Sahih al-Bukhari, 7003. hadis
Umm al-Ala rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Kharija ibn Zayd ibn Thabit'e uzanan rivayet zinciri
- 1Sa'id ibn Ufayral‑Bukhari'e aktardıسَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٌ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Kharija ibn Zayd ibn Thabitخَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ أُمَّ الْعَلاَءِ ـ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ بَايَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُمُ اقْتَسَمُوا الْمُهَاجِرِينَ قُرْعَةً. قَالَتْ فَطَارَ لَنَا عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ، وَأَنْزَلْنَاهُ فِي أَبْيَاتِنَا، فَوَجِعَ وَجَعَهُ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ، فَلَمَّا تُوُفِّيَ غُسِّلَ وَكُفِّنَ فِي أَثْوَابِهِ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، فَشَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَمَا يُدْرِيكِ أَنَّ اللَّهَ أَكْرَمَهُ ". فَقُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ يُكْرِمُهُ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا هُوَ فَوَاللَّهِ لَقَدْ جَاءَهُ الْيَقِينُ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ، وَوَاللَّهِ مَا أَدْرِي وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ مَاذَا يُفْعَلُ بِي ". فَقَالَتْ وَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي بَعْدَهُ أَحَدًا أَبَدًا.
Saîd b. Ufeyr bize anlattı, Leys bana anlattı, Ukayl bana anlattı, İbn Şihâb'dan, Hârice b. Zeyd b. Sâbit bana haber verdi ki Ümmü'l-Alâ —Ensar'dan bir kadın olup Resûlullah ﷺ'a biat etmişti— ona şunu bildirdi: Muhacirleri aramızda kur'a ile paylaştık. Dedi ki:
"Osman b. Maz'ûn bize düştü ve onu evlerimizde misafir ettik. Sonra vefatına sebep olan hastalığa yakalandı. Vefat edip yıkanarak kendi elbiseleri içinde kefenlendiğinde Resûlullah ﷺ içeri girdi. Ben: 'Allah'ın rahmeti üzerine olsun ey Ebu's-Sâib! Şehadet ederim ki Allah seni ikram etti,' dedim. Resûlullah ﷺ: 'Allah'ın onu ikram ettiğini nereden biliyorsun?' buyurdu. Ben: 'Anam babam sana feda olsun ey Allah'ın Resûlü! Allah kimi ikram edecek?' dedim. Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Ona gelince, vallahi ölüm kendisine geldi. Vallahi ben onun için hayır umuyorum. Fakat vallahi ben Allah'ın Resûlü olduğum halde bana ne yapılacağını bilmiyorum.'" Ümmü'l-Alâ dedi ki: "Vallahi ondan sonra ebediyen kimseyi tezkiye etmeyeceğim."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Müslüman hayır umar, ancak bir kişinin akıbeti hakkında kesin hüküm vermez.
Ümmü’l-Alâ, Ensar’ın Muhacirleri kura çekerek aralarında himaye için paylaştırdığını anlatır. Osman bin Maz‘un onun ailesinin yanında kaldı ve bir hastalığın ardından vefat etti; onun Allah katındaki nihai şerefi hakkında söylediği söz, Peygamber ﷺ tarafından düzeltildi.
İnançları uğruna Mekke’den Medine’ye hicret eden Müslümanlar.
Peygamber ﷺ ve muhacirlere destek olup onları barındıran Medine halkı.
Ölüme işaret eder; tek başına kişinin Allah katındaki nihai hükmünü bildirmez.
Âlimler bu rivayetten, vefat etmiş bir Müslüman için rahmet dilemenin ve onun hakkında içtenlikle hayır ummanın caiz olduğunu, ancak nihai akıbeti hakkında kesin tanıklıkta bulunulmaması gerektiğini çıkarırlar. Gaybı yalnızca Allah bilir ve adaletle hükmeder. Peygamber’in ﷺ sözleri, onun peygamberliğinden veya Allah’ın vaatlerinden şüpheyi değil, tevazu ve Allah korkusunu ifade eder. Bu nedenle Ehl-i sünnet âlimleri, müminlere yönelik genel vaatlerle vahiyden delil olmaksızın belirli bir kişi hakkında kesin hüküm vermeyi birbirinden ayırırlar.
- Vefat etmiş Müslümanlar için bağışlanma ve rahmet dile, nihai hükmü Allah’a bırak.
- Birinin iyi amellerini takdir et, ancak nihai varış yeri hakkında kesin konuşma.
- Gaybın bilgisini Allah’a bırak; iman ve hüküm verirken tevazulu ol.
Bu rivayet de aynı uyarıyı aktarır: Bir kişinin ölümden sonra başına ne geleceği konusunda kesin konuşulmamalıdır.
Sahih al-Bukhari · #7001 (Sahih)Enes bu rivayette, Peygamber’in ﷺ vefat edenlerin iyi veya kötü akıbeti hakkındaki sözlere nasıl karşılık verdiğini anlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.