Sahih Muslim, 330. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا - وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ، مَوْلَى خَالِدٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ} قَالَ دَخَلَ قُلُوبَهُمْ مِنْهَا شَىْءٌ لَمْ يَدْخُلْ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَىْءٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " قُولُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَسَلَّمْنَا " . قَالَ فَأَلْقَى اللَّهُ الإِيمَانَ فِي قُلُوبِهِمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى { لاَ يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا} قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا} - قَالَ قَدْ فَعَلْتُ { وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلاَنَا} قَالَ قَدْ فَعَلْتُ .
Ebû Bekir b. Ebî Şeybe, Ebû Kureyb ve İshâk b. İbrâhim bize rivayet etti — lafız Ebû Bekir’e aittir; İshâk ‘bize haber verdi’ dedi, diğer ikisi ise ‘bize hadis anlattı’ dedi — Vekî‘ aracılığıyla, Süfyân’dan, o da Hâlid’in azatlısı Âdem b. Süleymân’dan nakletti. Dedi ki: Saîd b. Cübeyr’in İbn Abbâs’tan şöyle rivayet ettiğini işittim: Bu âyet nazil olduğunda: {İçinizdekini açığa vursanız da gizleseniz de Allah sizi onunla hesaba çeker}, kalplerine daha önce hiçbir şeyin girmediği şekilde bir endişe girdi. Bunun üzerine Nebî ﷺ şöyle buyurdu:
"Deyin ki: İşittik, itaat ettik ve teslim olduk." Râvi dedi ki: Allah kalplerine imanı yerleştirdi ve ardından Yüce Allah şu âyeti indirdi: {Allah hiçbir kimseye gücünün yettiğinden başkasını yüklemez. Kazandığı kendisine, kazandığı aleyhinedir. Rabbimiz, unutur veya yanılırsak bizi sorumlu tutma} — Buyurdu ki: "Yaptım" — {Rabbimiz, bizden öncekilere yüklediğin gibi bize ağır bir yük yükleme} — Buyurdu ki: "Yaptım" — {Bizi bağışla, bize merhamet et. Sen bizim Mevlâmızsın} — Buyurdu ki: "Yaptım."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Müminler Allah’ın emrini kabul etti ve sorumlulukları konusunda içleri rahatladı.
İnsanların içlerinde taşıdıklarından sorumlu tutulmalarını bildiren ayet (Kur’an 2:284) nazil olduğunda sahabiler büyük bir endişe duydu. Peygamber ﷺ onlara iman ve teslimiyetle karşılık vermeyi öğretti. Ardından Kur’an 2:286 nazil oldu.
Müminler Allah’ın hidayetini kabul eder ve onu uygulamaya çalışır.
Kişinin kendi tercihleri ve davranışlarıyla üstlendiği şey.
Bir kimseye yüklenen ağır bir yükümlülük veya imtihan.
Âlimler bu ayetlerin sorumluluğu açıklığa kavuşturduğunu belirtir: Allah hiç kimseye gücünün yettiğinden fazlasını yüklemez ve insanları kazandıklarından dolayı hesaba çeker. Kur’an 2:286’daki dualar, müminlere Allah’tan bağışlanma, merhamet ve kolaylık dilemeyi öğretir. “Bunu yaptım” sözü, bu duaların kabul edildiğini bildirir. Hadis itaati ve güveni över; ancak istem dışı düşüncelerin bilinçli eylemlerle aynı olduğu anlamına gelmez.
- Bir emir sana zor geldiğinde, hidayeti reddetmek yerine bilgi edin ve Allah’tan yardım iste.
- Kur’an 2:286’daki dualarla Allah’tan düzenli olarak bağışlanma ve merhamet dile.
- Bilinçli tercihlerine ve eylemlerine odaklan; istem dışı düşüncelerin sebepsiz yere umutsuzluğa sürüklemesine izin verme.
Bu sahih rivayet de Bakara suresindeki ayetlerin nüzulünü ele alır ve müminlerin tepkisini açıklar.
Sahih Muslim · #329 (Sahih)Bu sahih rivayet, Allah’ın merhametini ve ümmetin yüklerinin hafifletilmesini açıklayan rivayetle uyumludur.
Sahih Muslim · #331 (Sahih)Bu sahih rivayet, İman Kitabı’nda söz konusu rivayetlerin hemen yanında yer alır ve ele alınan vahiyler hakkında ek bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.