Giriş · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 8. hadis

Umar ibn al-Khattab rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Umar ibn al-Khattab tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ كَهْمَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلاَءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلاً الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلاَمَ إِلَىَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ - وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ - وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لاَ قَدَرَ وَأَنَّ الأَمْرَ أُنُفٌ ‏.‏ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لاَ يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلاَ يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنِ الإِسْلاَمِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الإِسْلاَمُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنِ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِيمَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِحْسَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ السَّاعَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَلِدَ الأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنِ السَّائِلُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Çeviri

Ebû Hayseme Züheyr b. Harb bize anlattı; Vekî‘ bize anlattı, Kehmes’ten, Abdullah b. Büreyde’den, Yahyâ b. Ya‘mer’den. Ayrıca: Ubeydullah b. Muâz el-Anberî bize anlattı –ki bu hadis onun rivayetidir– babam bize anlattı, Kehmes bize anlattı, İbn Büreyde’den, Yahyâ b. Ya‘mer’den. Dedi ki:

“Basra’da kader hakkında ilk konuşan kişi Ma‘bed el-Cühenî idi. Ben ve Humeyd b. Abdurrahman el-Himyerî hac veya umre için yola çıktık ve ‘Keşke Resûlullah ﷺ’in ashabından biriyle karşılaşsak da ona bu insanların kader hakkında söylediklerini sorsak’ dedik. Mescide girerken Abdullah b. Ömer b. el-Hattâb’a rastladık. Arkadaşımla birlikte onun iki yanına geçtik; birimiz sağında, diğerimiz solundaydı. Arkadaşımın sözü bana bırakacağını düşünerek şöyle dedim: ‘Ey Ebû Abdurrahman! Bizim tarafta Kur’an okuyan ve ilim tahsil eden bazı kimseler türedi –ve onların durumundan bahsetti– ve onlar kaderin olmadığını, işlerin başıboş olduğunu iddia ediyorlar.’ Bunun üzerine o şöyle dedi: ‘Onlarla karşılaştığında söyle ki, ben onlardan beriyim, onlar da benden beridir. Abdullah b. Ömer’in yemin ettiği Zat’a andolsun ki, eğer birinin Uhud Dağı kadar altını olsa ve onu infak etse, kadere iman etmedikçe Allah bunu ondan kabul etmez.’ Sonra devam etti: ‘Babam Ömer b. el-Hattâb bana şunu anlattı: Bir gün Resûlullah ﷺ’in yanında otururken yanımıza elbiseleri bembeyaz, saçları simsiyah olan bir adam geldi. Üzerinde yolculuk eseri yoktu ve bizden hiç kimse onu tanımıyordu. Nihayet Peygamber ﷺ’in yanına oturdu, dizlerini onun dizlerine dayadı ve ellerini uyluklarına koyarak şöyle dedi: «Ey Muhammed! Bana İslam’ı anlat.» Resûlullah ﷺ buyurdu: «İslam; Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Resûlü olduğuna şehadet etmen, namazı dosdoğru kılman, zekâtı vermen, Ramazan orucunu tutman ve gücün yettiği ölçüde Beyt’i haccetmendir.» Adam: «Doğru söyledin» dedi. Biz, hem sorup hem de tasdik etmesine hayret ettik. Adam: «Bana imanı anlat» dedi. Resûlullah ﷺ buyurdu: «Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, ahiret gününe ve kaderin hayır ve şerrine iman etmendir.» Adam yine: «Doğru söyledin» dedi. Sonra: «Bana ihsanı anlat» dedi. Buyurdu: «Allah’ı sanki O’nu görüyormuşsun gibi kulluk etmendir; çünkü sen O’nu görmesen bile O seni mutlaka görür.» Adam: «Bana kıyameti haber ver» dedi. Buyurdu: «Kendisine sorulan, sorandan daha bilgili değildir.» Adam: «Öyleyse alametlerini haber ver» dedi. Buyurdu: «Cariyenin efendisinden doğması ve yalınayak, çıplak, muhtaç çobanların bina yapmada birbirleriyle yarıştıklarını görmandır.» Sonra adam gitti. Ben uzunca bir süre bekledikten sonra Resûlullah ﷺ bana: «Ey Ömer! Soranın kim olduğunu biliyor musun?» diye sordu. Ben: «Allah ve Resûlü daha iyi bilir» dedim. Buyurdu: «O Cebrail’di; size dininizi öğretmek için geldi.»

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Hadis, İslam, iman ve ihsanı dinin birbiriyle bağlantılı katmanları olarak anlatır.

Arka plan ve bağlam

Yahya ibn Ya'mar, kendisinin ve Humayd ibn Abd ar-Rahman ibn Umar'ın, ilahi kaderi inkâr eden Basralılar hakkında soru sormak üzere Mekke'de onunla buluştuklarını anlatır. Bunun üzerine Umar, onlara babasının Cebrail ﷺ ile karşılaşmasını aktarır.

Kavramlar ve açıklamalar
Kader

Allah'ın takdiri ve gerçekleşecek şeylere dair bilgisi; insan seçimlerinden sorumlu olmaya devam eder.

İhsan

Allah'ın seni gördüğünün bilinciyle O'na içtenlikle ibadet etmek.

Kıyamet Saati

Vakti kesin olarak yalnızca Allah'ın bildiği kıyamet günü.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler bu hadise Cibril Hadisi der ve onu dinin özlü bir açıklaması olarak görür: İslam görünür amelleri, iman inanç esaslarını, ihsan ise ibadetin en yüce hâlini kapsar. Altı iman esası, insanların hayır ya da şer olarak deneyimlediği her şeyle birlikte kadere inanmayı da içerir. Hadis ayrıca Kıyamet Saati'nin bilgisinin Allah'a ait olduğunu ve soru sormanın değerli bir öğretim yöntemi olduğunu öğretir. Dört Sünni fıkıh mezhebi, zikredilen beş İslam yükümlülüğünü dinî uygulamanın temelleri olarak kabul eder.

Günümüz için dersler
  1. İman esaslarını öğren ve onları günlük tercihlerinle ibadetine bağla.
  2. Namazlarını ve diğer yükümlülüklerini Allah'ın seni gördüğünün bilinciyle yerine getir.
  3. Öğrenmek için sorular sor ve açık cevapları dikkatle dinle.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.