Giriş · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 7018. hadis

Ka'b ibn Malik rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Ka'b ibn Malik tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلاَّ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهُمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الإِسْلاَمِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلاَ أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلاَ لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمُ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَثِيرٌ وَلاَ يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ - يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ - قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْىٌ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتِ الثِّمَارُ وَالظِّلاَلُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَىْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا ‏.‏ وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَحْزُنُنِي أَنِّي لاَ أَرَى لِي أُسْوَةً إِلاَّ رَجُلاً مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلاً مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنَ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَلَغَ تَبُوكًا فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ ‏"‏ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا ‏.‏ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلاً مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ ‏"‏ ‏.‏ فَإِذَا هُو أَبُو خَيْثَمَةَ الأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ ‏.‏ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلاً مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْىٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَىْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلاً فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلاَنِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ تَعَالَ ‏"‏ ‏.‏ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي ‏"‏ مَا خَلَّفَكَ ‏"‏ ‏.‏ أَلَمْ تَكُنْ قَدِ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلاً وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَىَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَىَّ فِيهِ إِنِّي لأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلاَ أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ ‏"‏ ‏.‏ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لاَ تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَكَ ‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُكَذِّبَ نَفْسِي - قَالَ - ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلاَنِ قَالاَ مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلُ مَا قِيلَ لَكَ - قَالَ - قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ رَبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلاَلُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ - قَالَ - فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شِهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ - قَالَ - فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي ‏.‏ قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلاَمِنَا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ - قَالَ - فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ - وَقَالَ - تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَاىَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلاَةَ وَأَطُوفُ فِي الأَسْوَاقِ وَلاَ يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلاَةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلاَمِ أَمْ لاَ ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلاَتِي نَظَرَ إِلَىَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَىَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَىَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَىَّ السَّلاَمَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ فَفَاضَتْ عَيْنَاىَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ - قَالَ - فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَىَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَىَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلاَ مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضًا مِنَ الْبَلاَءِ ‏.‏ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ فَسَجَرْتُهَا بِهَا حَتَّى إِذَا مَضَتْ أَرْبَعُونَ مِنَ الْخَمْسِينَ وَاسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ إِذَا رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْتِينِي فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ أَنْ تَعْتَزِلَ امْرَأَتَكَ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ أُطَلِّقُهَا أَمْ مَاذَا أَفْعَلُ قَالَ لاَ بَلِ اعْتَزِلْهَا فَلاَ تَقْرَبَنَّهَا - قَالَ - فَأَرْسَلَ إِلَى صَاحِبَىَّ بِمِثْلِ ذَلِكَ - قَالَ - فَقُلْتُ لاِمْرَأَتِي الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَكُونِي عِنْدَهُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِي هَذَا الأَمْرِ - قَالَ - فَجَاءَتِ امْرَأَةُ هِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ شَيْخٌ ضَائِعٌ لَيْسَ لَهُ خَادِمٌ فَهَلْ تَكْرَهُ أَنْ أَخْدُمَهُ قَالَ ‏"‏ لاَ وَلَكِنْ لاَ يَقْرَبَنَّكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ إِنَّهُ وَاللَّهِ مَا بِهِ حَرَكَةٌ إِلَى شَىْءٍ وَوَاللَّهِ مَا زَالَ يَبْكِي مُنْذُ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ إِلَى يَوْمِهِ هَذَا ‏.‏ قَالَ فَقَالَ لِي بَعْضُ أَهْلِي لَوِ اسْتَأْذَنْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي امْرَأَتِكَ فَقَدْ أَذِنَ لاِمْرَأَةِ هِلاَلِ بْنِ أُمَيَّةَ أَنْ تَخْدُمَهُ - قَالَ - فَقُلْتُ لاَ أَسْتَأْذِنُ فِيهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا يُدْرِينِي مَاذَا يَقُولُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا اسْتَأْذَنْتُهُ فِيهَا وَأَنَا رَجُلٌ شَابٌّ - قَالَ - فَلَبِثْتُ بِذَلِكَ عَشْرَ لَيَالٍ فَكَمُلَ لَنَا خَمْسُونَ لَيْلَةً مِنْ حِينَ نُهِيَ عَنْ كَلاَمِنَا - قَالَ - ثُمَّ صَلَّيْتُ صَلاَةَ الْفَجْرِ صَبَاحَ خَمْسِينَ لَيْلَةً عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِنَا فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عَلَى الْحَالِ الَّتِي ذَكَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنَّا قَدْ ضَاقَتْ عَلَىَّ نَفْسِي وَضَاقَتْ عَلَىَّ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ سَمِعْتُ صَوْتَ صَارِخٍ أَوْفَى عَلَى سَلْعٍ يَقُولُ بِأَعْلَى صَوْتِهِ يَا كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ أَبْشِرْ - قَالَ - فَخَرَرْتُ سَاجِدًا وَعَرَفْتُ أَنْ قَدْ جَاءَ فَرَجٌ ‏.‏ - قَالَ - فَآذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا حِينَ صَلَّى صَلاَةَ الْفَجْرِ فَذَهَبَ النَّاسُ يُبَشِّرُونَنَا فَذَهَبَ قِبَلَ صَاحِبَىَّ مُبَشِّرُونَ وَرَكَضَ رَجُلٌ إِلَىَّ فَرَسًا وَسَعَى سَاعٍ مِنْ أَسْلَمَ قِبَلِي وَأَوْفَى الْجَبَلَ فَكَانَ الصَّوْتُ أَسْرَعَ مِنَ الْفَرَسِ فَلَمَّا جَاءَنِي الَّذِي سَمِعْتُ صَوْتَهُ يُبَشِّرُنِي فَنَزَعْتُ لَهُ ثَوْبَىَّ فَكَسَوْتُهُمَا إِيَّاهُ بِبِشَارَتِهِ وَاللَّهِ مَا أَمْلِكُ غَيْرَهُمَا يَوْمَئِذٍ وَاسْتَعَرْتُ ثَوْبَيْنِ ‏.‏ فَلَبِسْتُهُمَا فَانْطَلَقْتُ أَتَأَمَّمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَلَقَّانِي النَّاسُ فَوْجًا فَوْجًا يُهَنِّئُونِي بِالتَّوْبَةِ وَيَقُولُونَ لِتَهْنِئْكَ تَوْبَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ ‏.‏ حَتَّى دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ وَحَوْلَهُ النَّاسُ فَقَامَ طَلْحَةُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ يُهَرْوِلُ حَتَّى صَافَحَنِي وَهَنَّأَنِي وَاللَّهِ مَا قَامَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ غَيْرُهُ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ كَعْبٌ لاَ يَنْسَاهَا لِطَلْحَةَ ‏.‏ قَالَ كَعْبٌ فَلَمَّا سَلَّمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَهُوَ يَبْرُقُ وَجْهُهُ مِنَ السُّرُورِ وَيَقُولُ ‏"‏ أَبْشِرْ بِخَيْرِ يَوْمٍ مَرَّ عَلَيْكَ مُنْذُ وَلَدَتْكَ أُمُّكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ أَمِنْ عِنْدِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ فَقَالَ ‏"‏ لاَ بَلْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا سُرَّ اسْتَنَارَ وَجْهُهُ كَأَنَّ وَجْهَهُ قِطْعَةُ قَمَرٍ - قَالَ - وَكُنَّا نَعْرِفُ ذَلِكَ - قَالَ - فَلَمَّا جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ أَنْخَلِعَ مِنْ مَالِي صَدَقَةً إِلَى اللَّهِ وَإِلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمْسِكْ بَعْضَ مَالِكَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ فَإِنِّي أُمْسِكُ سَهْمِيَ الَّذِي بِخَيْبَرَ - قَالَ - وَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ إِنَّمَا أَنْجَانِي بِالصِّدْقِ وَإِنَّ مِنْ تَوْبَتِي أَنْ لاَ أُحَدِّثَ إِلاَّ صِدْقًا مَا بَقِيتُ - قَالَ - فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ أَنَّ أَحَدًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ أَبْلاَهُ اللَّهُ فِي صِدْقِ الْحَدِيثِ مُنْذُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى يَوْمِي هَذَا أَحْسَنَ مِمَّا أَبْلاَنِي اللَّهُ بِهِ وَاللَّهِ مَا تَعَمَّدْتُ كَذْبَةً مُنْذُ قُلْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى يَوْمِي هَذَا وَإِنِّي لأَرْجُو أَنْ يَحْفَظَنِيَ اللَّهُ فِيمَا بَقِيَ ‏.‏ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيغُ قُلُوبُ فَرِيقٍ مِنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ إِنَّهُ بِهِمْ رَءُوفٌ رَحِيمٌ * وَعَلَى الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ أَنْفُسُهُمْ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ‏}‏ قَالَ كَعْبٌ وَاللَّهِ مَا أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنْ نِعْمَةٍ قَطُّ بَعْدَ إِذْ هَدَانِي اللَّهُ لِلإِسْلاَمِ أَعْظَمَ فِي نَفْسِي مِنْ صِدْقِي رَسُولَ اللَّهُ صلى الله عليه وسلم أَنْ لاَ أَكُونَ كَذَبْتُهُ فَأَهْلِكَ كَمَا هَلَكَ الَّذِينَ كَذَبُوا إِنَّ اللَّهَ قَالَ لِلَّذِينَ كَذَبُوا حِينَ أَنْزَلَ الْوَحْىَ شَرَّ مَا قَالَ لأَحَدٍ وَقَالَ اللَّهُ ‏{‏ سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ * يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يَرْضَى عَنِ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ‏}‏ قَالَ كَعْبٌ كُنَّا خُلِّفْنَا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ عَنْ أَمْرِ أُولَئِكَ الَّذِينَ قَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ حَلَفُوا لَهُ فَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَأَرْجَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْرَنَا حَتَّى قَضَى اللَّهُ فِيهِ فَبِذَلِكَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ وَعَلَى الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا‏}‏ وَلَيْسَ الَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ مِمَّا خُلِّفْنَا تَخَلُّفَنَا عَنِ الْغَزْوِ وَإِنَّمَا هُوَ تَخْلِيفُهُ إِيَّانَا وَإِرْجَاؤُهُ أَمْرَنَا عَمَّنْ حَلَفَ لَهُ وَاعْتَذَرَ إِلَيْهِ فَقَبِلَ مِنْهُ ‏.‏ وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِإِسْنَادِ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ، سَوَاءً ‏.‏

Çeviri

İbn Şihab şöyle rivayet etti: Allah Resûlü ﷺ Tebük Seferi'ne çıktı ve bu seferinde Romalıları ve Şam'daki Arap Hristiyanlarını hedefliyordu. İbn Şihab ayrıca Abdurrahman b. Abdullah b. Ka'b'ın kendisine şunu haber verdiğini bildirdi: Babası Ka'b b. Malik kör olduğunda ona rehberlik eden Abdullah b. Ka'b, babasının Tebük Seferi'nde Allah Resûlü ﷺ'den geri kalışını anlatırken onu dinlemişti. Ka'b b. Malik şöyle dedi:

"Allah Resûlü ﷺ'ün yaptığı hiçbir seferden geri kalmadım, sadece Tebük Seferi ve Bedir Savaşı hariç. Bedir Savaşı'na gelince, kimse geride kaldığı için kınanmadı; çünkü Allah Resûlü ﷺ ve Müslümanlar aslında sadece Kureyş'in ticaret kervanını yakalamak niyetiyle yola çıkmışlardı, ancak Allah onları kasıtsız bir şekilde düşmanlarıyla karşı karşıya getirdi. İslam üzerine biat ettiğimiz Akabe Gecesi'nde Allah Resûlü ﷺ ile birlikte bulunma şerefine nail oldum ve bu benim için Bedir Savaşı'na katılmaktan daha sevgilidir; halbuki insanlar nezdinde Bedir daha meşhurdur. Tebük Seferi'nde Allah Resûlü ﷺ'den geri kalışımın hikâyesi şöyledir: O seferde olduğumdan daha güçlü ve daha varlıklı olduğum bir zaman hiç olmamıştı. Vallahi, o seferden önce asla iki bineği aynı anda sahip olmamıştım. Allah Resûlü ﷺ bu sefere aşırı sıcak bir havada çıktı; yol uzun, arazi susuzdu ve büyük bir orduyla karşılaşacaktı. Bu yüzden Müslümanlara durumu açıkça bildirdi ki hazırlıklarını tam yapsınlar ve gidecekleri istikameti de açıkladı. O sırada Allah Resûlü ﷺ ile birlikte olan Müslümanların sayısı çoktu fakat onları kapsayan bir kayıt defteri yoktu. Ka'b devam etti: Pek az kişi, hakkında Allah Azze ve Celle'den bir vahiy inmedikçe gizli kalabileceğini sanarak savaştan kaçmaya çalıştı. Allah Resûlü ﷺ bu sefere meyvelerin olgunlaştığı ve gölgelerin uzadığı bir zamanda çıktı; ben de bu mevsimi çok severdim. Allah Resûlü ﷺ ve Müslümanlar hazırlık yaparken, ben de sabahları onlarla birlikte hazırlanmak için çıkıyor ama hiçbir şey yapmadan geri dönüyordum. Kendi kendime: 'İstediğim zaman buna gücüm yeter,' diyordum. Bu hal böyle sürüp gitti, nihayet insanlar ciddiyetle işe koyuldu. Bir sabah Allah Resûlü ﷺ ve Müslümanlar yola çıktılar, ben ise hala hiçbir hazırlık yapmamıştım. Yine sabah erkenden çıktım ve yine hiçbir şey yapmadan döndüm. Bu durum böyle devam ederken onlar hızla uzaklaştılar ve sefer ilerledi. Onlara yetişmek için yola çıkmayı düşündüm, keşke yapsaydım! Ama bu bana nasip olmadı. Allah Resûlü ﷺ ayrıldıktan sonra insanların arasına çıktığımda, kendim gibi kimseyi görememek beni üzdü; etrafta ya münafıklıkla suçlanan adamlar ya da Allah'ın mazur saydığı aciz kimseler vardı. Allah Resûlü ﷺ Tebük'e varıncaya kadar beni anmadı. Orada halkın arasında otururken: "Ka'b b. Malik ne yaptı?" diye sordu. Beni Seleme'den bir adam: "Ey Allah'ın Resûlü, onu güzel elbiseleri ve kendine hayranlığı alıkoydu," dedi. Bunun üzerine Muaz b. Cebel: "Ne kötü söyledin! Vallahi ey Allah'ın Resûlü, biz ondan hep iyilik bildik," dedi. Allah Resûlü ﷺ sustu. Tam o sırada serabın içinde beyazlar içinde gelen bir adam gördü ve: "Keşke Ebu Hayseme olsa," buyurdu. Gelen gerçekten de hurma sadakası verdiği için münafıkların alay ettiği Ebu Hayseme el-Ensari idi. Ka'b b. Malik anlatmaya devam etti: Allah Resûlü ﷺ'ün Tebük'ten dönüşe geçtiği haberi bana ulaşınca kederim arttı. Yalan söyleyip yarın onun gazabından nasıl kurtulacağımı düşünmeye başladım ve ailemden fikir sahibi olan herkesin yardımını istedim. Ancak Allah Resûlü ﷺ'ün yaklaştığı söylenince, batıl düşünceler benden uzaklaştı ve beni ancak dürüstlüğün kurtaracağını anladım; böylece doğruyu söylemeye karar verdim. Sabahleyin Allah Resûlü ﷺ geldi. Seferden döndüğünde âdeti üzere önce mescide girer, iki rekat namaz kılar, sonra halkın karşısına otururdu. Bunu yaptığında geride kalanlar gelip özür dilemeye ve yemin etmeye başladılar; seksenden fazla kişiydiler. Allah Resûlü ﷺ onların zahiri mazeretlerini kabul etti, biatlerini aldı, onlara istiğfar etti ve iç dünyalarını Allah'a havale etti. Sonra ben geldim. Selam verdim, o da kızgın birinin tebessümü gibi tebessüm etti ve: "Yaklaş," dedi. Yanına gidip önüne oturdum. Bana: "Seni geride bırakan nedir? Binecek bir hayvan satın alamadın mı?" diye sordu. Dedim ki: "Ey Allah'ın Resûlü, vallahi dünya ehlinden başka birinin yanında otursaydım, bir mazeretle gazabından kurtulabileceğimi sanırdım; tartışma yeteneğim de vardır. Fakat vallahi biliyorum ki bugün seni razı etmek için yalan söylersem, Allah yakında senin gazabını üzerime çeker. Eğer doğruyu söylersem bana kızabilirsin ama ben Allah'ın akıbetini hayır eylemesini umuyorum. Vallahi benim hiçbir mazeretim yok. Vallahi senden geri kaldığım zamanki kadar güçlü ve varlıklı olduğum bir an hiç olmadı." Bunun üzerine Allah Resûlü ﷺ: "Bu adam doğru söyledi. Allah senin hakkında hüküm verinceye kadar kalk," buyurdu. Kalktım, Beni Seleme'den bazı adamlar peşimden gelip: "Vallahi daha önce bir günah işlediğini bilmiyorduk. Geride kalanların Allah Resûlü ﷺ'e sunduğu mazeretleri sen de sunabilseydin keşke! Allah Resûlü ﷺ'ün senin için bağışlama dilemesi günahına kefaret olurdu," dediler. Vallahi beni o kadar kınadılar ki, geri dönüp Allah Resûlü ﷺ'ün huzurunda kendimi yalanlamayı düşündüm. Sonra onlara: "Benimle aynı duruma düşen başka biri var mı?" diye sordum. "Evet, iki kişi senin gibi konuştu ve sana verilen hüküm onlara da verildi," dediler. "Onlar kim?" diye sordum. "Mürare b. er-Rabia el-Amiri ve Hilal b. Ümeyye el-Vakıfi," dediler. Bedir'e katılmış iki salih adamı zikrettiler, onlarda benim için bir örnek vardı. Bunları duyunca gittim. Allah Resûlü ﷺ Müslümanlara, geride kalanlardan biz üçüyle konuşmayı yasakladı. İnsanlar bizden uzak durmaya başladı ve bize karşı tavırları değişti; öyle ki yeryüzü bana yabancılaştı, bildiğim dünya artık tanıdığım dünya değildi. Bu halde elli gece geçirdik. İki arkadaşım evlerine kapanıp ağladılar. Ben ise genç ve dayanıklı olduğum için dışarı çıkıp namaza gidiyor, çarşıda dolaşıyordum ama kimse benimle konuşmuyordu. Namazdan sonra meclisinde oturan Allah Resûlü ﷺ'e gelip selam veriyor, kendi kendime: 'Selamıma karşılık dudaklarını oynattı mı?' diye soruyordum. Sonra yakınında namaz kılıyor, gizlice ona bakıyordum; ben namaza yönelince o bana bakıyor, ben ona bakınca yüzünü çeviriyordu. Müslümanların bu sert tavrı uzayınca, amcamın oğlu ve en sevdiğim kişi olan Ebu Katade'nin bahçe duvarına tırmandım. Ona selam verdim, vallahi selamımı almadı. "Ey Ebu Katade! Seni Allah adına and veriririm, Allah'ı ve Resûlü'nü sevdiğimi bilmiyor musun?" dedim. Sustu. Tekrar and verdim, yine sustu. Üçüncü kez sorunca: "Allah ve Resûlü daha iyi bilir," dedi. Gözlerim yaşardı, duvardan inip döndüm. Medine çarşısında yürürken, Şam'dan yiyecek satmaya gelen bir Nebati: "Ka'b b. Malik'i kim gösterir?" diye sordu. İnsanlar beni işaret etti. Gelip Gassan Kralı'ndan bir mektup verdi. Yazıcı olduğum için okudum; şöyle yazıyordu: "Bundan sonra, dostunun seni terk ettiğini duyduk. Allah seni hor görüleceğin veya kaybolacağın bir yer için yaratmamıştır. Gel yanımıza, seni ağırlayalım." Mektubu okuyunca: "Bu da bir imtihan," dedim ve fırına atıp yaktım. Ellinci günün kırkı dolup vahiy gecikince, Allah Resûlü ﷺ'ün elçisi gelip: "Allah Resûlü ﷺ eşinden ayrılmanı emrediyor," dedi. "Boşayayım mı, ne yapayım?" diye sordum. "Hayır, sadece ondan uzak dur, yaklaşma," dedi. Aynı emir iki arkadaşıma da gönderildi. Eşime: "Ailene git, Allah bu işe hüküm verinceye kadar orada kal," dedim. Hilal b. Ümeyye'nin eşi Allah Resûlü ﷺ'e gelip: "Ey Allah'ın Resûlü, Hilal yaşlı ve bakıma muhtaç bir ihtiyar, hizmetçisi yok. Ona hizmet etmemi uygun görmez misiniz?" diye sordu. "Hayır, ama sana yaklaşmasın," buyurdu. Kadın: "Vallahi onda böyle bir hareket yok, vallahi o günden beri sürekli ağlıyor," dedi. Ailemden bazıları: "Allah Resûlü ﷺ'den eşin için izin istesen, Hilal'ın eşine izin verdi," dediler. Ben: "Allah Resûlü ﷺ'den izin istemeyeceğim; genç bir adam olarak ne diyeceğini bilemem," dedim. Böylece on gece daha geçti ve boykotun ellinci günü tamamlandı. Ellinci gecenin sabahında evlerimizden birinin damında sabah namazını kıldım. Allah Azze ve Celle'nin bizden bahsettiği hal üzereydim; nefsim daralmış, yeryüzü genişliğine rağmen bana dar gelmişti. Derken Sal tepesinin zirvesinden bir seslenenin en yüksek sesiyle: "Ey Ka'b b. Malik, müjde!" dediğini duydum. Secdeye kapandım ve ferahlığın geldiğini anladım. Allah Resûlü ﷺ sabah namazını kıldıktan sonra insanlara tövbemizin kabul edildiğini ilan etmişti. İnsanlar bize müjde vermeye koştular; arkadaşlarıma da müjdeleyenler gitti. Bir adam atını dörtnala sürdü, Eslem kabilesinden bir koşucu dağa tırmandı; ses attan daha hızlı ulaştı. Sesini duyduğum kişi gelip beni müjdeleyince, üzerimdeki iki elbiseyi çıkarıp ona giydirdim – vallahi o gün başka bir şeyim yoktu – ve ödünç elbise giydim. Allah Resûlü ﷺ'e doğru yola çıktım, insanlar kafile kafile karşıma çıkıp tövbemin kabulünü tebrik ediyor: "Allah'ın tövbeni kabulü mübarek olsun," diyorlardı. Mescide girdiğimde Allah Resûlü ﷺ halkın arasındaydı. Talha b. Ubeydullah koşarak yanıma geldi, elimi sıktı ve tebrik etti. Vallahi Muhacirlerden başka kimse ayağa kalkmadı. Ka'b, Talha'nın bu jestini hiç unutmadı. Ka'b devam etti: Allah Resûlü ﷺ'e selam verdiğimde, yüzü sevinçten parlıyordu ve: "Annenin seni doğurduğu günden beri geçirdiğin en hayırlı günle müjdelen," buyurdu. "Bu sizden mi ey Allah'ın Resûlü, yoksa Allah'tan mı?" diye sordum. "Hayır, Allah'tan," dedi. Allah Resûlü ﷺ sevindiğinde yüzü ay parçası gibi parlardı, biz de bunu bilirdik. Önüne oturduğumda: "Ey Allah'ın Resûlü, tövbemin bir gereği olarak malımı Allah ve Resûlü ﷺ için sadaka vermek istiyorum," dedim. Allah Resûlü ﷺ: "Malının bir kısmını tut, bu senin için daha hayırlıdır," buyurdu. Ben de: "Hayber'deki payımı tutuyorum," dedim. Sonra: "Ey Allah'ın Resûlü, Allah beni doğruluk sayesinde kurtardı; bundan böyle yaşadığım sürece sadece doğru söyleyeceğim," dedim. Vallahi, doğruluk konusunda Allah'ın beni denediği gibi başka bir Müslümanı denediğini bilmiyorum. Bunu Allah Resûlü ﷺ'e söylediğim günden bugüne kadar asla yalan söylemedim ve umarım Allah beni ömrümün geri kalanında da korur. Allah Azze ve Celle şu ayetleri indirdi: {Andolsun, Allah, zorluk saatinde Peygamber'e ve onu izleyen Muhacirlere ve Ensar'a tövbeyi nasip etti; öyle ki onlardan bir grubun kalpleri neredeyse kayacaktı. Sonra onlara tövbeyi ihsan etti. Şüphesiz O, onlara karşı Rauf'tur, Rahim'dir. * Ve geride bırakılan üç kişiye de (tövbeyi nasip etti); öyle ki yeryüzü genişliğine rağmen onlara dar geldi ve canları sıkıldı...} ta ki {Ey iman edenler, Allah'tan korkun ve sadıklarla beraber olun} ayetine kadar. Ka'b dedi ki: Vallahi, Allah beni İslam'a hidayet ettikten sonra bana verdiği nimetlerin en büyüğü, Allah Resûlü ﷺ'e karşı dürüst olmamdır. Eğer yalan söyleseydim, yalan söyleyenlerin helak olduğu gibi helak olurdum. Çünkü Allah, yalan söyleyenler hakkında vahiy indirirken bir kimse için söylenebilecek en ağır sözleri söyledi: {Onlara döndüğünüzde size yemin edecekler ki onlardan yüz çeviresiniz. Artık onlardan yüz çevirin; çünkü onlar pistirler ve kazanmakta olduklarına karşılık olarak varacakları yer cehennemdir * Siz onlardan razı olasınız diye size yemin ederler. Fakat siz onlardan razı olsanız bile, Allah fasık topluluktan razı olmaz}. Ka'b açıkladı: Biz üç kişi, Allah Resûlü ﷺ'ün huzurunda yemin edip biatleri kabul edilen ve kendileri için bağışlanma dilenen kimselerden farklı olarak geride bırakıldık. Allah Resûlü ﷺ bizim işimizi Allah hüküm verinceye kadar erteledi. İşte Allah Azze ve Celle'nin {Ve geride bırakılan üç kişiye de} sözü budur. Burada kastedilen savaştan geri kalmamız değil, yemin edip özür dileyenlerden farklı olarak işimizin ertelenmesidir.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Kaʿb ibn Malik doğruyu seçti ve Allah tövbesini kabul etti.

Arka plan ve bağlam

Kaʿb ibn Malik, Tebük seferinde neden geride kaldığını, dürüstçe itirafta bulunmasını ve Allah tövbesini kabul edinceye kadar süren elli günlük tecridi kendisi anlatır.

Kavramlar ve açıklamalar
Tebük

Peygamber ﷺ'in Müslümanlarla birlikte gittiği, Arap Yarımadası'nın kuzeyinde bulunan bir yer.

tövbe (tawba)

Günahı kabul ederek, pişmanlık duyarak ve ondan vazgeçerek Allah'a dönmek.

sadaka

Allah rızası için verilen gönüllü bir hayır bağışı.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler, kişisel sonuçları olsa bile içtenlikle doğruyu söylemenin, geçici bir yarar sağlayan yalandan daha iyi olduğuna dikkat çeker. Rivayet ayrıca tövbenin hataları kabul etmeyi ve Allah'ın hükmünü sabırla beklemeyi içerdiğini vurgular. Kaʿb bütün malını vermek istedi, ancak Peygamber ﷺ ona bir kısmını elinde tutmasını tavsiye etti; dolayısıyla sadaka vermek kişinin tüm imkânlarından vazgeçmesini gerektirmez. Üç kişinin tecrit edilmesi bu olayda alınmış özel bir tedbirdi; tövbe edenlerden uzak durmaya yönelik genel bir talimat değildir.

Günümüz için dersler
  1. Bir hata yaptığında, gerçekleri söylemek rahatsız edici olsa bile dürüst ol.
  2. Önemli sorumlulukları erteleme: somut bir plan yap ve ilk adımı hemen at.
  3. Tövbe ettiğinde sabırlı ol ve Allah'ın rahmetinden ümidini kesme.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.