Kur'an ve Sünnete Sarılmak · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 7285. hadis

Abu Huraira rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an ve Sünnete Sarılmak
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Abu Huraira tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ، وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ لأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ، إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالاً كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ‏.‏ قَالَ ابْنُ بُكَيْرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ عَنِ اللَّيْثِ عَنَاقًا‏.‏ وَهْوَ أَصَحُّ‏.‏

Çeviri

Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti, Ukayl'dan, Zührî'den, Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe bana haber verdi, Ebû Hüreyre'den naklen şöyle dedi: Allah Resûlü ﷺ vefat edip ardından Ebû Bekir halife seçildiğinde ve Araplardan bazıları dinden döndüğünde, Ömer Ebû Bekir'e dedi ki:

"İnsanlarla nasıl savaşırsın? Hâlbuki Allah Resûlü ﷺ şöyle buyurmuştur: 'İnsanlarla, Lâ ilâhe illallah deyinceye kadar savaşmakla emrolundum. Kim Lâ ilâhe illallah derse, hakkı hariç malını ve canını benden korumuş olur; hesabı ise Allah'a aittir.'" Bunun üzerine Ebû Bekir: "Vallahi namaz ile zekât arasında ayrım yapan kimseyle mutlaka savaşırım! Çünkü zekât malın hakkıdır. Vallahi eğer Allah Resûlü ﷺ'e vermekte oldukları bir bağcığı bile benden esirgerlerse, onu vermedikleri için onlarla savaşırım!" dedi. Ömer şunları söyledi: "Vallahi, Allah'ın Ebû Bekir'in göğsünü savaşa açtığını görünce anladım ki hak budur." İbn Bükeyr ve Abdullah, Leys'ten rivayetlerinde "oğlak" demişlerdir ve bu daha sahihtir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Ebû Bekir, zekâtın namazın yanı sıra yerine getirilmesi gereken bir hak olduğunu savundu.

Arka plan ve bağlam

Peygamber ﷺ vefat ettikten sonra bazı Arap grupları zekât vermeyi reddetti. Ebû Bekir onlarla savaşmaya karar verdi; Ömer başlangıçta bu kararı sorguladı, ardından Ebû Bekir’in tutumunun doğru olduğunu kabul etti.

Kavramlar ve açıklamalar
zekât

Belirlenmiş hak sahiplerine verilen, maldan ayrılması zorunlu bir pay.

mal üzerindeki hak

Zekât, belirli şartlar gerçekleştiğinde mala bağlı olan dinî bir yükümlülüktür.

kanım ve malım güvence altına alınmıştır

Kelime-i şehadeti getiren kişi korunur; ancak kanunî olarak sabit bir hak söz konusuysa bu korumanın istisnası olabilir.

Âlimlerin çıkarımları

Nevevî’nin de aralarında bulunduğu klasik âlimler, bu rivayetten zekâtın İslam’ın bağlayıcı bir rüknü olduğu ve namazdan ayrı tutulup reddedilemeyeceği sonucunu çıkarırlar. Ebû Bekir, yükümlülüğü kabul ettiği hâlde ödemeyen kişiyle zekâtı dinî bir yükümlülük olarak reddeden grupları birbirinden ayırmıştır; yetkililerin bu tür gruplara karşı harekete geçmesi bireylere düşmez. Fıkıh mezhepleri, şartları gerçekleştiğinde zekâtı farz kabul eder; zekâtın toplanması ve ödenmesinin reddine ilişkin ayrıntılı hükümler ise koşullara ve yetkili makama bağlıdır.

Günümüz için dersler
  1. Zekâtı somut bir yükümlülük olarak yerine getirin: borçlu olduğunuz miktarı hesaplayıp tanınmış bir alıcıya verin.
  2. Zor dinî meseleleri, Ömer ve Ebû Bekir’in yaptığı gibi, bilgi ve saygıyla ele alın.
  3. Bu rivayeti kişisel şiddete izin veren bir gerekçe olarak kullanmayın; uygulama yetkili makamın sorumluluğundadır.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.