبْتُ خَلْفَ أَبِي طَلْحَةَ، وَإِنَّ قَدَمِي لَتَمَسُّ قَدَمَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ فَخَرَجُوا إِلَيْنَا بِمَكَاتِلِهِمْ وَمَسَاحِيهِمْ فَلَمَّا رَأَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالُوا مُحَمَّدٌ وَاللَّهِ، مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا رَآهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، خَرِبَتْ خَيْبَرُ، إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Kuteybe b. Said bize rivayet etti; dedi ki: İsmail b. Cafer bize Humeyd'den, o da Enes b. Malik'ten rivayet etti: Nebi ﷺ bizimle bir kavme sefere çıktığında, sabah olup durumu görene kadar bize saldırmazdı. Eğer ezan sesi duyarsa onlara dokunmaz, ezan duymazsa üzerlerine hücum ederdi. Enes dedi ki:

"Hayber'e doğru yola çıktık ve geceleyin oraya vardık. Sabah olduğunda ezan sesi duymayınca atına bindi, ben de Ebu Talha'nın arkasına bindim; ayağım Nebi ﷺ'nin ayağına değiyordu." Dedi ki: "Onlar ellerinde kürekleri ve sepetleriyle işe gitmek üzere dışarı çıktılar. Nebi ﷺ'yi görünce: 'Vallahi Muhammed! Vallahi Muhammed ve ordusu geldi!' diye bağırdılar." Bunun üzerine Allah Resulü ﷺ şöyle buyurdu: "Allahu Ekber, Allahu Ekber! Hayber harap oldu! Biz bir kavmin meydanına indiğimizde, uyarılanların sabahı ne kötü olur!"

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ saldırıyı sabaha erteledi ve ezanı bir işaret olarak dikkate aldı.

Arka plan ve bağlam

Enes ibn Malik, Hayber seferini şöyle anlatır: Müslümanlar gece vakti oraya ulaştı ve sabahı bekledi. Peygamber ﷺ ezan sesi duymayınca yollarına devam ettiler.

Kavramlar ve açıklamalar
ezan

Namaz vaktinin girdiğini bildiren namaz çağrısı.

Hayber

Anlatılan seferin gerçekleştiği, Medine'nin kuzeyindeki bir vaha ve yerleşim yeri.

sepetler ve kürekler

Halkın sabah dışarı çıktığında yanlarında taşıdığı aletler.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, Peygamber ﷺ'in saldırıya gece başlamadığı, sabah olup durum görünür hâle gelene kadar beklediği sonucunu çıkarırlar. Ezanın duyulması, halkın İslami namaz uygulamasına bağlı olduğunun işareti sayılmış ve saldırıdan vazgeçmek için bir sebep olmuştur. Bu rivayet, askerî kararlarda ihtiyatı ve İslami ibadet işaretlerine saygıyı vurgular; şiddet için genel bir izin veya günümüz çatışmaları için başlı başına bir kural değildir.

Günümüz için dersler
  1. Önemli kararları ancak durumu dikkatlice değerlendirdikten sonra ver.
  2. İbadetin bilinen işaretlerine saygı göster ve başkalarına davranışında bunları dikkate al.
  3. Tarihî bir seferi kendi başına şiddet uygulama izni olarak yorumlama; yürürlükteki hukuka ve yetkili makamlara uygun hareket et.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.