فرائض · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 2900

روایت‌شده توسط Al-Miqdam al-Kindi. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فرائض
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Miqdam al-Kindi

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، - فِي آخَرِينَ - قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ بُدَيْلٍ، - يَعْنِي ابْنَ مَيْسَرَةَ - عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِي عَامِرٍ الْهَوْزَنِيِّ، عَنِ الْمِقْدَامِ الْكِنْدِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ أَنَا أَوْلَى بِكُلِّ مُؤْمِنٍ مِنْ نَفْسِهِ فَمَنْ تَرَكَ دَيْنًا أَوْ ضَيْعَةً فَإِلَىَّ وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ وَأَنَا مَوْلَى مَنْ لاَ مَوْلَى لَهُ أَرِثُ مَالَهُ وَأَفُكُّ عَانَهُ وَالْخَالُ مَوْلَى مَنْ لاَ مَوْلَى لَهُ يَرِثُ مَالَهُ وَيَفُكُّ عَانَهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ الزُّبَيْدِيُّ عَنْ رَاشِدِ بْنِ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ عَائِذٍ عَنِ الْمِقْدَامِ وَرَوَاهُ مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ رَاشِدٍ قَالَ سَمِعْتُ الْمِقْدَامَ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ يَقُولُ الضَّيْعَةُ مَعْنَاهُ عِيَالٌ ‏.‏

ترجمه

سلیمان بن حرب به همراه گروهی دیگر برای ما حدیث کردند و گفتند: حماد برای ما حدیث کرد، از بدیل یعنی ابن میسره، از علی بن ابی طلحه، از راشد بن سعد، از ابوعامر هوزنی، از مقدام کندی که گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:

«من به هر مؤمنی از خودش سزاوارترم؛ پس هر کس دین یا خانواده‌ای بی‌سرپرست بر جای گذارد، مسئولیت آن با من است و هر کس مالی بر جای گذارد، برای وارثان اوست. من مولای کسی هستم که مولایی ندارد؛ مال او را به ارث می‌برم و بدهی‌اش را ادا می‌کنم. و دایی مولای کسی است که مولایی ندارد؛ مال او را به ارث می‌برد و بدهی‌اش را ادا می‌کند.» ابوداود گفت: این حدیث را زبیدی از راشد بن سعد، از ابن عائذ، از مقدام روایت کرده است. همچنین معاویه بن صالح از راشد روایت کرده که گفت: من از مقدام شنیدم. ابوداود گفت: منظور از «ضیعة»، عیال و خانواده نیازمند است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

جامعه مسئول رسیدگی به بدهی‌ها و بازماندگانی است که پشتیبانی ندارند.

توضیح واژه‌های دشوار
ذوی‌العائقه

اعضای خانواده‌ای که شخص تحت تکفل او هستند و پس از درگذشتش بدون سرپرستی می‌مانند.

بی‌سرپرست

کسی که خویشاوند نزدیک یا مسئولِ پیگیری منافعش را ندارد.

مسئولیت من

پیامبر ﷺ بر وظیفهٔ رسیدگی به بدهی‌ها و افراد تحت تکفلی که بازمانده‌اند تأکید می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه می‌گیرند که پس از درگذشت، دارایی طبق احکام ارث به وارثان می‌رسد؛ بااین‌حال، نباید بدهی‌ها و رسیدگی به اعضای خانوادهٔ تحت تکفل را نادیده گرفت. اشاره به فرد بی‌سرپرست، نشان‌دهندهٔ نقشی برای جامعه و نمایندگان صلاحیت‌دار آن است؛ داییِ یادشده نیز می‌تواند به‌عنوان خویشاوند وارد عمل شود. اجرای دقیق احکام ارث و سرپرستی به شرایط و قواعد مذهب فقهی بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. پس از درگذشت کسی، به‌موقع بررسی کنید چه بدهی‌هایی باقی مانده است و برای پرداخت آن‌ها طبق احکام مربوط کمک کنید.
  2. بررسی کنید کودکان یا دیگر افراد تحت تکفلِ بازمانده، از مراقبت و پشتیبانی مالی برخوردار باشند.
  3. از افرادی که خویشاوند نزدیک ندارند حمایت کنید و خویشاوندان مناسب و نهادهای اجتماعی را وارد عمل کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.