الوصايا · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2883

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Amr ibn al-Aas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Hasan (خوب)کتاب: الوصايا
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

از أبو داود تا جَدِّهِ

Hasan (خوب)
  1. 1الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍآن را به أبو داود روایت کرد
  2. 2أَبِي
  3. 3الأَوْزَاعِيُّ
  4. 4حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ
  5. 5عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
  6. 6أَبِيهِ
  7. 7جَدِّهِ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ، أَخْبَرَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي حَسَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ الْعَاصَ بْنَ وَائِلٍ، أَوْصَى أَنْ يُعْتَقَ، عَنْهُ مِائَةُ رَقَبَةٍ فَأَعْتَقَ ابْنُهُ هِشَامٌ خَمْسِينَ رَقَبَةً فَأَرَادَ ابْنُهُ عَمْرٌو أَنْ يَعْتِقَ عَنْهُ الْخَمْسِينَ الْبَاقِيَةَ فَقَالَ حَتَّى أَسْأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبِي أَوْصَى بِعِتْقِ مِائَةِ رَقَبَةٍ وَإِنَّ هِشَامًا أَعْتَقَ عَنْهُ خَمْسِينَ وَبَقِيَتْ عَلَيْهِ خَمْسُونَ رَقَبَةً أَفَأُعْتِقُ عَنْهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّهُ لَوْ كَانَ مُسْلِمًا فَأَعْتَقْتُمْ عَنْهُ أَوْ تَصَدَّقْتُمْ عَنْهُ أَوْ حَجَجْتُمْ عَنْهُ بَلَغَهُ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏

ترجمه

عباس بن ولید بن مزید برای ما حدیث کرد، پدرم به من خبر داد، اوزاعی برای ما حدیث کرد، حسان بن عطیه برای من حدیث کرد، از عمرو بن شعیب، از پدرش، از جدش روایت است که عاص بن وائل وصیت کرد تا از طرف او صد برده آزاد شود. پسرش هشام پنجاه برده را آزاد کرد و پسر دیگرش عمرو قصد داشت پنجاه برده باقی‌مانده را از طرف او آزاد کند، اما گفت:

«باید ابتدا از رسول الله ﷺ بپرسم.» سپس نزد پیامبر ﷺ آمد و عرض کرد: «ای رسول الله! پدرم وصیت کرده است که از طرف او صد برده آزاد شود و هشام پنجاه نفر را از طرف او آزاد کرده و پنجاه برده دیگر باقی مانده است. آیا من آن‌ها را از طرف او آزاد کنم؟» رسول الله ﷺ فرمودند: «اگر او مسلمان بود و شما از طرف او برده‌ای آزاد می‌کردید، یا صدقه می‌دادید، یا حج به جا می‌آوردید، ثواب آن به او می‌رسید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

کارهای نیک به نیابت از درگذشته، اگر مسلمان بوده باشد، به او سود می‌رساند.

پیشینه و سبب بیان

عمرو بن عاص از پیامبر ﷺ پرسید آیا می‌تواند پنجاه برده باقی‌مانده را به نیابت از پدرش آزاد کند، پس از آن‌که برادرش پنجاه برده را آزاد کرده بود. پیامبر ﷺ پاسخ داد که اگر پدرش مسلمان بوده باشد، چنین کارهایی به او می‌رسد.

توضیح واژه‌های دشوار
وصیت

دستور یا توصیه‌ای که کسی برای پس از درگذشت خود به جا می‌گذارد.

آزاد کردن

رها کردن یک برده از بند بردگی؛ در آن زمان این کاری از نوع نیکوکاری به شمار می‌رفت.

صدقه

نیکوکاری داوطلبانه‌ای که برای خشنودی خداوند انجام می‌شود.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که مسلمان می‌تواند از کارهای نیکی که دیگران به نیابت از او انجام می‌دهند، مانند صدقه دادن، آزاد کردن بردگان و حج، بهره‌مند شود. این سخن بهره‌مندی را به اسلام مشروط می‌کند؛ نمی‌گوید چنین کارهایی در آخرت به غیرمسلمان سود می‌رساند. دانشمندان همچنین درباره شرایط اجرای وصیت بحث کرده‌اند؛ از جمله این‌که وصیت باید در چارچوب احکام اسلامی باشد.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسی که می‌خواهد به نیابت از مسلمانِ درگذشته کار نیکی انجام دهد، می‌تواند مثلاً صدقه بدهد یا ترتیبی دهد که حج واجب او به‌جا آورده شود.
  2. پیش از اجرای وصیت، از فردی آگاه و متخصص راهنمایی بگیرید تا میراث مطابق احکام اسلامی تقسیم شود.
  3. در دوران زندگی، درباره وصیت خود روشن و دقیق تصمیم‌گیری کنید و حقوق وارثان را در نظر داشته باشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.