Sahih al-Bukhari, 6636. hadis
Abu Humaid al-Sa'idi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abu al‑Yamanal‑Bukhari'e aktardıأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Urwaعُرْوَةُ
- 5Abu Humayd as‑Sa'idiأَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَ عَامِلاً فَجَاءَهُ الْعَامِلُ حِينَ فَرَغَ مِنْ عَمَلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لَكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. فَقَالَ لَهُ " أَفَلاَ قَعَدْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ فَنَظَرْتَ أَيُهْدَى لَكَ أَمْ لاَ ". ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةً بَعْدَ الصَّلاَةِ فَتَشَهَّدَ وَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ الْعَامِلِ نَسْتَعْمِلُهُ، فَيَأْتِينَا فَيَقُولُ هَذَا مِنْ عَمَلِكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. أَفَلاَ قَعَدَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَنَظَرَ هَلْ يُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ، فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لاَ يَغُلُّ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا، إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى عُنُقِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا جَاءَ بِهِ لَهُ رُغَاءٌ، وَإِنْ كَانَتْ بَقَرَةً جَاءَ بِهَا لَهَا خُوَارٌ، وَإِنْ كَانَتْ شَاةً جَاءَ بِهَا تَيْعَرُ، فَقَدْ بَلَّغْتُ ". فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ ثُمَّ رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ حَتَّى إِنَّا لَنَنْظُرُ إِلَى عُفْرَةِ إِبْطَيْهِ. قَالَ أَبُو حُمَيْدٍ وَقَدْ سَمِعَ ذَلِكَ مَعِي زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَلُوهُ.
Ebû Humeyd es-Sâidî şöyle rivayet etti: Resûlullah ﷺ bir memur tayin etmişti. Memur görevini tamamlayıp döndüğünde:
"Ey Allah’ın Resûlü! Bu sizin için, bu da bana hediye edildi" dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ ona: "Babanın ve annenin evinde otursaydın da sana hediye verilip verilmeyeceğine baksaydın ya!" buyurdu. Daha sonra Resûlullah ﷺ bir akşam namazdan sonra kalktı, şehadet getirip Allah’a layık olduğu şekilde hamd ve senada bulundu ve şöyle buyurdu: "Şimdi ne oluyor ki, biz bir memur tayin ediyoruz, o da gelip: 'Bu sizin görevinizden, bu da bana hediye edildi' diyor? Babasının ve annesinin evinde oturup kendisine hediye verilip verilmeyeceğine baksa olmaz mıydı? Muhammed’in canı elinde olan Allah’a yemin ederim ki, sizden kimse bundan bir şey çalarsa, kıyamet günü onu boynunda taşıyarak getirecektir. Eğer deve ise böğürerek, inek ise meleyerek, koyun ise meleşerek gelecektir. Ben tebliğimi yaptım." Ebû Humeyd dedi ki: "Sonra Resûlullah ﷺ ellerini o kadar yukarı kaldırdı ki, koltuk altlarının beyazlığını gördük." Yine Ebû Humeyd şunu ekledi: "Bunu benimle birlikte Zeyd bin Sâbit de Nebi ﷺ’den işitti; isterseniz ona sorun."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bir kamu görevlisi, kişisel hediyeler almak için makamını kullanmamalıdır.
Bir işi yerine getirmek üzere devlet veya bir lider tarafından görevlendirilen kişi.
Kamu görevine veya topluma ait olan bir şeyi gizlice kendi üzerine geçirmek.
İslam kurallarına göre toplanıp dağıtılan zorunlu yardım payı.
Klasik âlimler bu rivayetten, kişinin kamu görevi sayesinde aldığı bir hediyenin öylece özel bir hediye sayılamayacağı sonucunu çıkarırlar. Peygamber’in ﷺ sorusu, hediyenin sebebinin görev olduğunu açıkça gösterir: Bu atama olmasaydı, veren kişi hediyeyi sunmayacaktı. Nevevî ve diğer âlimler, bu rivayeti yöneticilere ve kamu görevlilerine makamları sebebiyle hediye verilmesinin yasaklanmasına dayanak olarak ele alırlar. Rivayet ayrıca kamu kaynaklarının özenle yönetilmesi gerektiğini ve bunların kötüye kullanılmasının Kıyamet Günü hesap vermeyi gerektirdiğini vurgular.
- Kamu görevindeyken, kişisel bir hediyeyi açıkça bildirmeden ve belirlenmiş kurallara göre değerlendirilmesini sağlamadan kabul etmeyin.
- Zekâtı ve diğer kamu kaynaklarını yönetirken denetlenebilir kayıtlar tutun.
- Kendinize, bu görevi yürütmüyor olsaydınız veren kişinin bu hediyeyi yine de sunup sunmayacağını sorun.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.