Sunan Abi Dawud، حدیث 2643
روایتشده توسط Usamah ibn Zayd. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Usamah ibn Zayd
روایت
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْمَعْنَى، قَالاَ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي ظَبْيَانَ، حَدَّثَنَا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَرِيَّةً إِلَى الْحُرَقَاتِ فَنَذِرُوا بِنَا فَهَرَبُوا فَأَدْرَكْنَا رَجُلاً فَلَمَّا غَشَيْنَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ فَضَرَبْنَاهُ حَتَّى قَتَلْنَاهُ فَذَكَرْتُهُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَنْ لَكَ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا قَالَهَا مَخَافَةَ السِّلاَحِ . قَالَ " أَفَلاَ شَقَقْتَ عَنْ قَلْبِهِ حَتَّى تَعْلَمَ مِنْ أَجْلِ ذَلِكَ قَالَهَا أَمْ لاَ مَنْ لَكَ بِلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ " . فَمَا زَالَ يَقُولُهَا حَتَّى وَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أُسْلِمْ إِلاَّ يَوْمَئِذٍ .
حسن بن علی و عثمان بن ابیشیبه (با مضمونی یکسان) به ما حدیث کردند، گفتند: یعلى بن عبید از اعمش، از ابیظبیان برایمان حدیث کرد، گفت: اسامة بن زید برایمان حدیث کرد و گفت: رسول الله ﷺ ما را در قالب یک گروه نظامی به سوی حُرَقَات فرستاد. آنها از آمدن ما باخبر شدند و گریختند، اما ما مردی را دریافتم. چون او را محاصره کردیم، گفت
«لا إله إلا الله»، ولی ما او را زدیم تا اینکه کشته شد. این ماجرا را برای پیامبر ﷺ بازگو کردم، ایشان فرمودند: «در روز قیامت چه کسی تو را در برابر لا إله إلا الله یاری خواهد کرد؟» گفتم: «ای رسول خدا ﷺ، او تنها از ترس سلاح این سخن را گفت.» فرمودند: «آیا سینهاش را شکافتی تا بدانی که آیا واقعاً به همین دلیل آن را گفته است یا خیر؟ در روز قیامت چه کسی تو را در برابر لا إله إلا الله یاری خواهد کرد؟» ایشان پیوسته این سخن را تکرار میکردند تا جایی که آرزو کردم کاش همان روز اسلام آورده بودم.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
کسی که شهادتین را بر زبان میآورد، نباید بر پایهٔ گمان کشته شود.
اسامه بن زید نقل کرد که پیامبر ﷺ او را همراه یک گروه اعزامی به الحُرَقات فرستاد. پس از آنکه مردی در جریان رویارویی شهادتین را بر زبان آورد، اسامه و همراهانش او را کشتند؛ سپس اسامه این موضوع را با پیامبر ﷺ در میان گذاشت.
هیچ معبودی جز الله سزاوار پرستش نیست؛ این همان شهادت توحید است.
نام مکانی که در این روایت، گروه اعزامی به آنجا فرستاده شد.
روزی که الله از مردم حساب میکشد و دربارهٔ اعمالشان داوری میکند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که باید بر پایهٔ آنچه آشکار است دربارهٔ مردم داوری کرد و شهادتینی را که بر زبان آورده شده، بدون دلیل روشن نادیده نگرفت. نیتهای پنهان را الله میداند؛ این احتمال که آن مرد از روی ترس آن کلمات را گفته باشد، به اسامه مجوز کشتن او نمیداد. این روایت بر حرمت جان تأکید میکند و نسبت به نتیجهگیری شتابزده هشدار میدهد. این روایت مجوزی برای خشونت نیست: احکام جنگ و صلاحیت قضایی بر شریعت معتبر اسلامی و مرجعیت قانونی استوار است.
- نیت درونی کسی را بر پایهٔ گمان به او نسبت ندهید؛ سخنان روشنی را که بر زبان میآورد جدی بگیرید.
- در داوریهایی که به جان یا امنیت کسی مربوط میشود محتاط باشید و این امور را به مراجع صلاحیتدار واگذار کنید.
- پیش از اتهام زدن یا گرفتن تصمیمی سخت، دربارهٔ پیامدها و آنچه واقعاً میدانید بیندیشید.
این روایت صحیح نقل میکند که مِقداد از پیامبر ﷺ پرسید با دشمنی که در جریان نبرد شهادتین را بر زبان میآورد چگونه باید رفتار کرد. این روایت بر وظیفهٔ جدی گرفتن آن کلمات تأکید دارد.
40 Hadith van an-Nawawi · #14 (Sahih)این روایت صحیح موارد محدودی را بیان میکند که در آنها ریختن خون مسلمان از نظر شرعی جایز است و بدینسان بر اهمیت پاسداری از جان تأکید میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.