Zekat Kitabı · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 2452. hadis

Abu Sa'id al-Khudri rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Zekat Kitabı
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Abu Sa'id al-Khudri tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ، الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي نُعْمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ بَعَثَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْيَمَنِ بِذَهَبَةٍ فِي أَدِيمٍ مَقْرُوظٍ لَمْ تُحَصَّلْ مِنْ تُرَابِهَا - قَالَ - فَقَسَمَهَا بَيْنَ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ بَيْنَ عُيَيْنَةَ بْنِ حِصْنٍ وَالأَقْرَعِ بْنِ حَابِسٍ وَزَيْدِ الْخَيْلِ وَالرَّابِعُ إِمَّا عَلْقَمَةُ بْنُ عُلاَثَةَ وَإِمَّا عَامِرُ بْنُ الطُّفَيْلِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ كُنَّا نَحْنُ أَحَقَّ بِهَذَا مِنْ هَؤُلاَءِ - قَالَ - فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَلاَ تَأْمَنُونِي وَأَنَا أَمِينُ مَنْ فِي السَّمَاءِ يَأْتِينِي خَبَرُ السَّمَاءِ صَبَاحًا وَمَسَاءً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَامَ رَجُلٌ غَائِرُ الْعَيْنَيْنِ مُشْرِفُ الْوَجْنَتَيْنِ نَاشِزُ الْجَبْهَةِ كَثُّ اللِّحْيَةِ مَحْلُوقُ الرَّأْسِ مُشَمَّرُ الإِزَارِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اتَّقِ اللَّهَ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَيْلَكَ أَوَلَسْتُ أَحَقَّ أَهْلِ الأَرْضِ أَنْ يَتَّقِيَ اللَّهَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ وَلَّى الرَّجُلُ فَقَالَ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ أَضْرِبُ عُنُقَهُ فَقَالَ ‏"‏ لاَ لَعَلَّهُ أَنْ يَكُونَ يُصَلِّي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ خَالِدٌ وَكَمْ مِنْ مُصَلٍّ يَقُولُ بِلِسَانِهِ مَا لَيْسَ فِي قَلْبِهِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي لَمْ أُومَرْ أَنْ أَنْقُبَ عَنْ قُلُوبِ النَّاسِ وَلاَ أَشُقَّ بُطُونَهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ نَظَرَ إِلَيْهِ وَهُوَ مُقَفٍّ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ يَخْرُجُ مِنْ ضِئْضِئِ هَذَا قَوْمٌ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ رَطْبًا لاَ يُجَاوِزُ حَنَاجِرَهُمْ يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ - قَالَ أَظُنُّهُ قَالَ - لَئِنْ أَدْرَكْتُهُمْ لأَقْتُلَنَّهُمْ قَتْلَ ثَمُودَ ‏"‏ ‏.‏

Çeviri

Kuteybe b. Saîd bize rivayet etti, Abdülvâhid bize rivayet etti, Umâre b. el-Ka‘ka‘dan, Abdurrahman b. Ebî Nu‘m bize rivayet etti ve dedi ki: Ebû Saîd el-Hudrî’yi şöyle derken işittim: Ali b. Ebî Tâlib, Yemen’den Resûlullah ﷺ’a, toprağından henüz ayrıştırılmamış, tabaklanmış bir deri torba içinde altın gönderdi. Resûlullah ﷺ bunu dört kişi arasında paylaştırdı: Uyeyne b. Hısn, Akra‘ b. Hâbis, Zeyd el-Hayl ve dördüncüsü ya Alkame b. Ulase ya da Âmir b. et-Tufeyl idi. Ashabından bir adam:

"Biz buna onlardan daha layıkız" dedi. Bu söz Nebi ﷺ’e ulaştığında buyurdular ki: "Siz bana güvenmiyor musunuz? Oysa ben, göktekinin emin kişisiyim; bana göğün haberi sabah ve akşam gelir." Sonra gözleri çukura kaçmış, yanakları çıkık, alnı yüksek, saklı gür, başı tıraşlı ve peştemalı sıvamış bir adam kalkıp: "Ey Allah’ın Resûlü! Allah’tan kork!" dedi. Resûlullah ﷺ: "Yazıklar olsun sana! Yeryüzünde Allah’tan korkmaya en layık olan kimse ben değil miyim?" buyurdular. Adam dönüp gittiğinde Hâlid b. Velîd: "Ey Allah’ın Resûlü! Boynunu vurmayayım mı?" dedi. Resûlullah ﷺ: "Hayır, belki namaz kılıyordur" buyurdular. Hâlid: "Nice namaz kılan vardır ki diliyle kalbinde olmayanı söyler" deyince, Resûlullah ﷺ: "Ben insanların kalplerini yarmakla veya karınlarını deşmekle emrolunmadım" buyurdular. Sonra arkasını dönen adama bakarak: "Bu adamın soyundan/sülalesinden öyle bir kavim türeyecek ki Kur’an’ı su gibi okuyacaklar fakat o, boğazlarından aşağı geçmeyecek. Dinden, okun avı delip geçtiği gibi fırlayıp çıkacaklar" buyurdular. Sanırım şöyle de buyurdular: "Eğer onlara yetişirsem, Semûd kavminin öldürüldüğü gibi onları mutlaka öldüreceğim."

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Peygamber ﷺ güvenilirliğini savundu ve sahte dindarlığa karşı uyardı.

Arka plan ve bağlam

Olayın arka planında, Ali ibn Abi Talib’in Yemen’den Peygamber ﷺ’e gönderdiği altının dağıtılması vardı. Bir sahabi, başkalarının bu payı almaya daha layık olduğunu düşündü; ardından bir adam Peygamber ﷺ’e hitap etti ve bunun üzerine, Kur’an’ı okuyup da imanları kalplerine ulaşmayan kimseler hakkında uyarı geldi.

Kavramlar ve açıklamalar
güvenilir emanetçi

Bir işin güvenle teslim edildiği kişi; Peygamber ﷺ vahyi tebliğ etme konusunda güvenilir olduğunu vurgular.

Kur’an boğazlarını aşmaz

Kalbe ulaşmayan ve samimi bir iman yaşantısına dönüşmeyen okuyuşu anlatan bir mecaz.

dinden çıkıp gitmek

Hedefini delip geçen bir ok gibi, doğru dinî yoldan hızla ayrılmayı anlatan bir tasvir.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler buradan, İslam’a yakınlaşmaları veya topluma destek vermeleri teşvik edilecek gruplara yöneticinin zekât mallarından pay verebileceği sonucunu çıkarırlar. Peygamber ﷺ ayrıca insanların görünen amellerine göre değerlendirileceğini öğretir: Kimse delil olmadan suçlanamaz veya içindeki iman hakkında hüküm verilerek öldürülemez. Nevevî, Hariciler hakkındaki uyarının onların dıştan görünen dindarlığını samimi dinî anlayışın kanıtı hâline getirmediğini vurgular; kıraatleri ve ibadetleri, dini yanlış anlamalarını ve ondan uzaklaşmalarını engellememiştir.

Günümüz için dersler
  1. Delil olmadan bir yöneticiyi adaletsizlikle suçlama; kararının sebebini saygıyla sor.
  2. Başkalarını görünen hâllerine göre değerlendir, iç niyetleri hakkındaki hükmü Allah’a bırak.
  3. Kur’an’ı yalnızca güzel okumak için değil, onun rehberliğini uygulama niyetiyle oku ve incele.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.