Sahih Muslim, 4684. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Muslim'den Yazid ibn Hurmuz'e uzanan rivayet zinciri
- 1Abdullah ibn Maslama ibn Qa'nabMuslim'e aktardıعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ
- 2Sulaymanسُلَيْمَانُ
- 3Ja'far ibn Muhammadجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ
- 4Babası Muhammadأَبِيهِ
- 5Yazid ibn Hurmuzيَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، - يَعْنِي ابْنَ بِلاَلٍ - عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، أَنَّ نَجْدَةَ، كَتَبَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ يَسْأَلُهُ عَنْ خَمْسِ، خِلاَلٍ . فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَوْلاَ أَنْ أَكْتُمَ، عِلْمًا مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ . كَتَبَ إِلَيْهِ نَجْدَةُ أَمَّا بَعْدُ فَأَخْبِرْنِي هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْزُو بِالنِّسَاءِ وَهَلْ كَانَ يَضْرِبُ لَهُنَّ بِسَهْمٍ وَهَلْ كَانَ يَقْتُلُ الصِّبْيَانَ وَمَتَى يَنْقَضِي يُتْمُ الْيَتِيمِ وَعَنِ الْخُمْسِ لِمَنْ هُوَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ ابْنُ عَبَّاسٍ كَتَبْتَ تَسْأَلُنِي هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْزُو بِالنِّسَاءِ وَقَدْ كَانَ يَغْزُو بِهِنَّ فَيُدَاوِينَ الْجَرْحَى وَيُحْذَيْنَ مِنَ الْغَنِيمَةِ وَأَمَّا بِسَهْمٍ فَلَمْ يَضْرِبْ لَهُنَّ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَكُنْ يَقْتُلُ الصِّبْيَانَ فَلاَ تَقْتُلِ الصِّبْيَانَ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي مَتَى يَنْقَضِي يُتْمُ الْيَتِيمِ فَلَعَمْرِي إِنَّ الرَّجُلَ لَتَنْبُتُ لِحْيَتُهُ وَإِنَّهُ لَضَعِيفُ الأَخْذِ لِنَفْسِهِ ضَعِيفُ الْعَطَاءِ مِنْهَا فَإِذَا أَخَذَ لِنَفْسِهِ مِنْ صَالِحِ مَا يَأْخُذُ النَّاسُ فَقَدْ ذَهَبَ عَنْهُ الْيُتْمُ وَكَتَبْتَ تَسْأَلُنِي عَنِ الْخُمْسِ لِمَنْ هُوَ وَإِنَّا كُنَّا نَقُولُ هُوَ لَنَا . فَأَبَى عَلَيْنَا قَوْمُنَا ذَاكَ .
Abdullah b. Mesleme b. Ka'neb bize rivayet etti, Süleyman -yani İbn Bilâl- bize Cafer b. Muhammed'den, o da babasından, o da Yezîd b. Hürmüz'den rivayet etti ki: Necde, İbn Abbâs'a beş meseleyi sormak için bir mektup yazdı. İbn Abbâs dedi ki:
"İlmi gizlemekten korkmasaydım ona cevap yazmazdım." Necde ona şöyle yazdı: "Bundan sonra bana bildir: Resûlullah ﷺ kadınlarla birlikte gazveye çıkar mıydı? Onlara ganimetten belirli bir pay ayırır mıydı? Çocukları öldürür müydü? Yetimin yetimliği ne zaman sona erer? Ve humus kimindir?" İbn Abbâs ona şu cevabı yazdı: "Resûlullah ﷺ'ın kadınlarla gazveye çıkıp çıkmadığını sordun. Evet, onlarla gazveye çıkardı; kadınlar yaralıları tedavi ederler ve ganimetten kendilerine bir şeyler verilirdi, ancak onlara belirli bir hisse ayrılmazdı. Resûlullah ﷺ çocukları öldürmezdi, sen de çocukları öldürme. Yetimin yetimliğinin ne zaman biteceğini sordun. Hayatıma yemin olsun ki, kişi sakalı bitse bile kendi hakkını almada ve başkalarına karşı vazifesini yerine getirmede aciz olabilir; işte bu durumda yetimlik devam eder. Ne zaman ki kendi işlerini diğer yetişkinler gibi idare edebilecek duruma gelirse, artık onun yetimliği sona ermiş olur. Humusun kimin olduğunu sordun. Biz onun bizim için olduğunu söylerdik, fakat kavmimiz bunu bize çok gördü."
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İbn Abbas, savaş ahlakını kadınlara, çocuklara ve yetimlere gösterilen özenle ilişkilendirir.
İslam kaynaklarında dağıtımı ele alınan savaş ganimetlerinin beşte biri.
Takdire bağlı olarak verilen bir ödülden farklı olarak, önceden belirlenmiş ganimet payı.
Babasını kaybetmiş çocuğa gösterilmesi gereken özel koruma ve bakım; İbn Abbas bunun sona ermesini yetişkinlikte bağımsızlaşmayla ilişkilendirir.
Âlimler bu rivayetten, kadınların Peygamber ﷺ dönemindeki seferlerde destek görevleri üstlendiği ve kendilerine sabit bir savaşçı payı ayrılmaksızın ganimetlerden ödül alabilecekleri sonucunu çıkarır. Çocukların öldürülmemesi yönündeki vurgu, savaşmayan çocukların korunmasını öngören klasik kuralla uyumludur. Fakihler, yetimlik durumunun hangi yaşta sona erdiğini olgunluk belirtileri ve kişinin kendi çıkarlarını gözetebilme becerisiyle birlikte ele alır. Humusla ilgili bölüm, İbn Abbas’ın görüşünü ve bu konudaki ihtilafı aktarır; humusun dağıtımına ilişkin diğer metinler ve fıkhî açıklamalarla birlikte okunmalıdır.
- Çatışma durumlarında çocukları savaşmayan kişiler olarak kabul edin ve onları şiddetten koruyun.
- Yetimlere uygun destek sağlayın; kendi çıkarlarını bağımsız biçimde gözetebildiklerinde mallarıyla ilgili kararlara onları da katın.
- Ganimet üzerindeki sabit bir hak ile sunulan hizmetler karşılığında verilen ödülü birbirinden ayırın.
Bu rivayet aynı isnat zincirine sahiptir ve Necde’nin İbn Abbas’a kadınlar, çocuklar, yetimler ve humus hakkında yönelttiği soruları ele alır.
Sahih Muslim · #4686 (Sahih)Seferler, çocuklara muamele ve humus hakkındaki sorular için başka bir rivayet yolu sunar.
Sahih Muslim · #4682 (Sahih)Bu rivayet, bir sefer sırasında kadınların bulunduğunu ve destekleyici rollerini anlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.