الوصايا · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2879

روایت‌شده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: الوصايا
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Umar ibn al-Khattab

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْمَهْرِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ صَدَقَةِ، عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رضى الله عنه قَالَ نَسَخَهَا لِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا كَتَبَ عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ فِي ثَمْغٍ فَقَصَّ مِنْ خَبَرِهِ نَحْوَ حَدِيثِ نَافِعٍ قَالَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً فَمَا عَفَا عَنْهُ مِنْ ثَمَرِهِ فَهُوَ لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ - قَالَ وَسَاقَ الْقِصَّةَ - قَالَ وَإِنْ شَاءَ وَلِيُّ ثَمْغٍ اشْتَرَى مِنْ ثَمَرِهِ رَقِيقًا لِعَمَلِهِ وَكَتَبَ مُعَيْقِيبٌ وَشَهِدَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الأَرْقَمِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا أَوْصَى بِهِ عَبْدُ اللَّهِ عُمَرُ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ إِنْ حَدَثَ بِهِ حَدَثٌ أَنَّ ثَمْغًا وَصِرْمَةَ بْنَ الأَكْوَعِ وَالْعَبْدَ الَّذِي فِيهِ وَالْمِائَةَ سَهْمٍ الَّتِي بِخَيْبَرَ وَرَقِيقَهُ الَّذِي فِيهِ وَالْمِائَةَ الَّتِي أَطْعَمَهُ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم بِالْوَادِي تَلِيهِ حَفْصَةُ مَا عَاشَتْ ثُمَّ يَلِيهِ ذُو الرَّأْىِ مِنْ أَهْلِهَا أَنْ لاَ يُبَاعَ وَلاَ يُشْتَرَى يُنْفِقُهُ حَيْثُ رَأَى مِنَ السَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ وَذِي الْقُرْبَى وَلاَ حَرَجَ عَلَى مَنْ وَلِيَهُ إِنْ أَكَلَ أَوْ آكَلَ أَوِ اشْتَرَى رَقِيقًا مِنْهُ ‏.‏

ترجمه

سلیمان بن داود مهری به ما حدیث کرد، ابن وهب به ما حدیث کرد، لیث به من خبر داد، از یحیی بن سعید، از صدقه، از عمر بن خطاب رضی الله عنه که گفت: عبدالحمید بن عبدالله بن عبدالله بن عمر بن خطاب این سند را برای من رونویسی کرد: به نام خداوند بخشنده مهربان. این نوشته‌ای است که بنده خدا، عمر، درباره

«ثَمَغ» نگاشته است. سپس داستانی همانند حدیث نافع نقل کرد و افزود: «به شرط آنکه مالی برای خود اندوخته نکند؛ پس مازاد میوه‌های آن برای سائل و محروم است.» او داستان را ادامه داد و گفت: «و اگر سرپرست ثَمَغ بخواهد، می‌تواند از میوه‌های آن برده‌ای برای کارش بخرد.» معیقیب آن را نوشت و عبدالله بن ارقم گواهی داد: به نام خداوند بخشنده مهربان. این وصیت بنده خدا، عمر، امیرالمؤمنین است که اگر حادثه‌ای برای او رخ دهد (یعنی وفات کند)، ثَمَغ، صرمة بن اکوع، برده‌ای که در آنجاست، صد سهم در خیبر، برده‌ای که در آنجاست و صد سهمی که محمد ﷺ در آن وادی به او بخشیده بود، تا زمانی که حفصه زنده است تحت سرپرستی او باشد و پس از او، خردمندان خانواده‌اش مسئولیت آن را بر عهده گیرند؛ به گونه‌ای که نه فروخته شود و نه خریده شود، بلکه درآمد آن بر حسب صلاحدید بر سائلان، محرومان و خویشاوندان صرف گردد. بر سرپرست آن باکی نیست اگر خود بخورد، یا اطعام کند، یا از آن برده‌ای بخرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عمر دارایی‌ای را وقفِ صدقهٔ جاریه کرد و شیوهٔ ادارهٔ آن را مشخص ساخت.

توضیح واژه‌های دشوار
وقف

بخششِ دارایی‌ای که اصل آن حفظ می‌شود و درآمدش برای هدف خیریه‌ای مشخص به کار می‌رود.

متولی

کسی که داراییِ وقف‌شده را با دقت اداره می‌کند و درآمد آن را مطابق شرایط تعیین‌شده مصرف می‌کند.

نیازمندان و محرومان

کسانی که به کمک نیاز دارند؛ متن هر دو گروه را از دریافت‌کنندگان درآمد نام می‌برد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که وقف را می‌توان به‌صورت پایدار، همراه با قواعد روشن برای اداره و مصرف، برقرار کرد. اصل دارایی فروخته یا خریداری نمی‌شود؛ درآمد آن به نیازمندان و خویشاوندان می‌رسد. متولی می‌تواند در حد متعارف خود از آن بخورد، دیگران را نیز بهره‌مند سازد و برای رسیدگی به دارایی هزینه کند، به شرط آنکه برای خود ثروت‌اندوزی نکند. مذاهب فقهی دربارهٔ جزئیات شرایط وقف و حق‌الزحمهٔ متولی بحث کرده‌اند، اما در اصل، اعتبار وقف خیریه را پذیرفته‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در بخشش خیریه، روشن کنید چه کسی دارایی را اداره می‌کند و درآمد آن کجا هزینه می‌شود.
  2. با داراییِ امانت‌سپرده‌شده با دقت رفتار کنید و از آن برای ثروت‌اندوزی شخصی استفاده نکنید.
  3. کار خیر را به سوی دریافت‌کنندگان مشخص، مانند نیازمندان و خویشاوندان، هدایت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.