Sahih Muslim, 1563. hadis
Imran ibn Husain rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Imran ibn Husain tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ، حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ زَرِيرٍ الْعُطَارِدِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيَّ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَسِيرٍ لَهُ فَأَدْلَجْنَا لَيْلَتَنَا حَتَّى إِذَا كَانَ فِي وَجْهِ الصُّبْحِ عَرَّسْنَا فَغَلَبَتْنَا أَعْيُنُنَا حَتَّى بَزَغَتِ الشَّمْسُ - قَالَ - فَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ مِنَّا أَبُو بَكْرٍ وَكُنَّا لاَ نُوقِظُ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ مَنَامِهِ إِذَا نَامَ حَتَّى يَسْتَيْقِظَ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ عُمَرُ فَقَامَ عِنْدَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ حَتَّى اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَفَعَ رَأْسَهُ وَرَأَى الشَّمْسَ قَدْ بَزَغَتْ قَالَ " ارْتَحِلُوا " . فَسَارَ بِنَا حَتَّى إِذَا ابْيَضَّتِ الشَّمْسُ نَزَلَ فَصَلَّى بِنَا الْغَدَاةَ فَاعْتَزَلَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ لَمْ يُصَلِّ مَعَنَا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا فُلاَنُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَنَا " . قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ . فَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَيَمَّمَ بِالصَّعِيدِ فَصَلَّى ثُمَّ عَجَّلَنِي فِي رَكْبٍ بَيْنَ يَدَيْهِ نَطْلُبُ الْمَاءَ وَقَدْ عَطِشْنَا عَطَشًا شَدِيدًا . فَبَيْنَمَا نَحْنُ نَسِيرُ إِذَا نَحْنُ بِامْرَأَةٍ سَادِلَةٍ رِجْلَيْهَا بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ فَقُلْنَا لَهَا أَيْنَ الْمَاءُ قَالَتْ أَيْهَاهْ أَيْهَاهْ لاَ مَاءَ لَكُمْ . قُلْنَا فَكَمْ بَيْنَ أَهْلِكِ وَبَيْنَ الْمَاءِ . قَالَتْ مَسِيرَةُ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ . قُلْنَا انْطَلِقِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَتْ وَمَا رَسُولُ اللَّهِ فَلَمْ نُمَلِّكْهَا مِنْ أَمْرِهَا شَيْئًا حَتَّى انْطَلَقْنَا بِهَا فَاسْتَقْبَلْنَا بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهَا فَأَخْبَرَتْهُ مِثْلَ الَّذِي أَخْبَرَتْنَا وَأَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا مُوتِمَةٌ لَهَا صِبْيَانٌ أَيْتَامٌ فَأَمَرَ بِرَاوِيَتِهَا فَأُنِيخَتْ فَمَجَّ فِي الْعَزْلاَوَيْنِ الْعُلْيَاوَيْنِ ثُمَّ بَعَثَ بِرَاوِيَتِهَا فَشَرِبْنَا وَنَحْنُ أَرْبَعُونَ رَجُلاً عِطَاشٌ حَتَّى رَوِينَا وَمَلأْنَا كُلَّ قِرْبَةٍ مَعَنَا وَإِدَاوَةٍ وَغَسَّلْنَا صَاحِبَنَا غَيْرَ أَنَّا لَمْ نَسْقِ بَعِيرًا وَهِيَ تَكَادُ تَنْضَرِجُ مِنَ الْمَاءِ - يَعْنِي الْمَزَادَتَيْنِ - ثُمَّ قَالَ " هَاتُوا مَا كَانَ عِنْدَكُمْ " . فَجَمَعْنَا لَهَا مِنْ كِسَرٍ وَتَمْرٍ وَصَرَّ لَهَا صُرَّةً فَقَالَ لَهَا " اذْهَبِي فَأَطْعِمِي هَذَا عِيَالَكِ وَاعْلَمِي أَنَّا لَمْ نَرْزَأْ مِنْ مَائِكِ " . فَلَمَّا أَتَتْ أَهْلَهَا قَالَتْ لَقَدْ لَقِيتُ أَسْحَرَ الْبَشَرِ أَوْ إِنَّهُ لَنَبِيٌّ كَمَا زَعَمَ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ ذَيْتَ وَذَيْتَ . فَهَدَى اللَّهُ ذَاكَ الصِّرْمَ بِتِلْكَ الْمَرْأَةِ فَأَسْلَمَتْ وَأَسْلَمُوا .
Ahmed b. Saîd b. Sahri'd-Dârimî bana rivayet etti, Ubeydullah b. Abdilmecîd bize rivayet etti, Selm b. Zerîr el-Ataridî bize rivayet ederek şöyle dedi: Ebû Recâ el-Ataridî'den işittim, o da İmrân b. Husayn'dan nakletti; İmrân şöyle dedi: Ben Allah'ın Nebisi ﷺ ile bir yolculuktaydım. Gece boyunca yürüdük ve sabaha yaklaştığımızda konakladık; ancak uyku bizi mağlup etti ve güneş doğana kadar uyandık. Dedi ki: İçimizde ilk uyanan Ebû Bekir oldu. Biz, Allah'ın Nebisi ﷺ uykudayken onu kendi isteğiyle uyanıncaya kadar uyandırmazdık. Sonra Ömer uyandı; Allah'ın Nebisi ﷺ'in yanına gelip yüksek sesle tekbir getirmeye başladı, ta ki Allah'ın Resûlü ﷺ uyanıncaya kadar. Başını kaldırdığında güneşin doğduğunu görünce:
"Yola çıkın" buyurdu. Güneş iyice yükselinceye kadar bizimle birlikte yol aldı, sonra devenin üzerinden inip bize sabah namazını kıldırdı. Ancak topluluktan bir adam ayrı durdu ve bizimle namaz kılmadı. Namaz bitince Allah'ın Resûlü ﷺ ona: "Ey falanca! Senin bizimle namaz kılmana engel olan nedir?" diye sordu. O da: "Ey Allah'ın Nebisi! Cünüp oldum" dedi. Bunun üzerine Allah'ın Resûlü ﷺ ona emretti, o da toprakla teyemmüm edip namazını kıldı. Daha sonra beni, beraberindeki diğer binicilerle birlikte su aramak üzere aceleyle ileri gönderdi; zira çok şiddetli susamıştık. Yolda giderken, iki su tulumu arasında ayaklarını sarkıtmış bir kadına rastladık. Ona: "Su nerede?" diye sorduk. O: "Uzak, çok uzak! Sizin için su yok" dedi. Tekrar sorduk: "Ailenin bulunduğu yer ile su arasındaki mesafe ne kadar?" Şöyle cevapladı: "Bir gün bir gece yol." Biz: "Allah'ın Resûlü ﷺ'e git" dedik. O: "Allah'ın Resûlü kimdir?" diye sordu. Onu kendi haline bırakmayıp yanımıza aldık ve Allah'ın Resûlü ﷺ'e götürdük. Resûlullah ﷺ ona durumu sordu; kadın bize anlattıklarının aynısını ona da anlattı ve dul olduğunu, yetim çocukları bulunduğunu söyledi. Resûlullah ﷺ devesinin çökertilmesini emretti ve su tulamlarının üstteki ağızlarına mübarek ağzından su püskürttü. Sonra deve kaldırıldı. Kırk susuz adam olarak, kanasıncaya kadar su içtik; yanımızdaki bütün kırba ve mataraları doldurduk ve cünüp olan arkadaşımızı yıkadık. Ancak develerimize su içirmedik; halbuki su tulamları neredeyse taşmak üzereydi. Sonra Resûlullah ﷺ: "Yanınızda ne varsa getirin" buyurdu. Biz de onun için ekmek parçaları ve hurma topladık, bir bohça halinde bağladık. Kadına: "Al bunu, çoluğuna çocuğuna yedir ve bil ki biz senin suyundan hiçbir şey eksiltmedik" dedi. Kadın ailesinin yanına dönünce: "Ya insanların en büyük sihirbazıyla karşılaştım ya da iddia ettiği gibi gerçekten bir nebîdir" dedi ve başından geçenleri anlattı. Allah, bu kadın vesilesiyle o topluluğu hidayete erdirdi; kadın Müslüman oldu, onlar da Müslüman oldular.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Sabah namazını kaçırma ve şiddetli susuzluğun ardından Peygamber ﷺ bir çıkış yolu gösterdi.
Su bulunmadığında veya kullanılamadığında temiz toprakla yapılan ritüel arınma.
Normalde tam bir gusül gerektiren büyük ritüel kirlilik hâli.
Yolcuların su saklamak ve taşımak için kullandığı deri torba.
Âlimler bu rivayetten, uyku sebebiyle namazı kaçıran kişinin uyandığında ve imkân bulduğunda namazını kılması gerektiği sonucunu çıkarırlar; yolcular önce şafak ışığının belirgin olduğu bir yere geçmiştir. Cünüp olan kişiye su bulunmadığında teyemmüm etme izni verilmiştir. Fıkıh mezhepleri, bu ve diğer rivayetlere dayanarak teyemmümün ve kaçırılan namazı kaza etmenin kesin şartlarını ele alır. Suyun çoğalması mucizesi, Peygamber ﷺ’e verilen özel işaretleri gösterirken dul kadın ve yetim çocuklarıyla ilgilenmesi örnek bir merhamet sergiler.
- Uyku nedeniyle bir namazı kaçırırsan, uyandığında ve şartlar elverdiğinde onu kıl.
- Abdest için su bulunmuyorsa teyemmümün hangi durumlarda geçerli olduğunu öğren ve buna göre hareket et.
- İhtiyaç sahiplerine saygıyla yardım et: Peygamber ﷺ yolcuların su içmesine izin verdi ve kadının çocukları için yiyecek de gönderdi.
Aynı bölümdeki bu sahih rivayet, sabah namazının kaçırılmasını ve susuz yolcularla ilgili olayları aktarır.
Sahih Muslim · #1562 (Sahih)Bu sahih rivayet de yolculara yardım edilmesini anlatır ve mucize ile kadına gösterilen ilgi arasındaki bağı açıklar.
Sahih Muslim · #1564 (Sahih)Ebû Recâ’nın İmrân bin Husayn’dan naklettiği bu rivayet, yolculuk ve suyun çoğalması hakkında ek ayrıntılar verir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.