Sahih al-Bukhari, 6979. hadis
Abu Humaid As-Sa'idi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abu Humaid As-Sa'idi tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ اسْتَعْمَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً عَلَى صَدَقَاتِ بَنِي سُلَيْمٍ يُدْعَى ابْنَ اللُّتَبِيَّةِ، فَلَمَّا جَاءَ حَاسَبَهُ قَالَ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَهَلاَّ جَلَسْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ، حَتَّى تَأْتِيَكَ هَدِيَّتُكَ إِنْ كُنْتَ صَادِقًا ". ثُمَّ خَطَبَنَا فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَإِنِّي أَسْتَعْمِلُ الرَّجُلَ مِنْكُمْ عَلَى الْعَمَلِ مِمَّا وَلاَّنِي اللَّهُ، فَيَأْتِي فَيَقُولُ هَذَا مَالُكُمْ وَهَذَا هَدِيَّةٌ أُهْدِيَتْ لِي. أَفَلاَ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ حَتَّى تَأْتِيَهُ هَدِيَّتُهُ، وَاللَّهِ لاَ يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْكُمْ شَيْئًا بِغَيْرِ حَقِّهِ، إِلاَّ لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَلأَعْرِفَنَّ أَحَدًا مِنْكُمْ لَقِيَ اللَّهَ يَحْمِلُ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ، أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ، أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ". ثُمَّ رَفَعَ يَدَهُ حَتَّى رُئِيَ بَيَاضُ إِبْطِهِ يَقُولُ " اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ ". بَصْرَ عَيْنِي وَسَمْعَ أُذُنِي.
Ebû Humeyd es-Sâidî radıyallahu anh anlatıyor: Resûlullah ﷺ, Benî Süleym kabilesinin zekâtını toplamak üzere İbnü’l-Lütbiyye adında bir adamı görevlendirdi. Adam geri dönünce Resûlullah ﷺ onu hesaba çekti. Adam:
“Bu mallar sizin için, bunlar da bana hediye olarak verildi” dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: “Eğer doğru söylüyorsan, babanın ve annenin evinde otursaydın da hediyelerin gelip gelmediğini görseydin!” Sonra Resûlullah ﷺ bize hitap etti; Allah’a hamd edip O’nu övdükten sonra şöyle buyurdu: “Emmâ ba‘d, Allah’ın bana yetki verdiği işlerden biri için aranızdan bir kimseyi görevlendiriyorum, o da gelip: ‘Bu mallar sizin, bunlar da bana hediye edildi’ diyor. Babasının ve annesinin evinde otursaydı da hediyelerin gelip gelmediğini görseydi ya! Vallahi, sizden her kim haksız yere bir şey alırsa, kıyamet gününde Allah’ın huzuruna o şeyi yüklenmiş olarak çıkar. Kıyamet gününde Allah’ın huzuruna çıkan birinizin sırtında böğüren bir deve, bağıran bir inek veya meleyen bir koyun taşıdığını görmeyeyim!” Sonra iki elini kaldırdı, hatta koltuk altlarının beyazlığı göründü ve: “Allah’ım, tebliğ ettim mi?” diye dua etti. Râvi ekledi: Bunu gözlerim gördü ve kulaklarım işitti.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Görevin sayesinde verilen bir hediye özel mülkün değildir.
Peygamber ﷺ, İbnü’l-Lutbiyye’yi Beni Süleym’in zekâtını toplamakla görevlendirdi. Döndüğünde topladığı mallarla hediye olarak aldığı eşyaları birbirinden ayırdı; bunun üzerine kamuya yönelik bir uyarı yapıldı.
İslam kurallarına göre toplanıp dağıtılan farz bir sadaka.
Peygamber ﷺ tarafından Beni Süleym’den zekât toplamakla görevlendirilen kişi.
Yönettiğin şeyleri açıklamak ve bunların akıbetini bildirmek.
Klasik âlimler buradan, bir görevliye verilen hediyenin onun görevinden ayrı düşünülemeyeceği sonucunu çıkarır: Hediye görevinden dolayı verilmişse, onu doğrudan kişisel hediye olarak alıkoyamaz. Kişinin anne babasının evinde olsaydı böyle bir hediye alıp almayacağına yapılan kıyas, hediyenin sebebinin makam olduğunu vurgular. Yöneticiler kamu mallarını özenle yönetmeli ve hesap vermelidir; haksız edinilmiş mal ciddi bir meseledir ve kişi bunun hesabını Kıyamet Günü verir.
- Özel mülkünü, işin veya görevin sayesinde aldığın para ve hediyelerden kesin biçimde ayrı tut.
- Kamu sorumluluğu taşıyan bir görevdeki gelir ve giderleri açıkça kaydet.
- Bir hediyenin hükmünden emin değilsen danışmanlık al ve hediyeyi sorumlu kuruma bildir.
Bu rivayet, amellerin niyetlere göre değerlendirildiğini vurgular. İki metin birlikte, hem niyetin hem de emanetlerin hukuka uygun biçimde yönetilmesinin önemli olduğunu gösterir.
Sahih al-Bukhari · #6954 (Sahih)Bu rivayet namazdaki ihmale karşı uyarır. İnsanları Allah’a karşı sorumluluklarını ciddiye almaya çağırır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.