Kur'an ve Sünnete Sarılmak · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 7304. hadis

Sahl ibn Sa'd al-Sa'idi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kur'an ve Sünnete Sarılmak
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

al‑Bukhari'den Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idi'e uzanan rivayet zinciri

Sahih (güvenilir)
  1. 1Adamal‑Bukhari'e aktardıآدَمُ
  2. 2Ibn Abu Dhi'bابْنُ أَبِي ذِئْبٍ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيُّ
  4. 4Sahl ibn Sa'd as‑Sa'idiسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ

Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ جَاءَ عُوَيْمِرٌ إِلَى عَاصِمِ بْنِ عَدِيٍّ فَقَالَ أَرَأَيْتَ رَجُلاً وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً فَيَقْتُلُهُ، أَتَقْتُلُونَهُ بِهِ سَلْ لِي يَا عَاصِمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ فَكَرِهَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَسَائِلَ وَعَابَ، فَرَجَعَ عَاصِمٌ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَرِهَ الْمَسَائِلَ فَقَالَ عُوَيْمِرٌ وَاللَّهِ لآتِيَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَ وَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى الْقُرْآنَ خَلْفَ عَاصِمٍ فَقَالَ لَهُ ‏"‏ قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ فِيكُمْ قُرْآنًا ‏"‏‏.‏ فَدَعَا بِهِمَا فَتَقَدَّمَا فَتَلاَعَنَا، ثُمَّ قَالَ عُوَيْمِرٌ كَذَبْتُ عَلَيْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنْ أَمْسَكْتُهَا‏.‏ فَفَارَقَهَا وَلَمْ يَأْمُرْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِفِرَاقِهَا، فَجَرَتِ السُّنَّةُ فِي الْمُتَلاَعِنَيْنِ‏.‏ وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ انْظُرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَحْمَرَ قَصِيرًا مِثْلَ وَحَرَةٍ فَلاَ أُرَاهُ إِلاَّ قَدْ كَذَبَ، وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَسْحَمَ أَعْيَنَ ذَا أَلْيَتَيْنِ فَلاَ أَحْسِبُ إِلاَّ قَدْ صَدَقَ عَلَيْهَا ‏"‏‏.‏ فَجَاءَتْ بِهِ عَلَى الأَمْرِ الْمَكْرُوهِ‏.‏

Çeviri

Âdem bize rivayet etti, İbn Ebî Zi’b bize rivayet etti, Zührî bize rivayet etti; Sehl b. Sa’d es-Sâidî’den naklen dedi ki: Uveymir, Âsım b. Adî’ye geldi ve şöyle dedi:

“Ne dersin, bir adam karısının yanında başka bir erkek bulup da onu öldürürse, siz de kısas olarak onu öldürür müsünüz? Ey Âsım! Benim adıma Resûlullah ﷺ’a sor.” O da sordu, fakat Nebi ﷺ bu tür soruları hoş görmedi ve kınadı. Âsım dönüp Nebi ﷺ’ın bu soruları hoş görmediğini haber verince Uveymir: “Vallahi ben mutlaka Nebi ﷺ’a gideceğim!” dedi. Uveymir geldiğinde, Âsım ayrıldıktan sonra Allah Teâlâ bu konuda Kur’an âyetlerini indirmişti. Resûlullah ﷺ ona: “Allah sizin hakkınızda Kur’an indirdi” buyurdu. Sonra her ikisini çağırdı, onlar da gelip liân yaptılar. Ardından Uveymir: “Ey Allah’ın Resûlü! Eğer onu yanımda tutarsam ona iftira etmiş olurum” dedi ve Nebi ﷺ emretmemesine rağmen ondan ayrıldı. Böylece liân yapanlar hakkında bu uygulama sünnet oldu. Nebi ﷺ: “Onu gözetleyin; eğer kızıl, kısa, kertenkele gibi bir çocuk doğurursa, kocasının yalan söylediği kanaatindeyim. Ama iri gözlü, kalçalı, esmer bir çocuk doğurursa, kocasının doğru söylediği kanaatindeyim” buyurdu. Kadın sonunda istenmeyen (kocanın haklı çıktığı) şekilde doğum yaptı.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Liʿān, eşler arasındaki ciddi bir suçlamada başvurulacak vahyedilmiş bir usul sunar.

Arka plan ve bağlam

ʿUwaimir, karısını başka bir erkekle yakalayan bir kişinin ne yapması gerektiğini ʿAsim ibn ʿAdi’ye sordu. ʿUwaimir bizzat Peygamber ﷺ’in yanına geldiğinde liʿān hakkındaki Kur’an ayetleri indirilmişti; bunun üzerine eşler öngörülen usulü uyguladılar.

Kavramlar ve açıklamalar
Liʿān

Zina suçlaması bağlamında eşlerin yemin ederek birbirlerine Allah’ın lanetini dilemesini içeren, belirlenmiş bir usul.

Kısas

İslam hukukuna göre, kurallara ve yargısal incelemeye tabi karşılık verme.

Sünnet

Peygamber ﷺ’den aktarılan sözler, fiiller ve onaylar.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu rivayetten, karısını zina ile suçlayan ancak olağan şahitleri sunamayan bir koca için liʿānın vahyedilmiş hukuki bir usul olduğu sonucunu çıkarırlar. Böyle suçlamaların kişinin kendi başına cezalandırılmasıyla sonuçlanmaması gerektiğini vurgularlar: usul, yetkili makamın gözetiminde yürütülmelidir. Dört Sünni fıkıh mezhebi bunun şartlarını ve hukuki sonuçlarını ele alır; liʿāndan sonra ayrılığın kesin sonuçlarına ilişkin fıkhi açıklamaları farklılık gösterir. ʿUwaimir’in evliliği sona erdirme konusundaki sözü kendi kararıydı; Peygamber ﷺ’in emri değildi.

Günümüz için dersler
  1. Kimseyi zina ile suçlamayın ve kendi başınıza intikam almayın; bu kadar ciddi bir konuda yetkili makamlara ve uzman âlimlere başvurun.
  2. Karmaşık hukuki meselelerde güvenilir bilgi isteyin ve ilk soruyu soran kişi henüz cevap alamasa bile Kur’an ve Sünnet’i izleyin.
  3. İlgili kişilere karşı mahremiyeti gözetin; özel suçlamaları veya ayrıntıları yaymayın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.