Sunan Abi Dawud، حدیث 1051
روایتشده توسط Ali ibn Abi Talib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Ali ibn Abi Talib
روایت
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عِيسَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ، عَنْ مَوْلَى، امْرَأَتِهِ أُمِّ عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، - رضى الله عنه - عَلَى مِنْبَرِ الْكُوفَةِ يَقُولُ " إِذَا كَانَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ غَدَتِ الشَّيَاطِينُ بِرَايَاتِهَا إِلَى الأَسْوَاقِ فَيَرْمُونَ النَّاسَ بِالتَّرَابِيثِ أَوِ الرَّبَائِثِ وَيُثَبِّطُونَهُمْ عَنِ الْجُمُعَةِ وَتَغْدُو الْمَلاَئِكَةُ فَيَجْلِسُونَ عَلَى أَبْوَابِ الْمَسْجِدِ فَيَكْتُبُونَ الرَّجُلَ مِنْ سَاعَةٍ وَالرَّجُلَ مِنْ سَاعَتَيْنِ حَتَّى يَخْرُجَ الإِمَامُ فَإِذَا جَلَسَ الرَّجُلُ مَجْلِسًا يَسْتَمْكِنُ فِيهِ مِنَ الاِسْتِمَاعِ وَالنَّظَرِ فَأَنْصَتَ وَلَمْ يَلْغُ كَانَ لَهُ كِفْلاَنِ مِنْ أَجْرٍ فَإِنْ نَأَى وَجَلَسَ حَيْثُ لاَ يَسْمَعُ فَأَنْصَتَ وَلَمْ يَلْغُ كَانَ لَهُ كِفْلٌ مِنْ أَجْرٍ وَإِنْ جَلَسَ مَجْلِسًا يَسْتَمْكِنُ فِيهِ مِنَ الاِسْتِمَاعِ وَالنَّظَرِ فَلَغَا وَلَمْ يُنْصِتْ كَانَ لَهُ كِفْلٌ مِنْ وِزْرٍ وَمَنْ قَالَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ لِصَاحِبِهِ صَهْ . فَقَدْ لَغَا وَمَنْ لَغَا فَلَيْسَ لَهُ فِي جُمُعَتِهِ تِلْكَ شَىْءٌ " . ثُمَّ يَقُولُ فِي آخِرِ ذَلِكَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ذَلِكَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنِ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ بِالرَّبَائِثِ وَقَالَ مَوْلَى امْرَأَتِهِ أُمِّ عُثْمَانَ بْنِ عَطَاءٍ .
ابراهیم بن موسی به ما حدیث کرد، عیسی به ما خبر داد، عبدالرحمن بن یزید بن جابر به ما حدیث کرد و گفت: عطاء خراسانی برایم حدیث کرد، از مولای همسرش امّ عثمان که گفت: شنیدم علی - رضی الله عنه - بر منبر کوفه میفرمود:
«چون روز جمعه فرا رسد، شیاطین با پرچمهایشان به بازارها میروند و مردم را با تربیث یا ربایث (مشغلههای دنیوی) سرگرم کرده و آنان را از نماز جمعه باز میدارند. و فرشتگان بامدادان بیرون میآیند و بر درهای مسجد مینشینند و یکی را در ساعت اول و دیگری را در ساعت دوم ثبت میکنند تا اینکه امام خارج شود. پس اگر کسی در جایی بنشیند که بتواند خطبه را بشنود و امام را ببیند، و ساکت بماند و لغو نکند، دو سهم پاداش دارد. و اگر دورتر بنشیند جایی که صدا را نشنود، ولی ساکت بماند و لغو نکند، یک سهم پاداش دارد. و اگر در جایی بنشیند که بتواند بشنود و ببیند، اما لغو کند و ساکت نماند، یک سهم گناه دارد. هر کس در روز جمعه به همراهش بگوید: «ساکت باش»، خود لغو کرده است. و هر کس لغو کند، در آن نماز جمعۀ خود هیچ پاداشی ندارد.» سپس در پایان این روایت فرمود: من رسول خدا ﷺ را شنیدم که چنین میفرمودند. ابوداوود گفت: ولید بن مسلم این حدیث را از ابن جابر با لفظ «بالربایث» روایت کرده و ذکر نموده است: «مولای همسرش امّ عثمان بنت عطاء».
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
خطبهٔ جمعه مستلزم زود آمدن، سکوت و گوشدادن با توجه است.
جایگاه بلند خطیب که امام از آن خطبهٔ جمعه را ایراد میکند.
گفتار یا رفتاری که حواس را از گوشدادن به خطبه پرت میکند.
بازههای زمانی برای آمدن؛ متن با این تعبیر فضیلت زود آمدن را بیان میکند.
عالمان بر پایهٔ روایتهای قوی تأکید میکنند که حاضران هنگام خطبهٔ جمعه باید سکوت کنند و با یکدیگر سخن نگویند. درخواست از کسی برای ساکتشدن نیز خود سخنی بیهوده محسوب میشود؛ بنابراین، کسی که تخلفی میبیند باید مطابق ضوابط موجود، با اندرز نرم و مناسب عمل کند. پاداشها و گناهانی که این روایت ضعیف بهطور مشخص بیان میکند، بهعنوان احکام مستقل شرعی ثابت نمیشوند.
- روز جمعه زود به مسجد بروید و جایی بنشینید که بتوانید خطیب را بهخوبی دنبال کنید.
- به خطبه در سکوت گوش دهید و از گفتوگو بپرهیزید، حتی اگر قصد دارید به کسی تذکر دهید.
- تلفن همراهتان را کنار بگذارید و هنگام خطبه به سخنان امام توجه کنید.
این روایت صحیح میگوید کسی که هنگام خطبه از همراهش بخواهد ساکت شود، سخنی بیهوده گفته است. این روایت از قاعدهٔ عملیِ گوشدادن با توجه پشتیبانی میکند.
Sunan Abi Dawud · #1052 (Hasan Sahih)این روایت نیز به گوشدادن به خطبهٔ جمعه میپردازد و موضوع توجه و پرهیز از سخنگفتن را تکمیل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.