Sahih al-Bukhari, 7286. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَ عُيَيْنَةُ بْنُ حِصْنِ بْنِ حُذَيْفَةَ بْنِ بَدْرٍ فَنَزَلَ عَلَى ابْنِ أَخِيهِ الْحُرِّ بْنِ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ، وَكَانَ مِنَ النَّفَرِ الَّذِينَ يُدْنِيهِمْ عُمَرُ، وَكَانَ الْقُرَّاءُ أَصْحَابَ مَجْلِسِ عُمَرَ وَمُشَاوَرَتِهِ كُهُولاً كَانُوا أَوْ شُبَّانًا فَقَالَ عُيَيْنَةُ لاِبْنِ أَخِيهِ يَا ابْنَ أَخِي هَلْ لَكَ وَجْهٌ عِنْدَ هَذَا الأَمِيرِ فَتَسْتَأْذِنَ لِي عَلَيْهِ قَالَ سَأَسْتَأْذِنُ لَكَ عَلَيْهِ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَاسْتَأْذَنَ لِعُيَيْنَةَ فَلَمَّا دَخَلَ قَالَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ وَاللَّهِ مَا تُعْطِينَا الْجَزْلَ، وَمَا تَحْكُمُ بَيْنَنَا بِالْعَدْلِ. فَغَضِبَ عُمَرُ حَتَّى هَمَّ بِأَنْ يَقَعَ بِهِ فَقَالَ الْحُرُّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ لِنَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم {خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ} وَإِنَّ هَذَا مِنَ الْجَاهِلِينَ. فَوَاللَّهِ مَا جَاوَزَهَا عُمَرُ حِينَ تَلاَهَا عَلَيْهِ، وَكَانَ وَقَّافًا عِنْدَ كِتَابِ اللَّهِ.
Bana İsmail anlattı, bana İbn Vehb anlattı, Yunus'tan, İbn Şihab'dan: Bana Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe anlattı ki Abdullah b. Abbas (Allah her ikisinden de razı olsun) şöyle dedi: Uyeyne b. Hısn b. Huzeyfe b. Bedr geldi ve kardeşinin oğlu Hurr b. Kays b. Hısn'ın yanına indi. Hurr, Ömer'in kendisine yakınlık gösterdiği kimselerdendi; çünkü Kur'an hafızları (Kurra'), yaşlı veya genç olsunlar, Ömer'in meclis ehli ve danışmanlarıydı. Uyeyne kardeşinin oğluna dedi ki:
"Ey kardeşimin oğlu! Bu emirin yanında senin bir itibarın var mı ki benim için ondan izin isteyesin?" O da: "Senin için izin isteyeceğim," dedi. İbn Abbas devam etti: Böylece Uyeyne için izin istedi. Uyeyne içeri girince dedi ki: "Ey Hattab'ın oğlu! Vallahi bize bolca vermiyorsun ve aramızda adaletle hükmetmiyorsun." Bunun üzerine Ömer o kadar öfkelendi ki ona vurmak üzereydi. Hurr dedi ki: "Ey Müminlerin Emiri! Yüce Allah, Nebisi ﷺ'e şöyle buyurmuştur: {Affı esas al, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir.} Şüphesiz bu adam cahillerdendir." Vallahi, Hurr bu ayeti okuyunca Ömer onu aşmadı; çünkü o, Allah'ın Kitabı karşısında durup sınırlara riayet eden biriydi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Ömer, bir Kur’an ayetinin kendisine sakinliği ve bağışlayıcılığı göstermesine izin verdi.
Uyeyne bin Hisn Medine’ye geldi ve Ömer’i yaptığı bağışlar ve verdiği hükümler konusunda eleştirdi. Hurr bin Kays, Ömer’e A‘râf suresinin 199. ayetini hatırlattı; bunun üzerine Ömer öfkesini kontrol etti.
Kur’an’ı okuyan ve onun hakkında bilgi sahibi olan kimseler.
Müminlerin lideri; halifeye hitap ederken kullanılan bir unvan.
Kaba veya düşüncesiz davranışların seni peşinden sürüklemesine izin verme.
Âlimler bu rivayetten, yöneticilerin yaşları ne olursa olsun ilim sahibi kimselere danışmaları gerektiği ve Kur’an’ın davranışlarına yön vermesi gerektiği sonucunu çıkarırlar. Rivayet, bir ayet hatırlatıldığında öfkesini kontrol ettiği için Ömer’i över. Ayrıca bu, düşüncesiz davranışlara karşı sakinlik ve bağışlamanın uygun olabileceğini gösterir; ancak bu, zulmü veya hesap verme sorumluluğunu görmezden gelmek anlamına gelmez.
- Eleştiri seni öfkelendirdiğinde önce geri çekil ve uygun bir Kur’anî rehberliğin tepkini belirlemesine izin ver.
- Yaşları veya toplumsal konumları ne olursa olsun, ilim sahibi kimselerin görüşlerini ciddiye al.
- Düşüncesiz sözlere itidalle karşılık ver; bununla birlikte gereken hesap verebilirliği ve adaleti gözetmeye devam et.
Bu sahih rivayet, Kur’an’a ve sünnete sımsıkı sarılma konusundaki aynı kitapta yer alır ve Ömer’in rolüne dair anlatımı uygun biçimde tamamlar.
Sahih al-Bukhari · #7288 (Sahih)Bu rivayet soru ve taleplerin sınırlarını ele alır; bu da anlatıda gösterilen sabırlı ve ölçülü tutumla bağlantılıdır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.