İzin İsteme · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6228. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: İzin İsteme
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَرْدَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ يَوْمَ النَّحْرِ خَلْفَهُ عَلَى عَجُزِ رَاحِلَتِهِ، وَكَانَ الْفَضْلُ رَجُلاً وَضِيئًا، فَوَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلنَّاسِ يُفْتِيهِمْ، وَأَقْبَلَتِ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ وَضِيئَةٌ تَسْتَفْتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَفِقَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا، وَأَعْجَبَهُ حُسْنُهَا، فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَنْظُرُ إِلَيْهَا، فَأَخْلَفَ بِيَدِهِ فَأَخَذَ بِذَقَنِ الْفَضْلِ، فَعَدَلَ وَجْهَهُ عَنِ النَّظَرِ إِلَيْهَا، فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا، لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَوِيَ عَلَى الرَّاحِلَةِ، فَهَلْ يَقْضِي عَنْهُ أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ قَالَ ‏ "‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏

Çeviri

Ebü'l-Yemân bize rivayet etti, Şuayb bize haber verdi, Zührî'den nakletti; o da şöyle dedi: Süleyman b. Yesâr bana haber verdi, Abdullah b. Abbas -Allah onlardan razı olsun- bana şunu anlattı: Kurban Bayramı günü Resûlullah ﷺ, Fadl b. Abbas'ı bineğinin arkasına aldı. Fadl yakışıklı bir gençti. Nebi ﷺ insanlara fetva vermek için durdu. Bu sırada Hes'am kabilesinden güzel bir kadın gelip Resûlullah ﷺ'dan fetva istedi. Fadl kadının güzelliğine hayran kalarak ona bakmaya başladı. Nebi ﷺ dönüp baktığında onun kadına baktığını fark etti; elini uzatıp Fadl'ın çenesinden tuttu ve yüzünü çevirerek kadına bakmasını engelledi. Kadın:

"Ey Allah'ın Resûlü! Allah'ın kullarına farz kıldığı hac ibadeti, yaşlı ve binek üzerinde duramayan babama da vacip oldu. Onun yerine hac yapmam yeterli olur mu?" diye sordu. Resûlullah ﷺ: "Evet" buyurdu.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ, Fadl’ın bakışını başka yöne çevirdi ve bir baba adına hac yapılabileceğini onayladı.

Arka plan ve bağlam

Hac sırasında Kurban Bayramı’nın birinci gününde, Hatham kabilesinden bir kadın, binek üzerinde sağlam duramayan çok yaşlı babası adına farz haccı yapıp yapamayacağını sordu.

Kavramlar ve açıklamalar
Kurban Bayramı’nın birinci günü

Hac sırasında Zilhicce ayının onuncu günü.

Bir başkası adına hac

Yaşlılık veya kalıcı güçsüzlük nedeniyle kendisi gidemeyen biri adına hac ibadetini yerine getirmek.

Hatham

Kadının mensup olduğu Arap kabilesinin adı.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, ileri yaşlılığı nedeniyle haccı kendisi yerine getiremeyen bir ebeveyn adına farz haccın yapılabileceği sonucunu çıkarmıştır. Peygamber ﷺ onun fıkhî sorusuna doğrudan cevap vermiştir. Davranışı ayrıca bakışları kontrol etmenin ve uygunsuz bakışları uygun, saygılı bir biçimde önlemeye yardımcı olmanın önemini gösterir. Âlimler, mezhepler çerçevesinde başkası adına hac yapmanın kesin şartlarını ele alır; bu rivayet bu konudaki önemli dayanaklardan biridir.

Günümüz için dersler
  1. Dinî bir sorusu olan kişi, bunu yetkin bir âlime açıkça ve doğrudan sorabilir.
  2. Birine uygunsuz biçimde baktığını fark edersen bakışını çevir; başkalarına da bunu saygılı bir şekilde yapmalarında yardımcı ol.
  3. Bir ebeveyn adına hac düzenlerken hangi şartların geçerli olduğunu ve hac ibadetini kimin yapmaya ehil olduğunu öğren.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.