نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1223

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ حَفْصِ بْنِ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَ فِي طَرِيقٍ - قَالَ - فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ أَقْبَلَ فَرَأَى نَاسًا قِيَامًا فَقَالَ مَا يَصْنَعُ هَؤُلاَءِ قُلْتُ يُسَبِّحُونَ ‏.‏ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُسَبِّحًا أَتْمَمْتُ صَلاَتِي يَا ابْنَ أَخِي إِنِّي صَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي السَّفَرِ فَلَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَصَحِبْتُ أَبَا بَكْرٍ فَلَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَصَحِبْتُ عُمَرَ فَلَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ تَعَالَى وَصَحِبْتُ عُثْمَانَ فَلَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُ تَعَالَى وَقَدْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ ‏}‏ ‏.‏

ترجمه

به ما حدیث کرد قعنَبی، به ما حدیث کرد عیسی بن حفص بن عاصم بن عمر بن خطاب، از پدرش که گفت: در سفری همراه ابن عمر بودم. او گفت: سپس دو رکعت نماز با ما خواند، آنگاه پیش رفت و مردمی را دید که ایستاده‌اند. پرسید:

«این‌ها چه می‌کنند؟» گفتم: «تسبیح می‌گویند (نماز نافله می‌خوانند).» فرمود: «اگر می‌خواستم تسبیح (نافله) بخوانم، نمازم را کامل می‌کردم. ای برادرزاده‌ام! من در سفر همراه رسول الله ﷺ بودم و ایشان بیش از دو رکعت نخواندند تا اینکه الله عزوجل ایشان را وفات داد. همچنین همراه ابوبکر بودم و او نیز بیش از دو رکعت نخواند تا اینکه الله عزوجل او را وفات داد. و همراه عمر بودم و او نیز بیش از دو رکعت نخواند تا اینکه الله تعالی او را وفات داد. و همراه عثمان بودم و او نیز بیش از دو رکعت نخواند تا اینکه الله تعالی او را وفات داد. در حالی که الله عزوجل فرموده است: «قطعاً برای شما در رسول الله الگوی نیکویی است.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن عمر در سفر به دو رکعت نماز پایبند بود و از پیامبر ﷺ پیروی می‌کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
رکعت

جمعِ رکعت؛ یک واحد نماز که از جمله شامل رکوع و سجده است.

نمازهای مستحبی

نمازهایی که واجب نیستند و به‌عنوان عبادت اضافی به‌جا آورده می‌شوند.

کوتاه‌کردن نماز

به‌جا آوردن نمازهای واجب چهاررکعتی در سفر به‌صورت دو رکعتی.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که پیامبر ﷺ در سفر نمازهای واجب چهاررکعتی را به دو رکعت کوتاه می‌کرد و ابن عمر نیز از این روش پیروی می‌کرد. این متن بر پیروی از سنت پیامبر تأکید دارد. مذاهب فقهی اصلِ کوتاه‌کردن نماز برای مسافر را می‌پذیرند، اما دربارهٔ جزئیاتی مانند زمان مسافر محسوب‌شدن فرد و مدت ادامهٔ حکم سفر اختلاف دارند. سخن ابن عمر دربارهٔ نمازهای مستحبی، انتخاب شخصی او را بیان می‌کند و به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که همهٔ نمازهای مستحبی در سفر ممنوع‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از سفر، احکام کوتاه‌کردن نماز را بیاموزید و مطابق رهنمودهای مذهب فقهی خود عمل کنید.
  2. با آگاهی از روش پیامبر ﷺ پیروی کنید و میان نمازهای واجب و عبادت‌های مستحبی تفاوت بگذارید.
  3. اگر دربارهٔ مسافت سفر یا مدت آن ابهامی دارید، از عالمی آگاه راهنمایی بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.