Sahih Muslim, 4688. hadis
Abdullah ibn Abbas rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Abdullah ibn Abbas tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ قَيْسًا، يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، ح وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - قَالَ حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ هُرْمُزَ، قَالَ كَتَبَ نَجْدَةُ بْنُ عَامِرٍ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ فَشَهِدْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ حِينَ قَرَأَ كِتَابَهُ وَحِينَ كَتَبَ جَوَابَهُ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَاللَّهِ لَوْلاَ أَنْ أَرُدَّهُ عَنْ نَتْنٍ يَقَعُ فِيهِ مَا كَتَبْتُ إِلَيْهِ وَلاَ نُعْمَةَ عَيْنٍ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ إِنَّكَ سَأَلْتَ عَنْ سَهْمِ ذِي الْقُرْبَى الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ مَنْ هُمْ وَإِنَّا كُنَّا نَرَى أَنَّ قَرَابَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُمْ نَحْنُ فَأَبَى ذَلِكَ عَلَيْنَا قَوْمُنَا وَسَأَلْتَ عَنِ الْيَتِيمِ مَتَى يَنْقَضِي يُتْمُهُ وَإِنَّهُ إِذَا بَلَغَ النِّكَاحَ وَأُونِسَ مِنْهُ رُشْدٌ وَدُفِعَ إِلَيْهِ مَالُهُ فَقَدِ انْقَضَى يُتْمُهُ وَسَأَلْتَ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْتُلُ مِنْ صِبْيَانِ الْمُشْرِكِينَ أَحَدًا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَكُنْ يَقْتُلُ مِنْهُمْ أَحَدًا وَأَنْتَ فَلاَ تَقْتُلْ مِنْهُمْ أَحَدًا إِلاَّ أَنْ تَكُونَ تَعْلَمُ مِنْهُمْ مَا عَلِمَ الْخَضِرُ مِنَ الْغُلاَمِ حِينَ قَتَلَهُ وَسَأَلْتَ عَنِ الْمَرْأَةِ وَالْعَبْدِ هَلْ كَانَ لَهُمَا سَهْمٌ مَعْلُومٌ إِذَا حَضَرُوا الْبَأْسَ فَإِنَّهُمْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ سَهْمٌ مَعْلُومٌ إِلاَّ أَنْ يُحْذَيَا مِنْ غَنَائِمِ الْقَوْمِ
İshâk b. İbrâhim bize rivayet etti, Vehb b. Cerîr b. Hâzim bize haber verdi, babam bana şöyle dedi: Kays’ın Yezîd b. Hürmüz’den naklettiğini işittim. Muhammed b. Hâtim –lafız ona aittir– bana şunu anlattı: Behz bize rivayet etti, Cerîr b. Hâzim bize rivayet etti, Kays b. Sa’d bana Yezîd b. Hürmüz’den naklen şöyle dedi: Necde b. Âmir, İbn Abbâs’a bir mektup yazdı. İbn Abbâs mektubu okurken ve cevabını yazarken yanında bulundum. İbn Abbâs dedi ki:
“Allah’a yemin olsun, eğer onu içine düşeceği kötülükten alıkoymak istemeseydim, ona ne yazar ne de göz aydınlığı verirdim.” Sonra ona şu cevabı yazdı: “Allah’ın zikrettiği yakınların payının kimlere ait olduğunu sordun. Biz, Resûlullah ﷺ’ın yakınlarının bizler olduğumuz kanaatindeydik, fakat kavmimiz bunu bizim için kabul etmedi. Yetimin yetimliğinin ne zaman sona ereceğini sordun. O, evlilik çağına ulaştığında, kendisinde rüşt (olgunluk) görüldüğünde ve malı kendisine teslim edildiğinde yetimliği sona erer. Resûlullah ﷺ’ın müşriklerin çocuklarından birini öldürüp öldürmediğini sordun. Resûlullah ﷺ onlardan hiçbirini öldürmemiştir; sen de, Hızır’ın öldürdüğü çocuk hakkında bildiği gibi onlar hakkında özel bir bilgiye sahip olmadıkça onlardan hiçbirini öldürme. Kadın ve kölenin savaşa katıldıklarında belli bir payları olup olmadığını sordun. Onların belirli bir payı yoktur; ancak kavmin ganimetlerinden kendilerine bir bağışta bulunulabilir.”
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Hadis, çocukları ve yetimleri korur; savaş ganimetleri üzerindeki hakları açıklar.
Vahiyde Peygamber ﷺ’in yakınları için belirtilen ganimet payı.
Babasını kaybetmiş bir çocuğa, ergin ve reşit olana kadar gösterilmesi gereken özel koruma ve bakım.
Ganimetin bir kısmı üzerinde önceden belirlenmiş hak; bu rivayete göre kadınların ve kölelerin belirlenmiş bir payı yoktu, ancak kendilerine hediye verilebilirdi.
Âlimler buradan, yetimin malı üzerinde bağımsız tasarrufta ancak evlilik çağına ulaşıp aklî olgunluk gösterdiğinde bulunabileceği sonucunu çıkarırlar. İbn Abbâs ayrıca savaşta çocukların öldürülmediğini vurgular. Hızır’la ilgili ifade, onun Allah’ın takdirine dair özel bilgisine işaret eder; insanlara çocukları öldürme konusunda genel bir yetki vermez. Fakihler, kadınlara ve kölelere verilen hediyeyi, savaşçılara tanınan belirlenmiş bir pay olarak değil, liderin takdirine göre yapılan bir tahsis olarak ele alırlar.
- Yetimin malını özenle yönetin; onu ancak hem ergin hem de reşit olduğunda kendisine teslim edin.
- Çocukları şiddetten koruyun ve istisnai bir anlatıyı onlara zarar vermek için mazeret saymayın.
- Kaynakları dağıtırken belirlenmiş bir hak ile koşullara göre verilen hediyeyi birbirinden ayırın.
Bu sahih rivayet de Necde’nin İbn Abbâs’a yönelttiği soruları ele alır ve tartışılan hükümleri açıklar.
Sahih Muslim · #4687 (Sahih)Bu sahih rivayet aynı konuşmayı aktarır ve İbn Abbâs’ın cevabının bağlamını destekler.
Sahih Muslim · #4689 (Sahih)Bu sahih rivayet, Necde’nin İbn Abbâs’a sorularıyla ilgili aynı haberler dizisine aittir.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.