Ezan · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 687. hadis

Aisha rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Ezan
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Aisha tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ أَلاَ تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ بَلَى، ثَقُلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ فَذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ‏"‏، فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏‏.‏ فَقُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ـ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ النَّبِيَّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ لِصَلاَةِ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ ـ فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَبِي بَكْرٍ بِأَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ، فَأَتَاهُ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ أَنْ تُصَلِّيَ بِالنَّاسِ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ وَكَانَ رَجُلاً رَقِيقًا ـ يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ‏.‏ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الأَيَّامَ، ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلاَةِ الظُّهْرِ، وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ، فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِأَنْ لاَ يَتَأَخَّرَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَجْلِسَانِي إِلَى جَنْبِهِ ‏"‏‏.‏ فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ‏.‏ قَالَ فَجَعَلَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي وَهْوَ يَأْتَمُّ بِصَلاَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لَهُ أَلاَ أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ هَاتِ‏.‏ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَدِيثَهَا، فَمَا أَنْكَرَ مِنْهُ شَيْئًا، غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَسَمَّتْ لَكَ الرَّجُلَ الَّذِي كَانَ مَعَ الْعَبَّاسِ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ هُوَ عَلِيٌّ‏.‏

Çeviri

Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe anlatıyor: Aişe'nin yanına girdim ve ona:

"Bana Allah Resûlü'nün ﷺ hastalığını anlatmaz mısın?" dedim. O da: "Evet, anlatacağım. Peygamber ﷺ ağırlaşmıştı ve 'İnsanlar namaz kıldı mı?' diye sordu. Biz: 'Hayır, sizi bekliyorlar' dedik. Bunun üzerine: 'Bana bir leğene su koyun' buyurdu." dedi. Aişe devamla şunları söyledi: "Biz de öyle yaptık; Resûlullah ﷺ gusül abdesti aldı ve doğrulmaya çalıştı fakat bayıldı. Kendine gelince tekrar: 'İnsanlar namaz kıldı mı?' diye sordu. Biz: 'Hayır, sizi bekliyorlar ey Allah'ın Resûlü!' dedik. Yine: 'Bana bir leğene su koyun' buyurdu." Dedi ki: "Oturup yıkandı, sonra kalkmak istedi ama yine bayıldı. Ayıldığında: 'İnsanlar namaz kıldı mı?' diye sordu. Biz: 'Hayır, sizi bekliyorlar ey Allah'ın Resûlü!' dedik. Tekrar: 'Bana bir leğene su koyun' buyurdu." Oturup yıkandı, kalkmaya çalıştı ve yine bayıldı. Kendine geldiğinde: 'İnsanlar namaz kıldı mı?' diye sordu. Biz: 'Hayır, sizi bekliyorlar ey Allah'ın Resûlü!' dedik. İnsanlar mescitte yatsı namazı için Peygamber'i ﷺ bekliyorlardı. Bunun üzerine Peygamber ﷺ, Ebû Bekir'e insanlara namaz kıldırması için haber gönderdi. Elçi ona gelip: 'Allah Resûlü ﷺ size insanlara namaz kıldırmanızı emrediyor' dedi. Ebû Bekir —ki yumuşak huylu bir kimseydi—: 'Ey Ömer! Sen insanlara namaz kıldır' dedi. Ömer ise ona: 'Sen buna daha layıksın' karşılığını verdi. Böylece Ebû Bekir o günlerde insanlara namaz kıldırdı. Daha sonra Peygamber ﷺ kendisinde bir hafiflik hissetti ve biri Abbâs olmak üzere iki kişinin yardımıyla öğle namazı için dışarı çıktı; o sırada Ebû Bekir insanlara namaz kıldırıyordu. Ebû Bekir onu görünce geri çekilmek istedi, ancak Peygamber ﷺ ona geri çekilmemesi için işaret etti ve 'Beni onun yanına oturtun' buyurdu. Onlar da Peygamber'i ﷺ Ebû Bekir'in yanına oturttular." Ravi diyor ki: "Ebû Bekir namaz kılarken Peygamber'e ﷺ uyuyor, insanlar da Ebû Bekir'e uyuyordu; Peygamber ﷺ ise oturarak namaz kılıyordu." Ubeydullah ekledi: "Abdullah b. Abbas'ın yanına girdim ve ona: 'Aişe'nin bana Peygamber'in ﷺ hastalığı hakkında anlattıklarını sana arz etmeyeyim mi?' dedim. O: 'Anlat bakalım' dedi. Ben de Aişe'nin hadisini ona anlattım. O, anlattıklarımdan hiçbir şeyi inkar etmedi, sadece: 'Abbâs ile birlikte olan diğer adamın ismini sana söyledi mi?' diye sordu. Ben: 'Hayır' dedim. O: 'O kişi Ali'dir' dedi."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ hastalığı sırasında Ebû Bekir’den cemaate namaz kıldırmasını istedi.

Arka plan ve bağlam

Rivayet, Peygamber ﷺ’in ağır hastalığını ve cemaatin yatsı namazı için mescitte bekleyişini anlatır. Onun emriyle Ebû Bekir namazları kıldırdı; daha sonra Peygamber ﷺ öğle namazına oturarak katıldı.

Kavramlar ve açıklamalar
Gusül

Bedenin tamamını kapsayan ritüel yıkanma.

Yatsı

Gün batımından ve gecenin başlamasından sonra kılınan farz gece namazı.

İmamın arkasında durmak

Namazda imama uymak ve cemaat olarak onun hareketlerini takip etmek.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, hastalık ayakta durmasına engel olduğunda oturan bir imamın namazı geçerli biçimde kıldırabileceği sonucunu çıkarırlar. Rivayet ayrıca Ebû Bekir’in faziletini ve cemaate namaz kıldırmaya uygunluğunu gösterir. Âlimler, oturan imamı takip eden cemaatin nasıl duracağı konusunu başka rivayetler ışığında ele alır; fıkıh mezhepleri bu ayrıntıları farklı biçimlerde açıklar.

Günümüz için dersler
  1. Cemaat namazlarına katılın ve cemaat imamı beklerken sabırla bekleyin.
  2. Hastalık hâlinde namaz kolaylıklarını gözetin; fiziksel kısıtlılıkların gereksiz bir zorlanmaya yol açmasına izin vermeyin.
  3. Cemaatin size emanet ettiği sorumluluğu kabul edin; ancak daha fazla hak sahibi veya daha uygun olanlara öncelik verin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.