روزه · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2406

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: روزه
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، وَوَهْبُ بْنُ بَيَانٍ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي مُعَاوِيَةُ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَنْ قَزَعَةَ، قَالَ أَتَيْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ وَهُوَ يُفْتِي النَّاسَ وَهُمْ مُكِبُّونَ عَلَيْهِ فَانْتَظَرْتُ خَلْوَتَهُ فَلَمَّا خَلاَ سَأَلْتُهُ عَنْ صِيَامِ رَمَضَانَ فِي السَّفَرِ فَقَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي رَمَضَانَ عَامَ الْفَتْحِ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ وَنَصُومُ حَتَّى بَلَغَ مَنْزِلاً مِنَ الْمَنَازِلِ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّكُمْ قَدْ دَنَوْتُمْ مِنْ عَدُوِّكُمْ وَالْفِطْرُ أَقْوَى لَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَصْبَحْنَا مِنَّا الصَّائِمُ وَمِنَّا الْمُفْطِرُ - قَالَ - ثُمَّ سِرْنَا فَنَزَلْنَا مَنْزِلاً فَقَالَ ‏"‏ إِنَّكُمْ تُصَبِّحُونَ عَدُوَّكُمْ وَالْفِطْرُ أَقْوَى لَكُمْ فَأَفْطِرُوا ‏"‏ ‏.‏ فَكَانَتْ عَزِيمَةً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ ثُمَّ لَقَدْ رَأَيْتُنِي أَصُومُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ ذَلِكَ وَبَعْدَ ذَلِكَ ‏.‏

ترجمه

احمد بن صالح و وهب بن بیان برای ما حدیث کردند — هر دو به یک معنا — گفتند: ابن وهب برای ما حدیث کرد، معاویه برایم حدیث کرد، از ربیعه بن یزید که او از قزعۀ برایش حدیث کرده است. قزعۀ می‌گوید: نزد ابوسعید خدری آمدم در حالی که مشغول فتوا دادن به مردم بود و آنان بر او حلقه زده بودند. پس منتظر ماندم تا خلوت شود. چون تنها شد، از او درباره روزه رمضان در سفر پرسیدم. گفت: در سال فتح مکه، در ماه رمضان همراه پیامبر ﷺ خارج شدیم. رسول الله ﷺ روزه می‌گرفتند و ما نیز روزه می‌گرفتیم تا اینکه به منزلی از منازل رسیدیم. فرمودند:

«شما به دشمن خود نزدیک شده‌اید و افطار کردن برای شما نیرومندتر است.» پس صبح کردیم در حالی که برخی از ما روزه‌دار و برخی افطار کرده بودند. راوی گفت: سپس حرکت کردیم و در منزلی دیگر فرود آمدیم. پیامبر ﷺ فرمودند: «شما فردا صبح با دشمن مواجه خواهید شد و افطار کردن برای شما نیرومندتر است، پس افطار کنید (روزه نگیرید).» این دستور اکید و عزم جدی از سوی رسول الله ﷺ بود. ابوسعید گفت: قسم به خدا! من پیش از آن و پس از آن نیز همراه پیامبر ﷺ روزه گرفته‌ام.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در شرایط دشوار سفر، روزه‌نگرفتن می‌تواند برای انجام وظیفه نیرو ببخشد.

پیشینه و سبب بیان

روایت، این رویداد را در ماه رمضانِ سال فتح مکه قرار می‌دهد. مسافران به دشمن نزدیک می‌شدند و باید برای نبرد آماده می‌شدند.

توضیح واژه‌های دشوار
فتح مکه

فتح مکه به دست مسلمانان در سال هشتم پس از هجرت.

فرمان قاطع

دستوری مؤکد برای افطار کردن به‌سبب رویارویی قریب‌الوقوع.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که روزه‌گرفتن در سفر جایز است، اما اگر روزه‌نگرفتن به مسافر برای انجام کاری دشوار کمک کند، ممکن است ترجیح داشته باشد. در صورت وجود ضرورتی مشخص، فرمان به افطار کردن می‌تواند الزام‌آور باشد. روایت همچنین نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ در زمان‌های دیگری از سفر روزه می‌گرفت؛ بنابراین انتخاب به شرایط بستگی دارد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت معافیت مسافر را می‌پذیرند، هرچند در سنجش اینکه روزه‌گرفتن یا روزه‌نگرفتن بهتر است اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. مسافر می‌تواند از معافیت روزه‌نگرفتن بهره ببرد، اگر روزه سفر یا انجام کاری ضروری را دشوار کند.
  2. شرایط را منصفانه بسنجید: تلاش دشوار می‌تواند دلیلی برای روزه‌نگرفتن باشد، درحالی‌که روزه‌گرفتن در سفری دیگر نیز می‌تواند مناسب باشد.
  3. اگر مسئول دینیِ صلاحیت‌دار دستور روشنی داد، ایمنی و وظیفه جمعی را در اولویت قرار دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.