نماز · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1054

روایت‌شده توسط Qudamah ibn Wabirah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Da'if (ضعیف)کتاب: نماز
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Qudamah ibn Wabirah

Da'if (ضعیف)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُلَيْمَانَ الأَنْبَارِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ أَيُّوبَ أَبِي الْعَلاَءِ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ قُدَامَةَ بْنِ وَبَرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ فَاتَتْهُ الْجُمُعَةُ مِنْ غَيْرِ عُذْرٍ فَلْيَتَصَدَّقْ بِدِرْهَمٍ أَوْ نِصْفِ دِرْهَمٍ أَوْ صَاعِ حِنْطَةٍ أَوْ نِصْفِ صَاعٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ سَعِيدُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ قَتَادَةَ هَكَذَا إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ مُدًّا أَوْ نِصْفَ مُدٍّ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ عَنْ سَمُرَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يُسْأَلُ عَنِ اخْتِلاَفِ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هَمَّامٌ عِنْدِي أَحْفَظُ مِنْ أَيُّوبَ يَعْنِي أَبَا الْعَلاَءِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن سلیمان انباری به ما حدیث کرد، محمد بن یزید و اسحاق بن یوسف از ایوب ابوالعلاء، او از قتاده، و او از قدامه بن وبره روایت کردند که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«هر کس بدون عذر شرعی نماز جمعه را ترک کند، باید یک درهم یا نیم درهم، یا یک صاع گندم یا نیم صاع گندم صدقه بدهد.» ابوداود می‌گوید: سعید بن بشیر نیز همین حدیث را از قتاده به همین صورت روایت کرده است، با این تفاوت که به جای «یک صاع یا نیم صاع»، «یک مُدّ یا نیم مُدّ» گفته است. و او آن را از سمره روایت کرده است. ابوداود می‌گوید: شنیدم که از احمد بن حنبل درباره اختلاف در روایت این حدیث پرسیده شد، پس فرمود: «به نظر من حفظ همام قوی‌تر از ایوب یعنی ابوالعلاء است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در این روایت، برای کسی که بدون عذر نماز جمعه را ترک کند، صدقه‌ای به‌عنوان کفاره ذکر شده است.

توضیح واژه‌های دشوار
نماز جمعه

نماز جماعت روز جمعه که برای کسانی که بر آنان واجب است جایگزین نماز ظهر معمول می‌شود.

درهم

سکه‌ای نقره‌ای که در زمان روایت به‌عنوان پول رایج استفاده می‌شد.

صدقه

بخشش یا کمک داوطلبانه‌ای که برای خشنودی خدا داده می‌شود.

برداشت‌های عالمان

ابوداود به اختلاف میان روایت‌های گوناگون اشاره می‌کند: سعید بن بشیر به‌جای یک صاع، یک مُد نقل می‌کند و روایت را به سَمُره نسبت می‌دهد. احمد بن حنبل حفظ روایت از سوی همّام را قوی‌تر از ایوب ابوالعلاء می‌دانست. چون این روایت ضعیف ارزیابی شده است، عالمان بر پایهٔ آن مبلغی واجب یا کفاره‌ای مستقل مقرر نمی‌کنند. وجوب نماز جمعه برای کسی که مخاطب این تکلیف است بر دلیل قوی‌تری استوار است؛ فقیهان چهار مذهب، ترک آن بدون عذر معتبر را کوتاهی‌ای جدی می‌دانند، نه چیزی که با صدقه‌ای معین جایگزین شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. برنامهٔ روز جمعه‌ات را طوری تنظیم کن که بتوانی به‌موقع در نماز حاضر شوی و از قرارهایی که مانع حضورت می‌شوند بپرهیز.
  2. اگر نماز را بدون عذر معتبر ترک کردی، صادقانه به سوی خدا بازگرد و تصمیم بگیر آن را تکرار نکنی؛ صدقه را جایگزین نماز ندان.
  3. صدقه را به‌عنوان عبادتی داوطلبانه بده، اما بر پایهٔ این روایت ضعیف مبلغی معین را واجب مشمار.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.