Kıyamet Günü, Cennet ve Cehennemin Özellikleri · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 7067. hadis

Abdullah ibn Mas'ud rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Kıyamet Günü, Cennet ve Cehennemin Özellikleri
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Abdullah ibn Mas'ud tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، وَوَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ، الأَشَجُّ أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، كُلُّهُمْ عَنِ الأَعْمَشِ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو كُرَيْبٍ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمِ بْنِ صُبَيْحٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ جَاءَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ رَجُلٌ فَقَالَ تَرَكْتُ فِي الْمَسْجِدِ رَجُلاً يُفَسِّرُ الْقُرْآنَ بِرَأْيِهِ يُفَسِّرُ هَذِهِ الآيَةَ ‏{‏ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ‏}‏ قَالَ يَأْتِي النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ دُخَانٌ فَيَأْخُذُ بِأَنْفَاسِهِمْ حَتَّى يَأْخُذَهُمْ مِنْهُ كَهَيْئَةِ الزُّكَامِ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَنْ عَلِمَ عِلْمًا فَلْيَقُلْ بِهِ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلِ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ مِنْ فِقْهِ الرَّجُلِ أَنْ يَقُولَ لِمَا لاَ عِلْمَ لَهُ بِهِ اللَّهُ أَعْلَمُ ‏.‏ إِنَّمَا كَانَ هَذَا أَنَّ قُرَيْشًا لَمَّا اسْتَعْصَتْ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم دَعَا عَلَيْهِمْ بِسِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ فَأَصَابَهُمْ قَحْطٌ وَجَهْدٌ حَتَّى جَعَلَ الرَّجُلُ يَنْظُرُ إِلَى السَّمَاءِ فَيَرَى بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ مِنَ الْجَهْدِ وَحَتَّى أَكَلُوا الْعِظَامَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ لِمُضَرَ فَإِنَّهُمْ قَدْ هَلَكُوا فَقَالَ ‏"‏ لِمُضَرَ إِنَّكَ لَجَرِيءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ لَهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ إِنَّا كَاشِفُو الْعَذَابِ قَلِيلاً إِنَّكُمْ عَائِدُونَ‏}‏ قَالَ فَمُطِرُوا فَلَمَّا أَصَابَتْهُمُ الرَّفَاهِيَةُ - قَالَ - عَادُوا إِلَى مَا كَانُوا عَلَيْهِ - قَالَ - فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ * يَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ‏}‏ ‏{‏ يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى إِنَّا مُنْتَقِمُونَ‏}‏ قَالَ يَعْنِي يَوْمَ بَدْرٍ ‏.‏

Çeviri

Mesrûk anlatıyor: Bir adam Abdullah'ın yanına gelerek dedi ki:

"Mescitte Kur'an'ı kendi görüşüne göre tefsir eden bir adam bıraktım. Şu ayeti tefsir ediyordu: {Gök, apaçık bir dumanla geleceği gün.} O kişi, kıyamet günü insanlara bir dumanın geleceğini, nefeslerini keseceğini ve bunun onlarda nezle benzeri bir hal oluşturacağını söylüyordu." Bunun üzerine Abdullah şöyle buyurdu: "Bilen kimse bildiğini söylesin, bilmeyen ise 'Allah en iyi bilendir' desin. Çünkü kişinin bilmediği bir konu hakkında 'Allah en iyi bilendir' demesi, onun fıkhının (derin anlayışının) bir göstergesidir." Asıl mesele şudur: Kureyş Peygamber'e ﷺ karşı gelip direndiğinde, o da onlar için Yusuf'un yıllarındaki gibi kuraklık yılları diledi. Nitekim başlarına öyle bir kıtlık ve sıkıntı geldi ki, kişi gökyüzüne baktığında aşırı açlık ve bitkinlikten dolayı kendisi ile gök arasında duman gibi bir şey görüyordu; hatta kemikleri yemeye başladılar. Sonra bir adam Peygamber'e ﷺ gelip: "Ey Allah'ın Resûlü! Mudar kabilesi için Allah'tan mağfiret dile, çünkü helak oldular" dedi. Resûlullah ﷺ: "Mudar için mi? Sen gerçekten cesursun!" buyurdu. Ancak yine de onlar için Allah'a dua etti. Bunun üzerine Allah Azze ve Celle şu ayeti indirdi: {Biz azabı biraz hafifleteceğiz, fakat siz mutlaka eski halinize döneceksiniz.} Yağmur yağdı, ancak bolluk ve refaha kavuşunca tekrar eski hallerine döndüler. Bunun üzerine Allah Azze ve Celle şu ayetleri indirdi: {Öyleyse göğün apaçık bir duman getireceği günü bekle. * Bu duman insanları kaplayacaktır; bu elem dolu bir azaptır.} ve {En büyük yakalayışla yakalayacağımız günü bekle; şüphesiz Biz intikam alıcıyız.} Buradaki büyük yakalayıştan kasıt Bedir Savaşı'dır.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Gerçek bilgi delil ve Allah’ın bilgisini kabul etme cesareti gerektirir.

Arka plan ve bağlam

Rivayet, Abdullah ibn Mes'ud’un açıklamasını Kureyş’in Peygamber ﷺ’i reddetmesinden sonra yaşadığı kıtlık bağlamına yerleştirir. Ayetlerde anılan duman, burada kıtlık sırasındaki tozlu pusla ilişkilendirilir; büyük yakalayış ise Bedir Savaşı olarak açıklanır.

Kavramlar ve açıklamalar
kişisel görüşe dayanarak tefsir etmek

Bir ayeti Kur’an’dan ve rivayetlerden yeterli bilgi veya delil olmaksızın açıklamak.

Mudar

Kureyş’in de mensup olduğu büyük bir Arap kabile grubu.

büyük yakalayış

Alıntılanan ayetlerde bildirilen ağır ceza; Abdullah ibn Mes'ud bunu burada Bedir olarak açıklar.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, Abdullah ibn Mes'ud’un sözlerinden bilginin bir sorumluluk olduğu sonucunu çıkarırlar: Güvenilir bilgiye sahip olan bunu dile getirir; bilmeyen ise dürüstçe “Allah en iyisini bilir” der. Bunu kabul etmek bir eksiklik değil, Kur’an tefsirinde anlayış ve ihtiyat göstergesidir. Rivayet ayrıca ayetlerin bağlamları ve sahabilerin açıklamaları dikkate alınarak yorumlanması gerektiğini öğretir.

Günümüz için dersler
  1. Bir Kur’an ayetini açıklarken önce metni, bağlamını ve âlimlerin güvenilir açıklamalarını kontrol et.
  2. Cevabını bilmediğin bir soru sorulursa dürüstçe “Allah en iyisini bilir” de.
  3. Güvenilir bir dayanağı olmayan dinî açıklamaları kesin bilgi gibi paylaşma.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.