فرائض · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2887

روایت‌شده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فرائض
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Jabir ibn Abdullah

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، - يَعْنِي الدَّسْتَوَائِيَّ - عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ اشْتَكَيْتُ وَعِنْدِي سَبْعُ أَخَوَاتٍ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَفَخَ فِي وَجْهِي فَأَفَقْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ أُوصِي لأَخَوَاتِي بِالثُّلُثِ قَالَ ‏"‏ أَحْسِنْ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ الشَّطْرَ قَالَ ‏"‏ أَحْسِنْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ وَتَرَكَنِي فَقَالَ ‏"‏ يَا جَابِرُ لاَ أُرَاكَ مَيِّتًا مِنْ وَجَعِكَ هَذَا وَإِنَّ اللَّهَ قَدْ أَنْزَلَ فَبَيَّنَ الَّذِي لأَخَوَاتِكَ فَجَعَلَ لَهُنَّ الثُّلُثَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكَانَ جَابِرٌ يَقُولُ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِيَّ ‏{‏ يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلاَلَةِ ‏}‏ ‏.‏

ترجمه

عثمان بن ابی شیبه برای ما حدیث کرد، کثیر بن هشام برای ما حدیث کرد، هشام — یعنی دَستَوایی — از ابوالزبیر، و او از جابر روایت کرد که گفت:

«بیمار شدم در حالی که هفت خواهر داشتم. رسول خدا ﷺ بر من وارد شدند و بر چهره‌ام دمیدند، پس هوشیار شدم. گفتم: ای رسول خدا! آیا یک‌سوم اموالم را برای خواهرانم وصیت نکنم؟ فرمودند: «نیکی کن.» گفتم: نیمی از آن را؟ فرمودند: «نیکی کن.» سپس بیرون رفتند و مرا ترک کردند و فرمودند: «ای جابر! گمان نمی‌کنم که بر اثر این بیماری بمیری. همانا الله آیاتی را نازل کرده و سهم خواهرانت را بیان نموده است؛ پس دو سوم را برای آنان مقرر فرمود.»» جابر می‌گفت: «این آیه درباره من نازل شد: {از تو فتوا می‌خواهند، بگو: الله در باره کلاله به شما فتوا می‌دهد}.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خداوند برای هفت خواهر جابر، در مجموع دو سوم ارث را مقرر کرد.

پیشینه و سبب بیان

جابر بن عبدالله بیمار شد و هفت خواهر داشت. پیامبر ﷺ به او فرمود که خداوند سهم‌الارث خواهرانش را روشن کرده و در مجموع دو سوم را برای آنان مقرر ساخته است. جابر این موضوع را به آیات کَلاله در سورهٔ نساء (۴:۱۷۶) مرتبط دانست.

توضیح واژه‌های دشوار
کَلاله

فرد درگذشته‌ای که هیچ پدر یا فرزندی را به‌عنوان وارث باقی نگذاشته است.

دو سوم

سهم قانونیِ مجموعی که در این وضعیت به خواهران تعلق می‌گیرد.

وصیت کردن

اختصاص دادن چیزی از ماترک به کسی از طریق وصیت.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک این گزارش را با قرآن ۴:۱۷۶ مرتبط می‌دانند و از آن برای توضیح سهم‌های معین خواهران در شرایط تحقق ارث‌بریِ کَلاله بحث می‌کنند. سهم دو سوم، در مجموع برای دو خواهر یا بیشتر است؛ تقسیم دقیق آن به همهٔ وارثان موجود و قواعد مربوط بستگی دارد. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت این سهم‌ها را در چارچوب احکام ارث بررسی می‌کنند و تأکید دارند که نباید از وصیت برای دور زدن سهم‌های ارثی‌ای که خداوند مقرر کرده است استفاده کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. دربارهٔ وصیت به‌موقع با کارشناسان مورد اعتماد در فقه ارث اسلامی مشورت کنید تا سهم‌های معین ارث رعایت شوند.
  2. پیش از تقسیم ماترک، اطلاعات مربوط به همهٔ وارثان را گردآوری کنید؛ هر سهم به وضعیت کامل خانوادگی بستگی دارد.
  3. هنگام بیماری از اعضای خانواده مراقبت کنید و برای امور عملی و حقوقی از افراد قابل اعتماد کمک بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.