Sahih Muslim, 4686. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ بْنُ عَامِرٍ الْحَرُورِيُّ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنِ الْعَبْدِ، وَالْمَرْأَةِ يَحْضُرَانِ الْمَغْنَمَ هَلْ يُقْسَمُ لَهُمَا وَعَنْ قَتْلِ الْوِلْدَانِ وَعَنِ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَطِعُ عَنْهُ الْيُتْمُ وَعَنْ ذَوِي الْقُرْبَى مَنْ هُمْ فَقَالَ لِيَزِيدَ اكْتُبْ إِلَيْهِ فَلَوْلاَ أَنْ يَقَعَ فِي أُحْمُوقَةٍ مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ اكْتُبْ إِنَّكَ كَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنِ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ يَحْضُرَانِ الْمَغْنَمَ هَلْ يُقْسَمُ لَهُمَا شَىْءٌ وَإِنَّهُ لَيْسَ لَهُمَا شَىْءٌ إِلاَّ أَنْ يُحْذَيَا وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ قَتْلِ الْوِلْدَانِ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَقْتُلْهُمْ وَأَنْتَ فَلاَ تَقْتُلْهُمْ إِلاَّ أَنْ تَعْلَمَ مِنْهُمْ مَا عَلِمَ صَاحِبُ مُوسَى مِنَ الْغُلاَمِ الَّذِي قَتَلَهُ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنِ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَطِعُ عَنْهُ اسْمُ الْيُتْمِ وَإِنَّهُ لاَ يَنْقَطِعُ عَنْهُ اسْمُ الْيُتْمِ حَتَّى يَبْلُغَ وَيُؤْنَسَ مِنْهُ رُشْدٌ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنْ ذَوِي الْقُرْبَى مَنْ هُمْ وَإِنَّا زَعَمْنَا أَنَّا هُمْ فَأَبَى ذَلِكَ عَلَيْنَا قَوْمُنَا .
Bize İbn Ebî Ömer anlattı, dedi ki: Süfyân bize anlattı, İsmâil b. Ümeyye'den, o da Saîd el-Makburî'den, o da Yezîd b. Hürmüz'den nakletti; Yezîd şöyle dedi: Necde b. Âmir el-Harûrî, İbn Abbâs'a mektup yazarak ganimete katılan köle ve kadına pay verilip verilmeyeceğini, çocukların öldürülmesini, yetimin ne zaman yetimlikten çıkacağını ve zevi'l-kurbâ'nın kimler olduğunu sordu. Bunun üzerine İbn Abbâs, Yezîd'e dedi ki:
"Ona cevap yaz! Eğer cahillikte ısrar etmesinden korkmasaydım ona yazmazdım. Şöyle yaz: Ganimete katılan kadın ve köleye pay verilip verilmeyeceğini sormuşsun. Onlar için belirlenmiş bir pay yoktur, ancak kendilerine lütufta bulunulabilir. Çocukların öldürülmesi hakkında sormuşsun. Allah Resûlü ﷺ onları öldürmemiştir; sen de onları öldürme! Ancak Mûsâ'nın arkadaşının (Hızır'ın), öldürdüğü çocuk hakkında bildiği ilmi sen de biliyorsan başka. Yetimin ne zaman yetimlik sıfatından kurtulacağını sormuşsun. O, büluğ çağına erip kendisinden rüşd (olgunluk ve akıl sağlığı) görülünceye kadar yetimlik sıfatı üzerinden kalkmaz. Zevi'l-kurbâ'nın kimler olduğunu sormuşsun. Biz onların biz olduğumuzu iddia ettik, fakat kavmimiz bunu bize kabul ettirmedi."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Savaşta çocuklar öldürülmez; yetimlerin gözetimi ve ganimetin paylaşımı belirli kurallara tabidir.
Silahlı çatışma sırasında Müslüman toplumun eline geçen mallar.
Ganimetten gönüllü olarak verilen pay; kişinin hak sahibi olduğu sabit bir hisse değildir.
Sağlıklı karar verebilme ve kişinin kendi işlerini sorumlulukla yönetebilme yetisi.
Âlimler buradan, savaşa katılan kadınlara ve köleleştirilmiş kişilere savaş ganimetinden sabit bir pay verilmediği, ancak kendilerine bağışta bulunulabileceği sonucunu çıkarırlar. Rivayet, savaşta çocukları öldürmenin yasak olduğunu vurgular. Yetimlik hâlinin ne zaman sona ereceği konusunda İbn Abbas hem bedensel erginliğe hem de rüştün görülmesine değinir; yetim malının yönetimine ilişkin daha geniş fıkhî kurallar da Kur’an 4:6 bağlamında ele alınır. Akrabalarla ilgili bölüm, İbn Abbas’ın Necde’nin sorusuna verdiği cevaptır ve Peygamber ﷺ’in akrabalarının pay talebi bağlamında okunmalıdır.
- Çatışma durumlarında çocukları koruyun ve onları asla şiddetin hedefi hâline getirmeyin.
- Yetimlerin mallarını özenle koruyun; yönetimini ancak ergin ve doğru karar verebilecek duruma geldiklerinde devredin.
- Ortak kaynakları dağıtırken sabit bir hak ile gönüllü bir bağışı birbirinden ayırın.
Bu ilgili rivayet de ganimet hükümlerini ve çocukların öldürülmemesini ele alır.
Sahih Muslim · #4685 (Sahih)Çocuklar, yetimler ve akrabalar hakkındaki sorulara ilişkin ek ifadeler sunar.
Sahih Muslim · #4687 (Sahih)Ganimete katılım ve çocukların korunması hakkındaki açıklanan ilkeleri destekler.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.