طهارت · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 286

روایت‌شده توسط Fatimah bint Abi Hubaysh. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: طهارت
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Fatimah bint Abi Hubaysh

Hasan (خوب)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ مُحَمَّدٍ، - يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو - قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ، أَنَّهَا كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِذَا كَانَ دَمُ الْحَيْضَةِ فَإِنَّهُ دَمٌ أَسْوَدُ يُعْرَفُ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَأَمْسِكِي عَنِ الصَّلاَةِ فَإِذَا كَانَ الآخَرُ فَتَوَضَّئِي وَصَلِّي فَإِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ ‏"‏ ‏.1 قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ مِنْ كِتَابِهِ هَكَذَا ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ بَعْدُ حِفْظًا قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ كَانَتْ تُسْتَحَاضُ ‏.‏ فَذَكَرَ مَعْنَاهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَقَدْ رَوَى أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ قَالَ إِذَا رَأَتِ الدَّمَ الْبَحْرَانِيَّ فَلاَ تُصَلِّي وَإِذَا رَأَتِ الطُّهْرَ وَلَوْ سَاعَةً فَلْتَغْتَسِلْ وَتُصَلِّي ‏.‏2 وَقَالَ مَكْحُولٌ إِنَّ النِّسَاءَ لاَ تَخْفَى عَلَيْهِنَّ الْحَيْضَةُ إِنَّ دَمَهَا أَسْوَدُ غَلِيظٌ فَإِذَا ذَهَبَ ذَلِكَ وَصَارَتْ صُفْرَةً رَقِيقَةً فَإِنَّهَا مُسْتَحَاضَةٌ فَلْتَغْتَسِلْ وَلْتُصَلِّي ‏.3 قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا أَقْبَلَتِ الْحَيْضَةُ تَرَكَتِ الصَّلاَةَ وَإِذَا أَدْبَرَتِ اغْتَسَلَتْ وَصَلَّتْ ‏.2‏ ‏ وَرَوَى سُمَىٌّ وَغَيْرُهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ تَجْلِسُ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ‏.2‏ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَى يُونُسُ عَنِ الْحَسَنِ الْحَائِضُ إِذَا مَدَّ بِهَا الدَّمُ تُمْسِكُ بَعْدَ حَيْضَتِهَا يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ فَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ ‏.‏ وَقَالَ التَّيْمِيُّ عَنْ قَتَادَةَ إِذَا زَادَ عَلَى أَيَّامِ حَيْضِهَا خَمْسَةُ أَيَّامٍ فَلْتُصَلِّي ‏.‏ قَالَ التَّيْمِيُّ فَجَعَلْتُ أَنْقُصُ حَتَّى بَلَغْتُ يَوْمَيْنِ فَقَالَ إِذَا كَانَ يَوْمَيْنِ فَهُوَ مِنْ حَيْضِهَا ‏.‏ وَسُئِلَ ابْنُ سِيرِينَ عَنْهُ فَقَالَ النِّسَاءُ أَعْلَمُ بِذَلِكَ ‏.‏

ترجمه

محمد بن مثنی به ما حدیث کرد، محمد بن ابی عدی به ما حدیث کرد، از محمد ـ یعنی ابن عمرو ـ گفت: ابن شهاب به من حدیث کرد، از عروة بن زبیر، از فاطمه دختر ابی حبیش که او دچار استحاضه بود. پیامبر ﷺ به او فرمودند:

«هرگاه خون حیض باشد، خونی سیاه و قابل تشخیص است؛ پس هرگاه چنین بود، از نماز خودداری کن. و هرگاه خون دیگری بود، وضو بگیر و نماز بخوان، زیرا آن تنها خون یک رگ است.» [۱] ابوداود گفت: ابن مثنی گفت: ابن ابی عدی این حدیث را از کتابش بدین صورت برای ما نقل کرد، سپس بعدها آن را از حفظ برای ما بیان نمود. او گفت: محمد بن عمرو از زهری، از عروة، از عائشه برای ما حدیث کرد که فاطمه دچار استحاضه بود. سپس همان مضمون را ذکر کرد. ابوداود گفت: انس بن سیرین از ابن عباس درباره زن مستحاضه روایت کرده است که گفت: اگر خون غلیظ دید، نماز نخواند؛ و اگر پاکی یافت حتی برای یک ساعت، غسل کند و نماز بخواند. [۲] مخول گفت: حیض بر زنان پوشیده نیست؛ همانا خون آن سیاه و غلیظ است. چون آن برود و به زردی رقیق تبدیل شود، او مستحاضه است، پس باید غسل کند و نماز بخواند. [۳] ابوداود گفت: حماد بن زید از یحیی بن سعید، از قعقاع بن حکیم، از سعید بن مسیب درباره زن مستحاضه روایت کرده است: هنگامی که حیض بیاید، نماز را ترک کند و چون تمام شود، غسل کرده و نماز بخواند. [۲] سمیّ و دیگران نیز از سعید بن مسیب روایت کرده‌اند: در روزهای عادت خود بنشیند (نماز نخواند). [۲] و همچنین حماد بن سلمه از یحیی بن سعید، از سعید بن مسیب روایت کرده است. ابوداود گفت: یونس از حسن روایت کرده است: زن حائض اگر خونش طولانی شد، بعد از ایام حیض خود یک یا دو روز صبر کند، آنگاه مستحاضه محسوب می‌شود. تیمی از قتاده نقل کرده است: اگر بیش از پنج روز بر ایام حیضش افزوده شد، نماز بخواند. تیمی گفت: من کم کردم تا به دو روز رسیدم، او گفت: اگر دو روز باشد، جزو حیض اوست. از ابن سیرین درباره آن پرسیده شد، گفت: زنان به این امر داناترند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ویژگی‌های شناخته‌شدهٔ خون حیض آن را از استحاضه متمایز می‌کند؛ در استحاضه نماز ادامه دارد.

توضیح واژه‌های دشوار
استحاضه

خون‌ریزی خارج از دورهٔ حیض که معمولاً بر اثر خون‌ریزی از یک رگ رخ می‌دهد.

وضو

طهارت آیینی که پیش از نماز انجام می‌شود.

غُسل

شست‌وشوی کامل آیینی که از جمله پس از پایان حیض انجام می‌شود.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که حیض و استحاضه دو وضعیت متفاوت‌اند: هنگام حیض نماز ترک می‌شود، اما زنی که استحاضه دارد نماز می‌خواند و طهارت مقرر را انجام می‌دهد. توضیح روایت به ویژگی‌های شناخته‌شدهٔ خون حیض اشاره می‌کند؛ فقیهان همچنین روزهای معمول حیض و نشانه‌های دیگر را در نظر می‌گیرند. مذاهب فقهی دربارهٔ برخی جزئیات طهارت و تشخیص دورهٔ حیض اختلاف‌نظر دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در صورت تداوم خون‌ریزی، الگوی معمول حیض خود را ثبت کنید و اگر تردید داشتید از عالمی آگاه راهنمایی بگیرید.
  2. وقتی خون‌ریزی استحاضه تشخیص داده شد، نماز را ترک نکنید و احکام طهارت را رعایت کنید.
  3. پرسش‌های شخصی دربارهٔ حیض و نماز را بدون شرم با کسی که در فقه دانش دارد در میان بگذارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.