Sahih Muslim, 6966. hadis
Hanzala al-Usayyidi rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Hanzala al-Usayyidi tarafından rivayet edildi
Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَقَطَنُ بْنُ نُسَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ، بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ إِيَاسٍ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ حَنْظَلَةَ الأُسَيِّدِيِّ، قَالَ - وَكَانَ مِنْ كُتَّابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ - لَقِيَنِي أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ كَيْفَ أَنْتَ يَا حَنْظَلَةُ قَالَ قُلْتُ نَافَقَ حَنْظَلَةُ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا تَقُولُ قَالَ قُلْتُ نَكُونُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُذَكِّرُنَا بِالنَّارِ وَالْجَنَّةِ حَتَّى كَأَنَّا رَأْىَ عَيْنٍ فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَافَسْنَا الأَزْوَاجَ وَالأَوْلاَدَ وَالضَّيْعَاتِ فَنَسِينَا كَثِيرًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ فَوَاللَّهِ إِنَّا لَنَلْقَى مِثْلَ هَذَا . فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ نَافَقَ حَنْظَلَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَمَا ذَاكَ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ نَكُونُ عِنْدَكَ تُذَكِّرُنَا بِالنَّارِ وَالْجَنَّةِ حَتَّى كَأَنَّا رَأْىَ عَيْنٍ فَإِذَا خَرَجْنَا مِنْ عِنْدِكَ عَافَسْنَا الأَزْوَاجَ وَالأَوْلاَدَ وَالضَّيْعَاتِ نَسِينَا كَثِيرًا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنْ لَوْ تَدُومُونَ عَلَى مَا تَكُونُونَ عِنْدِي وَفِي الذِّكْرِ لَصَافَحَتْكُمُ الْمَلاَئِكَةُ عَلَى فُرُشِكُمْ وَفِي طُرُقِكُمْ وَلَكِنْ يَا حَنْظَلَةُ سَاعَةً وَسَاعَةً " . ثَلاَثَ مَرَّاتٍ .
Yahya b. Yahya et-Temîmî ve Katan b. Nusayr bize rivayet etti - lafız Yahya'ya aittir - Ca'fer b. Süleyman bize haber verdi; Saîd b. İyâs el-Cüreyrî'den, o da Ebû Osman en-Nehdî'den, o da Resûlullah ﷺ'ın kâtiplerinden olan Hanzale el-Esedî'den nakletti. Hanzale şöyle dedi:
"Ebû Bekir benimle karşılaştı ve 'Nasılsın ey Hanzale?' diye sordu. Ben de 'Hanzale münafık oldu' dedim. O, 'Sübhanallah! Ne diyorsun?' dedi. Ben açıkladım: 'Biz Resûlullah ﷺ'ın yanında olduğumuzda bize Cehennem'i ve Cennet'i hatırlatır, sanki onları gözümüzle görüyor gibi oluruz. Fakat Resûlullah ﷺ'ın yanından ayrıldığımızda eşlerimizle, çocuklarımızla ve mallarımızla meşgul olur, pek çok şeyi unuturuz.' Ebû Bekir, 'Vallahi biz de aynı şeyi yaşıyoruz' dedi. Bunun üzerine Ebû Bekir ile birlikte Resûlullah ﷺ'ın huzuruna girdik. 'Ey Allah'ın Resûlü, Hanzale münafık oldu' dedim. Resûlullah ﷺ, 'Nedir o?' diye sordu. Ben, 'Ey Allah'ın Resûlü, senin yanında olduğumuzda bize Cehennem'i ve Cennet'i hatırlatıyorsun, sanki onları gözümüzle görüyoruz. Ancak senin yanından ayrılıp eşlerimiz, çocuklarımız ve mallarımızla meşgul olunca bunların çoğunu unutuyoruz' dedim. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ şöyle buyurdu: 'Canım elinde olan Allah'a yemin ederim ki, eğer benim yanımdaki haliniz üzere ve zikirde devamlı olsaydınız, melekler yataklarınızda ve yollarınızda sizinle musafaha ederdi. Fakat ey Hanzale, bir vakit dünya işleri için, bir vakit de ibadet ve zikir içindir.' Bunu üç defa tekrarladı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
İman, ibadet ile günlük sorumluluklar arasında denge gerektirir.
Hanzala bunu, manevi dikkatinin değişmesinden duyduğu kaygıyla söylemiştir; inançsız olduğunu kesin olarak ileri sürmemiştir.
Allah’ı kalp ve dille anmak ve hayatı bilinçli biçimde O’na yöneltmek.
Yoğun ibadet zamanları ile izin verilen günlük uğraşlar arasında dengeli bir geçiş.
Nevevî’nin de aralarında bulunduğu klasik âlimler, manevi hâlin her zaman aynı yoğunlukta olmasının gerekmediğini açıklar. Peygamber’in ﷺ sözleri Allah’ı unutmaya teşvik değildir; insanların aileleriyle ilgilenip geçimlerini de sağlamaları gerektiğini kabul eder. Kişi yükümlülüklerini yerine getiriyor ve ibadet ile zikre düzenli olarak dönüyorsa, izin verilen günlük uğraşlar bir eksiklik sayılmaz. Dört Sünni fıkıh mezhebi de farz ibadetlerle mubah uğraşları birbirinden ayırır; bu rivayet dinî yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.
- Programın yoğun olsa bile namaz, Kur’an okuma ve Allah’ı anma için her gün düzenli vakitler ayır.
- Namazlarını ve diğer yükümlülüklerini ihmal etmeden ailene ve izin verilen işlerine özen göster.
- Manevi hâlin zayıfladığında hemen kendini yargılama; küçük ve sürekli amellerle Allah’a dön.
Bu rivayet, Hanzala’nın değişen manevi dikkati hakkında Ebû Bekir ve Peygamber ﷺ ile yaptığı konuşmanın paralel bir aktarımını sunar.
Sahih Muslim · #6968 (Sahih)Bu aktarım da Hanzala’nın kaygısını dile getirmesini ve Peygamber’in ﷺ ibadet ile günlük uğraşlar arasındaki değişim konusunda onu rahatlatmasını anlatır.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.