Hadler ve Cezalar · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 6830. hadis

Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Hadler ve Cezalar
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كُنْتُ أُقْرِئُ رِجَالاً مِنَ الْمُهَاجِرِينَ مِنْهُمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ، فَبَيْنَمَا أَنَا فِي مَنْزِلِهِ بِمِنًى، وَهْوَ عِنْدَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فِي آخِرِ حَجَّةٍ حَجَّهَا، إِذْ رَجَعَ إِلَىَّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقَالَ لَوْ رَأَيْتَ رَجُلاً أَتَى أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ الْيَوْمَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَلْ لَكَ فِي فُلاَنٍ يَقُولُ لَوْ قَدْ مَاتَ عُمَرُ لَقَدْ بَايَعْتُ فُلاَنًا، فَوَاللَّهِ مَا كَانَتْ بَيْعَةُ أَبِي بَكْرٍ إِلاَّ فَلْتَةً، فَتَمَّتْ‏.‏ فَغَضِبَ عُمَرُ ثُمَّ قَالَ إِنِّي إِنْ شَاءَ اللَّهُ لَقَائِمٌ الْعَشِيَّةَ فِي النَّاسِ، فَمُحَذِّرُهُمْ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَغْصِبُوهُمْ أُمُورَهُمْ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ لاَ تَفْعَلْ فَإِنَّ الْمَوْسِمَ يَجْمَعُ رَعَاعَ النَّاسِ وَغَوْغَاءَهُمْ، فَإِنَّهُمْ هُمُ الَّذِينَ يَغْلِبُونَ عَلَى قُرْبِكَ حِينَ تَقُومُ فِي النَّاسِ، وَأَنَا أَخْشَى أَنْ تَقُومَ فَتَقُولَ مَقَالَةً يُطَيِّرُهَا عَنْكَ كُلُّ مُطَيِّرٍ، وَأَنْ لاَ يَعُوهَا، وَأَنْ لاَ يَضَعُوهَا عَلَى مَوَاضِعِهَا، فَأَمْهِلْ حَتَّى تَقْدَمَ الْمَدِينَةَ فَإِنَّهَا دَارُ الْهِجْرَةِ وَالسُّنَّةِ، فَتَخْلُصَ بِأَهْلِ الْفِقْهِ وَأَشْرَافِ النَّاسِ، فَتَقُولَ مَا قُلْتَ مُتَمَكِّنًا، فَيَعِي أَهْلُ الْعِلْمِ مَقَالَتَكَ، وَيَضَعُونَهَا عَلَى مَوَاضِعِهَا‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ أَمَا وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لأَقُومَنَّ بِذَلِكَ أَوَّلَ مَقَامٍ أَقُومُهُ بِالْمَدِينَةِ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فِي عَقِبِ ذِي الْحَجَّةِ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ عَجَّلْنَا الرَّوَاحَ حِينَ زَاغَتِ الشَّمْسُ، حَتَّى أَجِدَ سَعِيدَ بْنَ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ جَالِسًا إِلَى رُكْنِ الْمِنْبَرِ، فَجَلَسْتُ حَوْلَهُ تَمَسُّ رُكْبَتِي رُكْبَتَهُ، فَلَمْ أَنْشَبْ أَنْ خَرَجَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَلَمَّا رَأَيْتُهُ مُقْبِلاً قُلْتُ لِسَعِيدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ، لَيَقُولَنَّ الْعَشِيَّةَ مَقَالَةً لَمْ يَقُلْهَا مُنْذُ اسْتُخْلِفَ، فَأَنْكَرَ عَلَىَّ وَقَالَ مَا عَسَيْتَ أَنْ يَقُولَ مَا لَمْ يَقُلْ‏.‏ قَبْلَهُ فَجَلَسَ عُمَرُ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَلَمَّا سَكَتَ الْمُؤَذِّنُونَ قَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي قَائِلٌ لَكُمْ مَقَالَةً قَدْ قُدِّرَ لِي أَنْ أَقُولَهَا، لاَ أَدْرِي لَعَلَّهَا بَيْنَ يَدَىْ أَجَلِي، فَمَنْ عَقَلَهَا وَوَعَاهَا فَلْيُحَدِّثْ بِهَا حَيْثُ انْتَهَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ، وَمَنْ خَشِيَ أَنْ لاَ يَعْقِلَهَا فَلاَ أُحِلُّ لأَحَدٍ أَنْ يَكْذِبَ عَلَىَّ، إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ فَكَانَ مِمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ آيَةُ الرَّجْمِ، فَقَرَأْنَاهَا وَعَقَلْنَاهَا وَوَعَيْنَاهَا، رَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَجَمْنَا بَعْدَهُ، فَأَخْشَى إِنْ طَالَ بِالنَّاسِ زَمَانٌ أَنْ يَقُولَ قَائِلٌ وَاللَّهِ مَا نَجِدُ آيَةَ الرَّجْمِ فِي كِتَابِ اللَّهِ، فَيَضِلُّوا بِتَرْكِ فَرِيضَةٍ أَنْزَلَهَا اللَّهُ، وَالرَّجْمُ فِي كِتَابِ اللَّهِ حَقٌّ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أُحْصِنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ، إِذَا قَامَتِ الْبَيِّنَةُ أَوْ كَانَ الْحَبَلُ أَوْ الاِعْتِرَافُ، ثُمَّ إِنَّا كُنَّا نَقْرَأُ فِيمَا نَقْرَأُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ أَنْ لاَ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ، فَإِنَّهُ كُفْرٌ بِكُمْ أَنْ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ، أَوْ إِنَّ كُفْرًا بِكُمْ أَنْ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ، أَلاَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ تُطْرُونِي كَمَا أُطْرِيَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَقُولُوا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ قَائِلاً مِنْكُمْ يَقُولُ وَاللَّهِ لَوْ مَاتَ عُمَرُ بَايَعْتُ فُلاَنًا‏.‏ فَلاَ يَغْتَرَّنَّ امْرُؤٌ أَنْ يَقُولَ إِنَّمَا كَانَتْ بَيْعَةُ أَبِي بَكْرٍ فَلْتَةً وَتَمَّتْ أَلاَ وَإِنَّهَا قَدْ كَانَتْ كَذَلِكَ وَلَكِنَّ اللَّهَ وَقَى شَرَّهَا، وَلَيْسَ مِنْكُمْ مَنْ تُقْطَعُ الأَعْنَاقُ إِلَيْهِ مِثْلُ أَبِي بَكْرٍ، مَنْ بَايَعَ رَجُلاً عَنْ غَيْرِ مَشُورَةٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَلاَ يُبَايَعُ هُوَ وَلاَ الَّذِي بَايَعَهُ تَغِرَّةً أَنْ يُقْتَلاَ، وَإِنَّهُ قَدْ كَانَ مِنْ خَبَرِنَا حِينَ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ أَنَّ الأَنْصَارَ خَالَفُونَا وَاجْتَمَعُوا بِأَسْرِهِمْ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ، وَخَالَفَ عَنَّا عَلِيٌّ وَالزُّبَيْرُ وَمَنْ مَعَهُمَا، وَاجْتَمَعَ الْمُهَاجِرُونَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقُلْتُ لأَبِي بَكْرٍ يَا أَبَا بَكْرٍ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى إِخْوَانِنَا هَؤُلاَءِ مِنَ الأَنْصَارِ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا نُرِيدُهُمْ فَلَمَّا دَنَوْنَا مِنْهُمْ لَقِيَنَا مِنْهُمْ رَجُلاَنِ صَالِحَانِ، فَذَكَرَا مَا تَمَالَى عَلَيْهِ الْقَوْمُ فَقَالاَ أَيْنَ تُرِيدُونَ يَا مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ فَقُلْنَا نُرِيدُ إِخْوَانَنَا هَؤُلاَءِ مِنَ الأَنْصَارِ‏.‏ فَقَالاَ لاَ عَلَيْكُمْ أَنْ لاَ تَقْرَبُوهُمُ اقْضُوا أَمْرَكُمْ‏.‏ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّهُمْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَاهُمْ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ، فَإِذَا رَجُلٌ مُزَمَّلٌ بَيْنَ ظَهْرَانَيْهِمْ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا هَذَا سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ‏.‏ فَقُلْتُ مَا لَهُ قَالُوا يُوعَكُ‏.‏ فَلَمَّا جَلَسْنَا قَلِيلاً تَشَهَّدَ خَطِيبُهُمْ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَنَحْنُ أَنْصَارُ اللَّهِ وَكَتِيبَةُ الإِسْلاَمِ، وَأَنْتُمْ مَعْشَرَ الْمُهَاجِرِينَ رَهْطٌ، وَقَدْ دَفَّتْ دَافَّةٌ مِنْ قَوْمِكُمْ، فَإِذَا هُمْ يُرِيدُونَ أَنْ يَخْتَزِلُونَا مِنْ أَصْلِنَا وَأَنْ يَحْضُنُونَا مِنَ الأَمْرِ‏.‏ فَلَمَّا سَكَتَ أَرَدْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ وَكُنْتُ زَوَّرْتُ مَقَالَةً أَعْجَبَتْنِي أُرِيدُ أَنْ أُقَدِّمَهَا بَيْنَ يَدَىْ أَبِي بَكْرٍ، وَكُنْتُ أُدَارِي مِنْهُ بَعْضَ الْحَدِّ، فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ فَكَرِهْتُ أَنْ أُغْضِبَهُ، فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَكَانَ هُوَ أَحْلَمَ مِنِّي وَأَوْقَرَ، وَاللَّهِ مَا تَرَكَ مِنْ كَلِمَةٍ أَعْجَبَتْنِي فِي تَزْوِيرِي إِلاَّ قَالَ فِي بَدِيهَتِهِ مِثْلَهَا أَوْ أَفْضَلَ مِنْهَا حَتَّى سَكَتَ فَقَالَ مَا ذَكَرْتُمْ فِيكُمْ مِنْ خَيْرٍ فَأَنْتُمْ لَهُ أَهْلٌ، وَلَنْ يُعْرَفَ هَذَا الأَمْرُ إِلاَّ لِهَذَا الْحَىِّ مِنْ قُرَيْشٍ، هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ نَسَبًا وَدَارًا، وَقَدْ رَضِيتُ لَكُمْ أَحَدَ هَذَيْنِ الرَّجُلَيْنِ، فَبَايِعُوا أَيَّهُمَا شِئْتُمْ‏.‏ فَأَخَذَ بِيَدِي وَبِيَدِ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ الْجَرَّاحِ وَهْوَ جَالِسٌ بَيْنَنَا، فَلَمْ أَكْرَهْ مِمَّا قَالَ غَيْرَهَا، كَانَ وَاللَّهِ أَنْ أُقَدَّمَ فَتُضْرَبَ عُنُقِي لاَ يُقَرِّبُنِي ذَلِكَ مِنْ إِثْمٍ، أَحَبَّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَتَأَمَّرَ عَلَى قَوْمٍ فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ، اللَّهُمَّ إِلاَّ أَنْ تُسَوِّلَ إِلَىَّ نَفْسِي عِنْدَ الْمَوْتِ شَيْئًا لاَ أَجِدُهُ الآنَ‏.‏ فَقَالَ قَائِلٌ مِنَ الأَنْصَارِ أَنَا جُذَيْلُهَا الْمُحَكَّكُ، وَعُذَيْقُهَا الْمُرَجَّبُ، مِنَّا أَمِيرٌ، وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ‏.‏ فَكَثُرَ اللَّغَطُ، وَارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ حَتَّى فَرِقْتُ مِنَ الاِخْتِلاَفِ‏.‏ فَقُلْتُ ابْسُطْ يَدَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ‏.‏ فَبَسَطَ يَدَهُ فَبَايَعْتُهُ، وَبَايَعَهُ الْمُهَاجِرُونَ، ثُمَّ بَايَعَتْهُ الأَنْصَارُ، وَنَزَوْنَا عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ‏.‏ فَقُلْتُ قَتَلَ اللَّهُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ‏.‏ قَالَ عُمَرُ وَإِنَّا وَاللَّهِ مَا وَجَدْنَا فِيمَا حَضَرْنَا مِنْ أَمْرٍ أَقْوَى مِنْ مُبَايَعَةِ أَبِي بَكْرٍ خَشِينَا إِنْ فَارَقْنَا الْقَوْمَ وَلَمْ تَكُنْ بَيْعَةٌ أَنْ يُبَايِعُوا رَجُلاً مِنْهُمْ بَعْدَنَا، فَإِمَّا بَايَعْنَاهُمْ عَلَى مَا لاَ نَرْضَى، وَإِمَّا نُخَالِفُهُمْ فَيَكُونُ فَسَادٌ، فَمَنْ بَايَعَ رَجُلاً عَلَى غَيْرِ مَشُورَةٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ فَلاَ يُتَابَعُ هُوَ وَلاَ الَّذِي بَايَعَهُ تَغِرَّةً أَنْ يُقْتَلاَ‏.‏

Çeviri

Abdülaziz b. Abdullah bize rivayet etti, İbrahim b. Sa'd bana rivayet etti, Salih'ten, İbn Şihab'tan, Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe b. Mes'ud'dan, İbn Abbas'tan naklen:

"Ben Muhacirlerden bazı kimselere Kur'an okutuyordum; bunların arasında Abdurrahman b. Avf da vardı. Mina'da onun evinde bulunduğum bir sırada kendisi, Ömer b. el-Hattab'ın son haccında onun yanındaydı. Abdurrahman yanıma döndü ve dedi ki: 'Keşke bugün Müminlerin Emiri'ne gelen adamı görseydin! Adam: Ey Müminlerin Emiri! Falanca hakkında ne dersiniz? O şöyle diyor: Eğer Ömer ölürse falancaya biat ederim. Vallahi Ebu Bekir'in biati ani bir olaydı ve sonra yerleşti, diyordu.' Bunun üzerine Ömer öfkelendi ve: İnşaallah bu akşam insanların karşısına çıkıp onlara, işlerini gasp etmek isteyenlere karşı uyarıda bulunacağım, dedi.' Abdurrahman dedi ki: 'Dedim ki: Ey Müminlerin Emiri! Bunu yapma! Çünkü hac mevsimi insanların sıradan kesimini ve gürültücü kalabalığını toplar; sen insanların karşısına çıktığında etrafını saracak olanlar onlardır. Korkarım ki ayağa kalkıp bir söz söylersin, her yayıcı onu yayar ama anlamazlar ve yerine koymazlar. Medine'ye varıncaya kadar bekle; orası hicret ve sünnet yurdudur. Orada fıkıh ehli ve eşraf ile baş başa kalır, sözünü güvenle söylersin; ilim ehli sözünü anlar ve yerine koyar.' Ömer: Vallahi inşaallah Medine'de insanların karşısına ilk çıktığımda bunu mutlaka yapacağım, dedi.'" İbn Abbas dedi ki: "Zilhicce ayının sonunda Medine'ye vardık. Cuma günü güneş zeval bulunca aceleyle mescide gittik. Said b. Zeyd b. Amr b. Nüfeyl'i minberin köşesinde otururken gördüm; dizim dizine değecek şekilde yanına oturdum. Çok geçmeden Ömer b. el-Hattab çıktı. Onun geldiğini görünce Said b. Zeyd b. Amr b. Nüfeyl'e dedim ki: 'Bu akşam halife olduğundan beri hiç söylemediği bir sözü söyleyecek.' O, sözümü yadırgadı ve: 'Halife olduktan sonra söylemediği neyi söyleyebilir ki?' dedi. Ömer minbere oturdu, müezzinler susunca ayağa kalktı. Allah'ı layıkıyla övdü ve dedi ki: 'Emmâ ba'du, size söylemem takdir edilmiş bir söz söyleyeceğim. Bilmiyorum, belki bu ecelimin yaklaştığının işaretidir. Kim onu akıl edip belleyerse, bineği onu nereye götürürse götürsün onu aktarsın. Kim de anlamaktan korkarsa, benim üzerime yalan uydurmasına izin vermem. Allah Muhammed ﷺ'i hak ile gönderdi ve ona Kitab'ı indirdi. Allah'ın indirdikleri arasında Recm âyeti de vardı. Biz onu okuduk, anladık ve belledik. Resûlullah ﷺ recm cezasını uyguladı, biz de ondan sonra uyguladık. Korkarım ki insanlar üzerinden uzun zaman geçer de biri: Vallahi biz Allah'ın Kitabı'nda Recm âyetini bulmuyoruz, der ve böylece Allah'ın indirdiği bir farzı terk ederek sapıtırlar. Recm, Allah'ın Kitabı'nda hakkadır; erkek veya kadın olsun, muhsen iken zina eden kimseye beyine, hamilelik veya itiraf sabit olduğunda uygulanır. Sonra biz Allah'ın Kitabı'ndan şunu okurduk: Babalarınızdan başkasına nispet edilmeyin; çünkü babalarınızdan başkasına nispet edilmeniz sizin için küfürdür –veya: babalarınızdan başkasına nispet etmeniz küfürdür–. İyi bilin ki Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur: Beni, Meryem oğlu İsa'nın aşırı övüldüğü gibi övmeyin; sadece Allah'ın kulu ve Resûlü deyin. Ayrıca bana ulaştı ki içinizden biri: Vallahi Ömer ölürse falancaya biat ederim, diyor. Sakın kimse Ebu Bekir'in biati ani bir olaydı ve tamamlandı demekle aldanmasın. Evet, öyleydi fakat Allah onun şerrinden korudu. İçinizde boyunların kendisine uzatıldığı kimse Ebu Bekir gibi değildir. Müslümanlarla istişare etmeksizin birine biat eden kişi de, kendisine biat edilen kişi de desteklenmesin; yoksa her ikisinin de öldürülmesi tehlikesi vardır. Allah Nebisi ﷺ'i vefat ettirdiğinde Ensar bize muhalefet etti ve Benî Saide Sakifesi'nde toplandı. Ali, Zübeyr ve yanlarındakiler de bize muhalefet etti; Muhacirler ise Ebu Bekir'in etrafında toplandı. Ebu Bekir'e dedim ki: Ey Ebu Bekir! Haydi şu Ensar kardeşlerimize gidelim. Onlara doğru yola çıktık; yaklaştığımızda içlerinden iki salih adam bizimle karşılaştı ve kavmin üzerinde anlaştığı şeyi haber verdiler. Dediler ki: Ey Muhacirler topluluğu! Nereye gidiyorsunuz? Biz: Ensar kardeşlerimize gidiyoruz, dedik. Onlar: Onlara yaklaşmayın, işinizi halledin, dediler. Ben: Vallahi onlara mutlaka gideceğiz, dedim. Gittik ve Benî Saide Sakifesi'nde onlara ulaştık. Bir de ne görelim, aralarında örtülü bir adam var. Sordum: Bu kimdir? Dediler: Bu Sa'd b. Ubade'dir. Sordum: Neyi var? Dediler: Hastadır. Kısa bir süre oturduğumuzda hatipleri şehadet getirdi, Allah'ı layıkıyla övdü ve dedi ki: Emmâ ba'du, biz Allah'ın ensarıyız ve İslam'ın seçkin bölüğüyüz; siz ey Muhacirler ise küçük bir grupsunuz. Kavminizden bir güruh gelip bizi aslımızdan koparmak ve işten uzak tutmak istiyor. Hatip susunca konuşmak istedim; hoşuma giden bir söz hazırlamıştım ve bunu Ebu Bekir'in önünde sunmak istiyordum, onun bazı sertliğini yumuşatmaya çalışıyordum. Konuşmak istediğimde Ebu Bekir: Yavaş ol, dedi. Onu öfkelendirmek istemedim, bunun üzerine Ebu Bekir konuştu. O benden daha halim ve daha vakardı. Vallahi benim hazırladığım sözden hoşuma giden hiçbir kelimeyi bırakmadı; ya aynısını ya da daha iyisini doğaçlama söyledi. Sustuğunda dedi ki: Kendinizde saydığınız hayırlara ehilsiniz. Ancak bu iş ancak Kureyş kabilesi için tanınır; onlar Arapların nesep ve yurt bakımından en ortasıdır. Sizin için şu iki adamdan birini razı gördüm; dilediğinize biat edin. Sonra benim elimle aramızda oturan Ebu Ubeyde b. Cerrah'ın elini tuttu. Söylediklerinden hoşlanmadığım tek şey buydu. Vallahi boynumun vurulup bana günah olarak yüklenmemesi, içinde Ebu Bekir'in bulunduğu bir kavme emir olmamdan daha sevimliydi; ancak ölüm anında nefsim bana şimdi hissetmediğim bir şeyi telkin ederse başka. Bunun üzerine Ensar'dan biri dedi ki: Ben uyuz devenin sürtündüğü kazık ve meyvesi olgunlaşmış hurma ağacıyım! Ey Kureyş topluluğu! Bizden bir emir, sizden bir emir olsun. Gürültü arttı, sesler yükseldi; ihtilaftan korktum ve dedim ki: Ey Ebu Bekir! Elini uzat. Elini uzattı, ben ona biat ettim. Muhacirler biat etti, ardından Ensar biat etti. Sa'd b. Ubade'nin üzerine çullandık; onlardan biri: Sa'd b. Ubade'yi öldürdünüz, dedi. Ben: Allah Sa'd b. Ubade'yi kahretsin, dedim." Ömer ekledi: "Vallahi yaşadığımız süreçte Ebu Bekir'e biatten daha sağlam bir çözüm bulamadık. Korktuk ki kavmi bırakıp gidersek ve ortada biat olmazsa, bizden sonra kendi adamlarından birine biat ederler; ya razı olmadığımız bir şeye uymak zorunda kalırız ya da muhalefet ederiz ve bu da fesada yol açar. Müslümanlarla istişare etmeksizin birine biat eden kişi de, kendisine biat edilen kişi de takip edilmesin; yoksa her ikisinin de öldürülmesi tehlikesi vardır."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ömer, lider seçiminde dikkatli istişarenin önemini vurgular.

Arka plan ve bağlam

Ömer bu konuşmayı son haccından sonra Medine’de, gelecekteki bir biat hakkındaki bir söz üzerine ve Peygamber ﷺ’in vefatından sonra Ebû Bekir’in seçilmesiyle ilgili olayları açıklamak üzere yaptı.

Kavramlar ve açıklamalar
Biat

Liderliği tanıma ve bağlılık sözü verme.

Şûra

İlgililerin bir konuyu birlikte değerlendirdiği istişare.

Hudud

Allah tarafından belirlenen ve belirli şartlar altında yetkili makamca uygulanan sınırlar ve cezalar.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan lider seçiminde istişarenin ve ayrılığı önlemenin önemini çıkarırlar. Ömer, Ebû Bekir’e verilen ilk biatı istisnai ve acil bir durum olarak anlatır; Müslümanlara danışılmadan verilen bir biatın tek taraflı halefiyet için örnek hâline gelmemesi gerektiği konusunda uyarır. Recmle ilgili bölüm, âlimlerce nakledilen kıraatin hukuki statüsü ve uygulanma şartları bağlamında ele alınır; bu tür cezalar bireylerin işi değildir, yetkili İslamî makamın ve delil kurallarının kapsamındadır.

Günümüz için dersler
  1. Önemli toplumsal kararları almadan önce uzmanlara ve konuyla ilgili kişilere danışın.
  2. Hassas sözleri ancak iyice anladıktan ve bağlamını aktarabilecek duruma geldikten sonra paylaşın.
  3. Hukuki cezaların uygulanmasını asla bireysel müdahaleye bırakmayın; bu işler yetkili makam ve sıkı delil kuralları gerektirir.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.