Sunan Abi Dawud، حدیث 287
روایتشده توسط Hamnah bint Jahsh. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Hamnah bint Jahsh
روایت
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَغَيْرُهُ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَمِّهِ، عِمْرَانَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ، حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَتْ كُنْتُ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَسْتَفْتِيهِ وَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي امْرَأَةٌ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا تَرَى فِيهَا قَدْ مَنَعَتْنِي الصَّلاَةَ وَالصَّوْمَ فَقَالَ " أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ " . قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ . قَالَ " فَاتَّخِذِي ثَوْبًا " . فَقَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا أَثُجُّ ثَجًّا . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّهُمَا فَعَلْتِ أَجْزَأَ عَنْكِ مِنَ الآخَرِ وَإِنْ قَوِيتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ " . فَقَالَ لَهَا " إِنَّمَا هَذِهِ رَكْضَةٌ من رَكَضَاتِ الشَّيْطَانِ فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ ثُمَّ اغْتَسِلِي حَتَّى إِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَأْتِ فَصَلِّي ثَلاَثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي فَإِنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُكِ وَكَذَلِكَ فَافْعَلِي فِي كُلِّ شَهْرٍ كَمَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَكَمَا يَطْهُرْنَ مِيقَاتَ حَيْضِهِنَّ وَطُهْرِهِنَّ وَإِنْ قَوِيتِ عَلَى أَنْ تُؤَخِّرِي الظُّهْرَ وَتُعَجِّلِي الْعَصْرَ فَتَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلاَتَيْنِ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَتُؤَخِّرِينَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلِينَ الْعِشَاءَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلاَتَيْنِ فَافْعَلِي وَتَغْتَسِلِينَ مَعَ الْفَجْرِ فَافْعَلِي وَصُومِي إِنْ قَدَرْتِ عَلَى ذَلِكَ " . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَهَذَا أَعْجَبُ الأَمْرَيْنِ إِلَىَّ " .1 قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ عَمْرُو بْنُ ثَابِتٍ عَنِ ابْنِ عَقِيلٍ قَالَ فَقَالَتْ حَمْنَةُ فَقُلْتُ هَذَا أَعْجَبُ الأَمْرَيْنِ إِلَىَّ .2 لَمْ يَجْعَلْهُ مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم جَعَلَهُ كَلاَمَ حَمْنَةَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَعَمْرُو بْنُ ثَابِتٍ رَافِضِيٌّ رَجُلُ سَوْءٍ وَلَكِنَّهُ كَانَ صَدُوقًا فِي الْحَدِيثِ وَثَابِتُ بْنُ الْمِقْدَامِ رَجُلٌ ثِقَةٌ وَذَكَرَهُ عَنْ يَحْيَى بْنِ مَعِينٍ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ سَمِعْتُ أَحْمَدَ يَقُولُ حَدِيثُ ابْنِ عَقِيلٍ فِي نَفْسِي مِنْهُ شَىْءٌ .
زُهیر بن حرب و دیگران به ما حدیث کردند، گفتند: عبدالملک بن عمرو به ما حدیث کرد، زُهیر بن محمد به ما حدیث کرد، از عبدالله بن محمد بن عقیل، از ابراهیم بن محمد بن طلحه، از عمویاش عمران بن طلحه، از مادرش حمنه دختر جحش که گفت:
«من دچار استحاضهای فراوان و شدید بودم، پس نزد رسول الله ﷺ آمدم تا از ایشان فتوا بخواهم و وضعیتم را اطلاع دهم. ایشان را در خانه خواهرم زینب دختر جحش یافتم. گفتم: ای رسول الله! من زنی هستم که دچار استحاضهای فراوان و شدید میشوم، نظر شما در این باره چیست؟ این وضعیت مرا از نماز و روزه باز داشته است.» ایشان فرمودند: «به تو توصیه میکنم از پنبه (کُرسُف) استفاده کنی، زیرا خون را جذب میکند.» گفتم: «خون بیش از آن مقدار است.» فرمودند: «پس پارچهای به کار ببر.» گفتم: «خون بیش از آن است، همانا خون من مانند چشمه میجوشد.» رسول الله ﷺ فرمودند: «تو را به دو امر فرمان میدهم؛ هر کدام را انجام دهی، جایگزین دیگری برایت کافی خواهد بود، اما اگر توانایی انجام هر دو را داری، خودت داناتری.» سپس به او فرمودند: «همانا این ضربهای از شیطان است، پس شش یا هفت روز را طبق علم الله عادت ماهانه خود قرار بده، سپس غسل کن. آنگاه که دیدی پاک و تمیز شدهای، بیست و سه یا بیست و چهار شبانهروز نماز بخوان و روزه بگیر، زیرا همین برایت کافی است. هر ماه نیز همینگونه عمل کن، چنانکه زنان دیگر عادت ماهانه و زمان پاکی مشخصی دارند. و اگر توانستی نماز ظهر را تأخیر اندازی و نماز عصر را جلو بیندازی، سپس غسل کنی و نماز ظهر و عصر را جمع کنی؛ و نماز مغرب را تأخیر اندازی و نماز عشا را جلو بیندازی، سپس غسل کنی و آن دو نماز را جمع کنی، چنین کن. و هنگام فجر نیز غسل کن و اگر توانایی داشتی روزه بگیر.» رسول الله ﷺ فرمودند: «و این دستور نزد من محبوبتر است.» [۱] ابوداوود گفت: عمرو بن ثابت از ابن عقیل روایت کرده که گفت: حمنه گفت: «این دستور نزد من محبوبتر است.» [۲] در این روایت، این سخنان به عنوان قول پیامبر ﷺ ذکر نشده، بلکه به عنوان سخن حمنه آمده است. ابوداوود گفت: عمرو بن ثابت رافضی و مردی بدسرشت بود، اما در حدیث راستگو بود. و ثابت بن مقدام مردی مورد اعتماد است، چنانکه یحیی بن معین نیز به آن اشاره کرده است. ابوداوود گفت: شنیدم احمد میگفت: «در دل من درباره حدیث ابن عقیل تردیدی وجود دارد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
حمْنه برای نماز و روزه در صورت استحاضه شدید راهنمایی دریافت کرد.
حمْنه بنت جحش از پیامبر ﷺ دربارهٔ حکم خونریزی شدید پرسید، زیرا این خونریزی در نماز و روزهاش اختلال ایجاد میکرد.
خونریزی خارج از دورهٔ معمول قاعدگی.
شستوشوی کامل بدن بهعنوان غسل آیینی.
مادهای جاذب که در روایت برای جذب خون ذکر شده است.
عالمان با استناد به روایات قوی دربارهٔ استحاضه، میان قاعدگی و خونریزی خارج از آن تفاوت میگذارند: زن در دوران قاعدگی نماز نمیخواند و روزه نمیگیرد و پس از پایان آن غسل میکند و عبادتش را از سر میگیرد. احکام تعیین مدت قاعدگی و چگونگی برخورد با خونریزی مداوم در مذاهب فقهی متفاوت است و از جمله به عادت همیشگی فرد بستگی دارد. چون این روایت ضعیف ارزیابی شده است، عالمان حکم مستقلی را بر پایهٔ تعدادهای مشخص آن یا جمعکردن نمازها که در آن آمده، بنا نمیکنند.
- در صورت تداوم خونریزی، الگوی قاعدگی خود را ثبت کنید و از عالمی آگاه بپرسید احکام چگونه بر وضعیت شما تطبیق میکنند.
- روایت ضعیف را بهتنهایی مبنای حکم قطعی قرار ندهید؛ پرسشهای عملی دربارهٔ نماز و روزه را بر پایهٔ دلایل قوی بررسی کنید.
- در صورت خونریزی شدید یا طولانی، در کنار پرسوجو دربارهٔ احکام دینی، از کمک پزشکی مناسب نیز بهره بگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.