Sahih al-Bukhari, 74. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ. فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي، هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ، جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لاَ. فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلَى، عَبْدُنَا خَضِرٌ، فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ، فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً، وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ، فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ، وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ، فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ. قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، فَوَجَدَا خَضِرًا. فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ فِي كِتَابِهِ ".
Muhammed b. Gurayr ez-Zührî bize rivayet etti; dedi ki: Yakub b. İbrahim bize rivayet etti; dedi ki: Babam bana Sâlih'ten, o da İbn Şihâb'dan rivayet etti. İbn Şihâb anlatıyor: Ubeydullah b. Abdullah kendisine haber verdi ki İbn Abbas ile Hurr b. Kays b. Hısn el-Fezârî, Musa'nın arkadaşı hakkında tartışmışlardı. İbn Abbas:
"O, Hızır'dır" dedi. O sırada yanlarından Ubey b. Ka'b geçti. İbn Abbas onu çağırdı ve dedi ki: "Ben ve şu arkadaşım, Musa'nın kendisine ulaşmak için yol sorduğu arkadaşı hakkında anlaşamadık. Sen Peygamber ﷺ'in onun durumundan bahsettiğini duydun mu?" Ubey cevap verdi: "Evet, Allah Resûlü ﷺ'ü şöyle buyururken işittim: 'Musa, İsrailoğullarından bir topluluğun içindeyken yanına bir adam geldi ve ona: "Senden daha âlim birini biliyor musun?" diye sordu. Musa: "Hayır" dedi. Bunun üzerine Allah, Musa'ya vahyetti: "Evet, kulumuz Hızır (senden daha âlimdir)." Musa ona ulaşmanın yolunu sordu. Allah da balığı onun için bir alâmet kıldı ve kendisine: "Balığı kaybettiğin yere dön, çünkü orada onunla buluşacaksın" denildi. Musa denizde balığın izini sürüyordu. Genç yardımcısı Musa'ya dedi ki: "Kayanın yanında konakladığımız zamanı hatırladın mı? Ben balığı unuttum; onu anmamı bana şeytandan başkası unutturmadı." Musa: "İşte aradığımız budur!" dedi. Böylece izlerini takip ederek geri döndüler ve Hızır'ı buldular. Bundan sonra aralarında geçenler ise Allah'ın – Azze ve Celle – Kitabında anlattığı gibidir.'"
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Musa, bilgisinin ötesinde bir bilginin bulunduğunu öğrendi ve onu aramak için tevazuyla yola çıktı.
İbn Abbas ile el-Hurr ibn Kays, Musa’nın yol arkadaşının kimliği konusunda görüş ayrılığına düştüler. İbn Abbas, Übeyy ibn Ka'b’a Peygamber ﷺ’in bu konuda konuştuğunu duyup duymadığını sordu.
Musa’nın karşılaştığı ve kendisinden ilim öğrendiği Allah’ın kulu.
Balık, Musa’nın el-Hıdır ile karşılaşacağı yerin işaretiydi.
Yolculuğunda Musa’ya eşlik eden kişi.
Klasik âlimler buradan, bilginin tek bir kişide toplanmadığı ve bir peygamberin bile Allah’ın başka birine verdiği bilgiyi arayabileceği sonucunu çıkarırlar. Rivayet; tevazuyu, sabrı ve görüş ayrılığı olduğunda güvenilir kişilere danışmayı över. Musa’nın yolculuğu ayrıca ilim aramanın çaba ve dikkat gerektirdiğini gösterir.
- Görüş ayrılığında bilmediğin şeyi kabul et ve açıklama için güvenilir bir âlime danış.
- Zaten çok şey biliyor olsan bile öğrenmeye devam et ve öğretmenlere tevazuyla yaklaş.
- Çalışmanı özenle hazırla ve daha önce nerede kaldığına dikkat et.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.