طهارت · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 108

روایت‌شده توسط Uthman ibn Affan. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: طهارت
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Uthman ibn Affan

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ دَاوُدَ الإِسْكَنْدَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ زِيَادٍ الْمُؤَذِّنُ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ، قَالَ سُئِلَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنِ الْوُضُوءِ، فَقَالَ رَأَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ سُئِلَ عَنِ الْوُضُوءِ، فَدَعَا بِمَاءٍ فَأُتِيَ بِمِيضَأَةٍ فَأَصْغَى عَلَى يَدِهِ الْيُمْنَى ثُمَّ أَدْخَلَهَا فِي الْمَاءِ فَتَمَضْمَضَ ثَلاَثًا وَاسْتَنْثَرَ ثَلاَثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى ثَلاَثًا وَغَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى ثَلاَثًا ثُمَّ أَدْخَلَ يَدَهُ فَأَخَذَ مَاءً فَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ فَغَسَلَ بُطُونَهُمَا وَظُهُورَهُمَا مَرَّةً وَاحِدَةً ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيْنَ السَّائِلُونَ عَنِ الْوُضُوءِ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَوَضَّأُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَحَادِيثُ عُثْمَانَ - رضى الله عنه - الصِّحَاحُ كُلُّهَا تَدُلُّ عَلَى مَسْحِ الرَّأْسِ أَنَّهُ مَرَّةٌ فَإِنَّهُمْ ذَكَرُوا الْوُضُوءَ ثَلاَثًا وَقَالُوا فِيهَا وَمَسَحَ رَأْسَهُ ‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرُوا عَدَدًا كَمَا ذَكَرُوا فِي غَيْرِهِ ‏.‏

ترجمه

محمد بن داوود اسکندرانی به ما حدیث نقل کرد، زیاد بن یونس به ما حدیث نقل کرد، سعید بن زیاد مؤذن از عثمان بن عبدالرحمن تیمی برایم حدیث نقل کرد که گفت: از ابن ابی ملیکه درباره وضو پرسیده شد، پس فرمود:

«دیدم که از عثمان بن عفان درباره وضو سؤال شد، ایشان آب طلبیدند و ظرف آبی برایشان آورده شد. ایشان آب را بر دست راست خود ریختند، سپس دست را در آب فرو بردند. سه بار مضمضه کردند، سه بار استنشاق و استنثار نمودند و صورتشان را سه بار شستند. سپس دست راست را سه بار و دست چپ را سه بار شستند. آنگاه دست در آب کرده، آب برداشتند و سر و گوش‌هایشان را مسح کردند؛ داخل و خارج گوش‌ها را یک بار شستند. سپس پاهایشان را شستند و فرمودند: 'پرسشگران درباره وضو کجایند؟ من رسول خدا ﷺ را دیدم که بدین گونه وضو می‌گرفتند.'» ابوداود می‌گوید: تمامی احادیث صحیح روایت شده از عثمان رضی الله عنه دلالت بر آن دارد که مسح سر یک بار است، زیرا آنان شستن اعضای وضو را سه بار ذکر کرده‌اند، اما در مورد مسح سر تنها گفته‌اند «سرش را مسح کرد» و عددی مانند سایر اعضا ذکر نکرده‌اند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عثمان وضوی پیامبر ﷺ را نشان می‌دهد و سر و گوش‌ها را یک‌بار مسح می‌کند.

توضیح واژه‌های دشوار
وضو

شست‌وشوی آیینی که مسلمانان، از جمله برای نماز، انجام می‌دهند.

استنشاق و بیرون‌دادن آب از بینی

پس از وارد کردن آب به بینی، آن را بیرون راندن.

مسح سر

در وضو دستِ تر را بر سر کشیدن.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که اعضایی که باید شسته شوند را می‌توان چند بار شست، در حالی که سر یک‌بار مسح می‌شود. ابوداوود تأکید می‌کند که نسخه‌های صحیح روایت عثمان، برخلاف دیگر اعمال، تعداد دفعات مسح سر را بیان نمی‌کنند. در این روایت، گوش‌ها یک‌بار از درون و بیرون شسته می‌شوند. مذاهب فقهی، بر پایه مجموع روایات، درباره چگونگی دقیق مسح و حکم گوش‌ها بحث کرده‌اند؛ این متن به‌تنهایی دلیلی برای کنار گذاشتن همه اختلاف‌های فقهی فراهم نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. ترتیب وضو را با دقت بیاموز و اعمال مقرر آن را آگاهانه انجام بده.
  2. اعضایی را که باید شسته شوند، مطابق روایت چند بار بشوی؛ اما سر را یک‌بار مسح کن.
  3. برای آگاهی از تفاوت‌های عملی در وضو، از دانش معتبر و مجموع روایات صحیح پیروی کن.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.